Ahşap hem en eski hem en yeni yapı malzemelerinden biridir: Karadeniz’in serenderlerinden on katlı çapraz lamine ahşap binalara. Canlıdır; nemle şişer, kurur, lif yönüne göre farklı davranır ve doğru korunursa yüzyıllarca yaşar. Bu modül ahşabı ağaçtan keresteye, birleşimden lamine ve çapraz lamine ürünlere, yangından korunmaya kadar kurar.
Bu modülün sonunda
- Ahşabın lif yönüne ve neme göre davranışını açıklar.
- Masif, lamine ve çapraz lamine ahşap ürünlerini ayırır ve kullanım alanına göre seçer.
- Bir ahşap yapıyı nem, böcek ve yangına karşı koruyan kararları sıralar.
Dersler
- M05-D01Ağaçtan keresteyeProgramda
Bir ağacın keresteye dönüşümünü, kurutmayı ve kerestenin sınıflandırılmasını açıklar.
Dayanak: Standart: TS EN 338 (yapı kerestesi dayanım sınıfları)
- M05-D02Lif yönü ve nemProgramda
Ahşabın lif yönünde ve ona dik yönde farklı davrandığını ve nemle nasıl şişip büzüldüğünü gösterir ve bunun detaya etkisini açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: ahşabın anizotropisi ve nem hareketi; Usta görüşü: Hegger vd. (2006)
Mimarlar İçin Taşıyıcı Sistemler Akademisi’nde: M02-D07
- M05-D03Geleneksel ahşap birleşimlerProgramda
Geçme, zıvana ve kurtağzı gibi geleneksel birleşimleri açıklar ve Anadolu’nun ahşap yapı geleneğinden örnekler verir.
Dayanak: Usta görüşü: geleneksel ahşap yapı kaynakları (kaynak yazımda seçilir)
- M05-D04Çatkı ve hımışProgramda
Ahşap çatkının dolgulu duvar sistemlerini açıklar ve bu sistemin depremdeki davranışını tartışır.
Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: hımış yapıların deprem davranışı üzerine araştırmalar (Langenbach, «Don’t Tear It Down!», 2009)
- M05-D05Lamine ve çapraz lamine ahşapProgramda
Yapıştırılmış lamine ahşap ile çapraz lamine ahşabı ayırır ve çok katlı ahşap yapılarda kullanımını açıklar.
Dayanak: Standart: TS EN 14080 (lamine ahşap) ve TS EN 16351 (çapraz lamine ahşap); Usta görüşü: Kaufmann, Krötsch ve Winter, «Manual of Multistorey Timber Construction» (2018)
- M05-D06Ahşap ve yangınProgramda
Ahşabın yangında yüzeyinin kömürleşerek içini nasıl koruduğunu açıklar ve kömürleşme hızının tasarımdaki yerini gösterir.
Dayanak: Standart: TS EN 1995-1-2 (ahşap yapıların yangın tasarımı)
- M05-D07Nem, böcek ve mantarProgramda
Ahşabı çürümeden ve böcekten koruyan tasarım kararlarını ve koruyucu işlemleri karşılaştırır ve kimyasal korumanın sağlık sınırını açıklar.
Dayanak: Usta görüşü: Hegger vd. (2006); Belgelenmiş olgu: ahşap koruma sınıfları (TS EN 335)
- M05-D08Ormandan yapıya: kaynak sorusuProgramda
Ahşabın sürdürülebilirliğini orman yönetimi ve sertifikası bakımından tartışır ve yerel ağaç türlerinin kullanımını değerlendirir.
Dayanak: Tartışmalı: ahşap yapının karbon iddiaları ve orman yönetimi üzerine araştırma (kaynak yazımda seçilir)