İçeriğe geç

Amatör ve Üniversite Tiyatrosu Akademisi

Gündüz işin var, akşam prova; topluluk on iki kişi ve oyun üç ay sonra: nereden başlarsın?

Tiyatroyu yaşatanların önemli bir kısmı onu meslek olarak yapmaz: işinden sonra provaya koşan çalışanlar, üniversite topluluklarındaki öğrenciler, emekli olunca sahneye ilk kez çıkanlar. Amatör tiyatro kendi değeri olan bir tiyatrodur; ama az zamanla, az parayla ve gönüllü emekle çalışır ve bu, kendi sorularını getirir. Bu akademi amatör ve üniversite tiyatrosunu oyuncunun ve topluluğun tarafından öğretir: neden oynadığımızı, az prova zamanıyla çalışmayı, topluluk içinde rolleri, emeği ve çatışmayı, oyun seçmeyi, festivallere ve yarışmalara katılmayı, ileri yaşta başlamayı ve profesyonelliğe geçmek isteyenin yolunu. Sonunda okur bir topluluğun sezon planını yazar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
40

Bir oyunu sahnelemek için çoğu zaman yazarın ya da hak sahibinin izni gerekir; izin kuralları ders yazılırken mevzuattan okunur ve her oyun için hak sahibine sorulur. Festival ve yarışma koşulları her yıl değişebilir; güncel koşullar düzenleyiciden okunur. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Topluluk kuran patikası bir topluluğu yönetecek ya da kuracak kişiye, ileri yaş patikası sahneye geç yaşta çıkan oyuncuya, profesyonelliğe geçiş patikası amatörden meslek yoluna yönelmek isteyene.

  • Oyunculuğa Giriş Akademisi: oyunculuğun temel araçları ve ilk adımlar — girişin sorusundan.
  • Sahne Çalışması Akademisi: bir sahneyi partnerle provadan oyuna taşımak — sahne çalışmasının sorusundan.
  • Yönetmenlik Akademisi: oyuncu seçimi, prova tasarımı ve oyuncuyu yönetmek — yönetmenin sorusundan.
  • Burada sorulan: işinin, okulunun ya da yaşının yanında oynayan biri ve onun topluluğu az zamanla ve gönüllü emekle iyi tiyatroyu nasıl yapar?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

  • Kemal Bey

    Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

  • Ilgın

    On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

  • Gülşen Hanım

    Elli yaşında, Sarnıç Sokağı'nın oyuncu seçme (casting) yönetmeni. Günde yüzlerce self-tape izler; ilk on saniyede karar vermediğini, ama ilk on saniyede kayıt kalitesinin bir şey söylediğini anlatır.

  • Cem

    Otuz dört yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu ve hareket eğitmeni. Topluluğun ısınmasını o yürütür; sahne dövüşü koreografisini her temsilden önce yavaş hızda bir kez daha geçirtir.

  • Barış

    Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.

  • Haluk Bey

    Altmış yedi yaşında, emekli tarih öğretmeni; iki yıl önce semtindeki amatör tiyatro topluluğuna katıldı. Ezberin eskisi kadar kolay gelmediğini söyler, provaya defteriyle gelir.

Program

Bölüm I · Temel · 21 ders programda

Topluluk ve çalışma

Neden oynuyoruz, az zamanla nasıl çalışırız, topluluk içinde emek nasıl paylaşılır ve oyun nasıl seçilir?

  1. Modül 1Neden oynuyoruz5 ders programda
  2. Modül 2Az prova zamanıyla çalışmak5 ders programda
  3. Modül 3Topluluk içinde rol, emek ve çatışma5 ders programda
  4. Modül 4Oyun seçmek: kadro, hak, salon6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 15 ders programda

Festival, ileri yaş ve geçiş

Festivale nasıl katılınır, ileri yaşta nasıl başlanır ve profesyonelliğe geçmek isteyen nereden başlar?

  1. Modül 5Amatör festival ve yarışma5 ders programda
  2. Modül 6İleri yaşta başlamak5 ders programda
  3. Modül 7Profesyonele geçmek isteyen için yol5 ders programda

Bölüm III · Atölye · 4 ders programda

Atölye

Bir topluluğun sezon planı

  1. Modül 8Bir topluluğun sezon planı4 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Amatör tiyatronun geçmişi tarih kaynaklarından, katılımın bireye ve topluluğa etkisi araştırmadan, temsil hakkı mevzuattan, topluluk yönetimi ve prova teknikleri meslek pratiğinden, amatör oyuncuların deneyimleri oyuncu beyanı olarak gelir.

Birincil metin
Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Tarih kaynağı
Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
Kanun veya yönetmelik
Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
Meslek standardı
Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
Meslek pratiği
Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Oyuncu beyanı
Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?