İçeriğe geç

Kapsayıcı Sahne: Engelli Oyuncu ve Erişilebilir Prova Akademisi

Provaya tekerlekli sandalyeyle gelen, işaret diliyle konuşan ya da kalabalık sesten yorulan bir oyuncu var: oda ona hazır mı?

Engelli oyuncular sahnede ve ekranda uzun zaman ya hiç yer almadı ya da yalnız «engelli» olarak, çoğu zaman engelli olmayan oyuncuların canlandırdığı rollerde göründü. Kapsayıcı tiyatro bunu değiştirmek ister: engelli oyuncuyu kadronun eşit bir üyesi, engelli seyirciyi salonun eşit bir izleyicisi yapar. Bunun için iyi niyet yetmez; prova odasının, metnin, sahnenin ve topluluğun alışkanlıklarının değişmesi gerekir. Bu akademi kapsayıcı sahneyi oyuncunun, yönetmenin ve topluluğun tarafından öğretir: engelliliği, temsili ve kadrolamayı, erişilebilir bir prova odası kurmayı, işaret dili ve sesli betimlemeyle sahneyi, rahat gösteriyi ve kapsayıcı bir topluluk kurmayı. Sonunda okur bir prova süreci için bir erişilebilirlik planı yazar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
6
ders programda
33

Engellilik bir tanı ya da tedavi konusu olarak işlenmez; dersler engelli oyuncuların ve kuruluşlarının kendi sözüne ve kaynaklara dayanır. Erişilebilirlik ihtiyacı kişiden kişiye değişir; doğru düzenleme her zaman kişinin kendisine sorularak bulunur. Mevzuattaki haklar ders yazılırken kütüphanedeki metinden okunur. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Oyuncu patikası engelli oyuncuya ve engelli bir partnerle çalışacak oyuncuya, yönetmen ve topluluk patikası prova odasını ve topluluğu erişilebilir kılacak kişiye, seyirci erişimi patikası gösteriyi engelli seyirciye açacak ekibe.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

  • Nermin Hanım

    Elli sekiz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin kurucusu; yönetir, bazen de oynar. Provaya herkesten önce gelir, oyuncuya not verirken önce «ne istedin» diye sorar, sonra ne gördüğünü söyler.

  • Onur

    Yirmi dört yaşında, Sarnıç Sokağı'nda ilk büyük rolünü oynuyor; figüranlıktan geldi. Sosyal medyada adı birden duyulunca sette odaklanmakta zorlandı.

  • Derya

    Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.

  • Serkan

    Kırk beş yaşında, seslendirme sanatçısı; çizgi filmde yirmi ayrı karakter sesi var. Gününü üç uzun stüdyo oturumuna bölmez, çünkü bir kez bölüp sesini iki hafta dinlendirmek zorunda kaldı.

  • Ilgın

    On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

  • Kemal Bey

    Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

Program

Bölüm I · Temel · 13 ders programda

Temsil ve prova odası

Engellilik sahnede nasıl temsil edilir ve bir prova odası nasıl erişilebilir kılınır?

  1. Modül 1Engellilik, temsil ve kadrolama6 ders programda
  2. Modül 2Erişilebilir prova odası7 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 16 ders programda

Sahne, seyirci ve topluluk

İşaret dili, sesli betimleme ve rahat gösteriyle sahne nasıl açılır ve kapsayıcı bir topluluk nasıl kurulur?

  1. Modül 3İşaret dili ve sesli betimlemeyle sahne6 ders programda
  2. Modül 4Rahat gösteri5 ders programda
  3. Modül 5Kapsayıcı topluluk kurmak5 ders programda

Bölüm III · Atölye · 4 ders programda

Atölye

Bir prova sürecinin erişilebilirlik planı

  1. Modül 6Bir prova sürecinin erişilebilirlik planı4 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Engellilik ve temsil üzerine bilgiler engellilik çalışmalarından ve araştırmadan, haklar mevzuattan, erişilebilirlik ilkeleri meslek standartlarından, engelli oyuncuların deneyimleri kendi beyanlarından gelir.

Birincil metin
Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Tarih kaynağı
Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
Kanun veya yönetmelik
Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
Meslek standardı
Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
Meslek pratiği
Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Oyuncu beyanı
Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?