İçeriğe geç

Egzersiz Biyokimyası ve Moleküler Fizyoloji Akademisi

Bir koşu antrenmanı biten kasın hücresinde, ertesi güne kadar hangi molekül neyi değiştirir?

Egzersiz fizyolojisi bedenin yüke yanıtını organ düzeyinde anlatır; biyokimya ve moleküler fizyoloji aynı yanıtın hücredeki karşılığını sorar. Bu akademi ATP'nin enzimlerle nasıl yenilendiğini, egzersizde karbonhidrat ve yağın nasıl seçilip yakıldığını, kas proteininin nasıl yapılıp yıkıldığını, bir antrenmanın hücrede hangi sinyal yollarını açtığını, mitokondrinin dayanıklılıkla nasıl çoğaldığını, «sporcu geni» iddialarının kanıt karşısında nerede durduğunu ve sporcunun kan değerlerinin neden dikkatle okunması gerektiğini anlatır. Sonunda okur bir antrenman türünün uyum yolunu şemayla ve raporla anlatır.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
40

Akademi kan değerlerini yorumlamaz ve tanı koymaz; bir değer kaygı veriyorsa hekime danışılır. Genetik test sonucu bir spor ya da program seçimine dayanak yapılmaz. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Antrenör patikası uyumun moleküler mantığını antrenman planına bağlamak isteyene, sağlık için egzersiz patikası danışanının metabolizmasını anlamak isteyen eğitmene, ileri patika araştırma okuyan spor bilimciye.

  • Egzersiz Fizyolojisi Akademisi: enerji sistemleri ve antrenman uyumu — organ ve beden düzeyindeki sorudan.
  • Burada sorulan: bir antrenman hücrede hangi molekülleri harekete geçirir ve bu değişim uyuma nasıl dönüşür?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

  • Kerem

    Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

  • Elif

    On altı yaşında, Yelkovan'ın voleybol takımında smaçör. Antrenman günlerinde çok hareketli, ders çalıştığı günlerde neredeyse hiç kalkmıyor; son aylarda dizinin önündeki ağrıdan söz etmeye başladı.

  • Barış

    Yirmi dokuz yaşında, kulübün yüzme antrenörü ve yaz aylarında cankurtaran. Çocuk grubuyla teknik, yetişkin grubuyla dayanıklılık çalışır; havuz kenarında her zaman bir düdük ve bir ilk yardım çantası durur.

  • Aysel Hanım

    Altmış iki yaşında, emekli öğretmen; bir kalp krizinden sonra hastanenin kalp rehabilitasyonunu bitirdi ve hekiminin yazısıyla Kuyulu Bahçe'ye yönlendirildi. Hangi ilacın nabzını nasıl etkilediğini öğrenmek istiyor.

  • Gökhan

    Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.

  • Hülya Hanım

    Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

Program

Bölüm I · Temel · 10 ders programda

Hücrede enerji ve yakıt

Hücre enerjiyi nasıl yeniler ve egzersizde hangi yakıtı neden seçer?

  1. Modül 1Hücrede enerji: ATP ve enzimler5 ders programda
  2. Modül 2Karbonhidrat ve yağ metabolizması egzersizde5 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 15 ders programda

Protein, sinyal ve mitokondri

Antrenman hücrede hangi yolları açar ve bu yollar kası ve mitokondriyi nasıl değiştirir?

  1. Modül 3Protein dönüşümü ve kas kütlesi5 ders programda
  2. Modül 4Uyumun sinyal yolları5 ders programda
  3. Modül 5Mitokondri ve dayanıklılık5 ders programda

Bölüm III · İleri · 10 ders programda

Genetik ve kan değerleri

Genler ve kan değerleri sporcu hakkında ne söyler, ne söyleyemez?

  1. Modül 6Genetik ve sporcu: iddialar ve kanıt5 ders programda
  2. Modül 7Kan değerlerini okumak — sınırlar5 ders programda

Bölüm IV · Bitirme · 5 ders programda

Bitirme

Bir antrenman türünün uyum yolu: şema ve rapor

  1. Modül 8Bir uyum yolunu anlatmak5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Yerleşik metabolik yollar ders kitaplarından ve derlemelerden gelir; hücre ve hayvan çalışmalarından insana aktarım her derste ayrıca söylenir, çünkü moleküler bulgunun sahadaki karşılığı çoğu zaman henüz tartışmalıdır.

Sağlam
Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
Kılavuz
Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
Tartışmalı
Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
Çerçeve
Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?