Bir sahneye çıkıyorsun ve elinde yalnız kendin varsın: neyle oynarsın?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Aday patikası konservatuvara ya da bir oyunculuk okuluna hazırlanana, çalışan oyuncu patikası sahnede ya da sette çalışıp bölümde yönünü seçecek olana, eğitmen patikası drama öğretmenine, oyuncuyla çalışan yönetmene ve yazara.

• 7 modül · 35 ders

  Temel

  Herkes için: oyunculuğun ne olduğu, oyuncunun aracı, yöntemler, metin, ortamlar, meslek ve güvenlik. Tek başına alınabilir.

  Oyunculuk nedir → Oyuncunun aracı → Yöntemlerin haritası → Metinle ilk karşılaşma → Sahne, kamera, mikrofon → Meslek haritası → Güvenlik ve etik tabanı

• 6 modül · 30 ders

  Aday

  Konservatuvara ya da bir oyunculuk okuluna hazırlanan.

  Oyunculuk nedir → Oyuncunun aracı → Metinle ilk karşılaşma → Sahne, kamera, mikrofon → Güvenlik ve etik tabanı → Bölümde yol seçmek

• 5 modül · 25 ders

  Çalışan oyuncu

  Sahnede ya da sette çalışan ve bölümde yeni bir alana yönelecek oyuncu.

  Yöntemlerin haritası → Sahne, kamera, mikrofon → Meslek haritası → Güvenlik ve etik tabanı → Bölümde yol seçmek

• 6 modül · 30 ders

  Eğitmen

  Drama öğretmeni, oyuncuyla çalışan yönetmen ve yazar.

  Oyunculuk nedir → Yöntemlerin haritası → Metinle ilk karşılaşma → Meslek haritası → Güvenlik ve etik tabanı → Bölümde yol seçmek

• Yönetmenlik Akademisi: oyuncuya yön vermek, seçmek ve provayı kurmak — yönetmenin sorusundan.
• Stand-up Akademisi: kendi metnini yazıp tek başına sahneye çıkmak — komedyenin sorusundan.
• Grup Kolaylaştırıcılığı ve Psikodrama Akademisi: rol oynamanın terapötik ve grup içindeki kullanımı — kolaylaştırıcının sorusundan.
• Burada sorulan: oyunculuk nedir, oyuncu neyle çalışır ve bu geniş alanda kendi yolunu nasıl seçer?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

• Ilgın

  On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

• Nermin Hanım

  Elli sekiz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin kurucusu; yönetir, bazen de oynar. Provaya herkesten önce gelir, oyuncuya not verirken önce «ne istedin» diye sorar, sonra ne gördüğünü söyler.

• Derya

  Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.

• Kemal Bey

  Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

• Tülay Hanım

  Elli beş yaşında, Tınaz Ses'in kurucusu ve dublaj yönetmeni; otuz yıldır kabinde. Orijinal oyuncuyu dinletmeden kimseye bant okutmaz.

• Barış

  Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.

• Pınar

  Yirmi altı yaşında, konservatuvardan iki yıl önce mezun, Ardıçlı Sahne'de ilk sezonunu oynuyor. Gündüzleri reklam seçmelerine gider, self-tape çekmeyi odasında, bir lamba ve bir telefonla öğrendi.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bir yöntem kurucusunun kendi metni yöntemin ne dediğini gösterir, işe yaradığını değil; oyunculuğun nasıl işlediği üzerine araştırma ayrıca anılır. Hiçbir yöntem «doğru oyunculuk» diye sunulmaz; ne için iyi çalıştığı ve nerede eleştirildiği söylenir.

Birincil metin

Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Tarih kaynağı

Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.

Kanun veya yönetmelik

Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.

Meslek standardı

Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.

Meslek pratiği

Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Oyuncu beyanı

Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.