Bu evi kim, hangi bilgiyle yaptı?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: mimarsız mimarlık ve ustalığın aktarımı. Anadolu patikası taş, ahşap ve toprak bölgelerini gezmek isteyene, köy patikası bir köy evi onaracak ya da köyde yaşayacak olana, dünya patikası yöresel yapıyı karşılaştırmalı öğrenmek isteyene.

• 2 modül · 12 ders

  Temel

  Herkes için: mimarsız mimarlık ve ustalığın aktarımı. Tek başına alınabilir.

  Mimarsız mimarlık → Ustalık ve aktarım

• 5 modül · 30 ders

  Anadolu’nun yöresel yapıları

  Anadolu’nun taş, ahşap ve toprak yapılarını gezmek ve öğrenmek isteyen.

  Mimarsız mimarlık → Taş bölgeleri → Ahşap bölgeleri → Toprak ve kaya → Göçebe yapılar

• 5 modül · 29 ders

  Köyde yaşamak

  Köyde ev onaracak ya da yaşayacak olan; köy evini belgelemek isteyen.

  Mimarsız mimarlık → Ustalık ve aktarım → Köy ve yerleşme → Yöresel bilgiden bugüne → Bir köy evini belgelemek

• 3 modül · 18 ders

  Dünyanın yöresel yapıları

  Yöresel yapıyı dünya ölçeğinde karşılaştırmalı öğrenmek isteyen.

  Mimarsız mimarlık → Dünyanın yöresel yapıları → Yöresel bilgiden bugüne

• Mimarlık Akademisi: mimarlığın ilk kavramları — yerin, malzemenin ve rölövenin sorusundan.
• Dünya Mimarlık Tarihi Akademisi: yöresel geleneklerin yanındaki anıtsal mimarlık — dönemlerin ve uygarlıkların sorusundan.
• İklim ve Ekolojik Mimarlık Akademisi: geleneksel yapıların iklim performansı — ölçülmüş serinliğin ve sıcaklığın sorusundan.
• Anadolu, Osmanlı ve Türkiye Mimarlığı Akademisi: Türk evinin plan tipleri ve tarihi — sofanın ve odanın sorusundan.
• Yapı Malzemeleri ve Yapım Teknikleri Akademisi: toprağın, taşın ve ahşabın malzeme bilgisi — dayanımın ve korumanın sorusundan.
• Burada sorulan: mimarsız yapılmış yapılar hangi bilgiyle yapıldı ve bu bilgi nasıl aktarıldı, nasıl kayboluyor?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Kenan Usta

  Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Feyza Hanım

  Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

• Nazife Öğretmen

  Kestane Köyü İlkokulu'nun müdürü, birleştirilmiş sınıflarda yirmi yıl ders vermiş. Okulun yeni planını sınıfta, çocukların boyunda tartışmak ister.

• Selim

  Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Yöresel mimarlık bilgisi saha araştırmasından, rölöveden, ustaların anlatısından, etnografyadan ve ölçümden gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir ustanın anlatısı usta görüşü olarak, bir serinlik iddiası ölçümüyle birlikte verilir.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.