Bir malzemeyi seçmek neyi seçmektir?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: bir malzemeyi özellikleri, ömrü ve bağlayıcısıyla okumak. Doğal malzeme patikası toprak, taş ve ahşapla çalışana ve yöresel yapıya; şantiye patikası beton, çelik ve camla çalışacak olana; seçim patikası evinin malzemesini kendisi seçecek olana.

• 2 modül · 13 ders

  Temel

  Herkes için: bir malzemeyi özellikleri, ömrü ve bağlayıcısıyla okumak. Tek başına alınabilir.

  Malzemeyi okumak → Bağlayıcılar: kireç, alçı, çimento

• 5 modül · 35 ders

  Toprak, taş ve ahşap

  Doğal malzemelerle, yöresel yapıyla ve restorasyonla çalışan; köyde ev yapacak olan.

  Malzemeyi okumak → Bağlayıcılar: kireç, alçı, çimento → Toprak ve kerpiç → Taş ve tuğla → Ahşap

• 4 modül · 26 ders

  Şantiyede malzeme

  Şantiyede beton, çelik ve camla çalışacak mimar ve teknik eleman.

  Malzemeyi okumak → Beton ve betonarme → Çelik ve metaller → Cam

• 4 modül · 26 ders

  Evimin malzemesi

  Evinin ya da işyerinin malzemesini kendisi seçecek olan; sağlıklı ve uzun ömürlü malzeme arayan.

  Malzemeyi okumak → Bitirme malzemeleri → Yeni ve döngüsel malzemeler → Malzeme seçim atölyesi

• Mimarlık Akademisi: malzemenin bir evin yüzeyinde ve zamanında yeri — dürüstlüğün ve yaşlanmanın sorusundan.
• Mimarlar İçin Taşıyıcı Sistemler Akademisi: malzemenin yük altındaki davranışı — çekmenin, basıncın ve burkulmanın sorusundan.
• Burada sorulan: bir yapının malzemesi nasıl seçilir ve bu seçim yapının ömrünü, sağlığını ve karbonunu nasıl belirler?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

• Ilgın

  Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

• Emre

  Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

• Kenan Usta

  Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

• Orhan Bey

  İnşaat mühendisi, ofisin bütün projelerinde statik hesabı yapar ve imzalar. Bir perdenin yerini değiştirmeden önce hesabı yeniden yapar; deprem bölgesinde «sonra bakarız» demez.

• Feyza Hanım

  Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

• Selim

  Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Malzeme bilgisi ölçülmüş fiziksel özellikten, standarttan, ürün belgesinden ve uzun süreli kullanım gözleminden gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir üreticinin tanıtım iddiası ölçüm gibi, bir ustanın alışkanlığı standart gibi sunulmaz.

Mevzuat

Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.

Belgelenmiş olgu

Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.

Tekrarlanmış bulgu

Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.

Erken bulgu

Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.

Tartışmalı

Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.

Standart

TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.

Usta görüşü

Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.

Yapı örneği

Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.