Doğru ilaç doğru hastada doğru biçimde kullanılıyor mu — bunu kim, nasıl kontrol eder?

Rolüne göre patika

Temel patika klinik eczacılığı ve ilaçla ilgili sorunları kurar, tek başına alınabilir. Öğrenci patikası fakültedeki klinik eczacılık derslerine ve stajına eşlik eder; hastane patikası serviste çalışan klinik eczacıya, eczane patikası toplum eczanesinde ilaç gözden geçirme yapan eczacıya.

• 2 modül · 12 ders

  Temel

  Herkes için: klinik eczacılık ve ilaçla ilgili sorunlar. Tek başına alınabilir.

  Klinik eczacılık nedir → İlaçla ilgili sorunlar

• 6 modül · 36 ders

  Fakültedeki klinik eczacılık ve staj

  Klinik eczacılık derslerini ve hastane stajını yapan eczacılık öğrencisi.

  Klinik eczacılık nedir → İlaçla ilgili sorunlar → İlaç uzlaştırma ve geçişler → Laboratuvar değerlerini okumak → Kanıt ve kılavuz → Kalp-damar ve metabolik hastalıklar

• 7 modül · 41 ders

  Serviste klinik eczacı

  Hastanede serviste çalışan klinik eczacı.

  İlaçla ilgili sorunlar → İlaç uzlaştırma ve geçişler → Laboratuvar değerlerini okumak → Kalp-damar ve metabolik hastalıklar → Solunum, enfeksiyon, ağrı ve ruh sağlığı → Özel hastalarda farmasötik bakım → Vaka atölyesi

• 5 modül · 30 ders

  Eczanede ilaç gözden geçirme

  Toplum eczanesinde ilaç gözden geçirme ve uyum danışmanlığı yapan eczacı.

  Klinik eczacılık nedir → İlaçla ilgili sorunlar → İlaç uzlaştırma ve geçişler → Kanıt ve kılavuz → Vaka atölyesi

• Farmakolojinin İlkeleri Akademisi: bir klinik denemeyi farmakolog gözüyle okumak ve faydayı zararla tartmak.
• Farmakokinetik ve Biyofarmasötik Akademisi: böbrek ve karaciğer hastalığında kinetik ve kan düzeyi izlemi — hesabın kendisi.
• Sistem Farmakolojisi I Akademisi: kalp, kan, böbrek ve solunum ilaçlarının sınıfları — mekanizmadan.
• Sistem Farmakolojisi II Akademisi: beyin, ağrı, diyabet ve enfeksiyon ilaçlarının sınıfları — mekanizmadan.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: aynı ilaç listesi — hastanın tarafından: kutuyu hekime götürmek.
• Burada sorulan: bir hastanın ilaçlarındaki sorunu nasıl bulur, nasıl tartar ve ekibe nasıl iletirim?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Karaçam Devlet Hastanesi

Kurgusal, dört yüz yataklı bir devlet hastanesi, Ardıçlı Eczanesi ile aynı ilde. Eczane servisinde birim doz dağıtım, steril hazırlama odası ve bir klinik eczacı var. İç hastalıkları, çocuk, kadın doğum, yoğun bakım ve onkoloji servisleri ilaç sorularını eczane servisine telefonla sorar.

• Nihan

  Otuz sekiz yaşında, Karaçam Devlet Hastanesi'nin klinik eczacısı. Sabah vizitine hekimlerle birlikte çıkar; ilaç listesinde fazla, eksik ya da çakışan olanı arar.

• Kaan

  Yirmi beş yaşında, eczacılık fakültesinin son sınıfında, stajını Ardıçlı Eczanesi'nde yapıyor. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: fakültede ezberlediği her şey tezgâhta bir soruya döner.

• Semra Hanım

  Elli altı yaşında, Ardıçlı Eczanesi'nin sahibi ve eczacısı. Otuz yıldır tezgâh başında; bir reçeteye bakmadan önce getirenin yüzüne bakar.

• İsmail Amca

  Yetmiş sekiz yaşında, emekli öğretmen, Ardıçlı'nın eski müşterisi. Üç ayrı hekimden yazılmış yedi ilacı var; böbrek fonksiyonu yaşıyla birlikte azalmış. İlaçlarını haftalık bir kutuya kızı dizer.

• Rojda

  Kırk dört yaşında, koyu esmer tenli, terzi. Üç yıldır tip 2 diyabeti var; Kürtçe ve Türkçe konuşur, annesine ilaçlarını Kürtçe anlatır. Güneşte lekelenen cildi için de eczaneye danışır.

• Aylin

  Otuz bir yaşında, ilk bebeğine yirmi dört haftalık gebe, çocukluğundan beri astımlı. Her yeni ilacı alırken «bebeğe bir şey olur mu» diye sorar.

• Selma

  Otuz beş yaşında, iki çocuk annesi; yedi yaşındaki oğlu Efe sık sık ateşlenir. Gece nöbetinde eczaneye gelir ve ölçeği, şurubu, fitili birbirine karıştırmaktan korkar.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir kılavuz önerisi her hasta için kural gibi, bir laboratuvar değeri tek başına bir tanı gibi, bir denemenin ortalama sonucu tek bir hastanın beklentisi gibi sunulmaz.

Mevzuat

Eczacılığı, ilacı ya da ürünü düzenleyen kanun, yönetmelik, tebliğ ya da Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kılavuzunun kendi metni. Bağlar; adı, maddesi ve yürürlükteki hâliyle verilir.

Farmakope ve standart

Avrupa Farmakopesi, Türk Farmakopesi, ICH kılavuzları ve İyi İmalat Uygulamaları gibi kalite ve yöntem standartları. Bir testin, bir sınırın ya da bir üretim kuralının dayanağıdır; baskı ya da sürüm numarasıyla verilir.

Ürün bilgisi

Onaylı Kısa Ürün Bilgisi (KÜB), Kullanma Talimatı (KT) ya da Avrupa İlaç Ajansı ürün bilgisi. Bir ilacın onaylı endikasyonunu, uyarısını ve etkileşimini söyler; derste doz buradan aktarılmaz, okur bu belgeye yönlendirilir.

Klinik kılavuz

Ulusal ya da uluslararası bir kuruluşun kanıt derecelendirmesiyle yayımladığı tedavi ya da uygulama kılavuzu. Kuruluşu ve yılıyla verilir; kılavuzun yerine geçilmez, kılavuz gösterilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış klinik çalışma, meta-analiz ya da farmakoepidemiyoloji araştırması. Çalışmanın türü, kimde yapıldığı ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Temel kaynak

Alanın standart ders kitabı ya da başvuru eseri: farmakoloji, farmakokinetik, farmasötik teknoloji, farmakognozi, toksikoloji kitapları. Yerleşik bilgiyi taşır; tartışmalı bir iddiayı tek başına kanıtlamaz. Eser ve baskısıyla verilir, metni kopyalanmaz.

Meslek rehberi

Uluslararası Eczacılık Federasyonu (FIP), Türk Eczacıları Birliği ya da bir meslek kuruluşunun uygulama rehberi. İşin nasıl yapılması gerektiğini anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz.

Vaka

Gerçek, belgelenmiş bir ilaç olayı: bir ilaç felaketi, bir geri çekme, bir üretim hatası. Yalnız birincil kaynaktan (resmî rapor, kurum duyurusu, hakemli vaka analizi) ve yılıyla anlatılır. Bir vaka bir şeyin olabileceğini gösterir, sıklığını göstermez.

Erken bulgu

Laboratuvar, hayvan ya da küçük ölçekli insan çalışması. Bir mekanizmanın varlığını düşündürür; insanda klinik bir sonuç olarak sunulmaz.