Bir sandalyenin tarihi neyi anlatır?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Modern çağ patikası yirminci yüzyılın tasarımını öğrenmek isteyene, Türkiye patikası kendi tasarım geçmişini arayana, eleştiri patikası tasarım üzerine yazmak ve konuşmak isteyene.

• 2 modül · 11 ders

  Temel

  Herkes için: tasarım tarihini okumak ve sanayi tasarımının kökeni. Tek başına alınabilir.

  Tasarım tarihi neden okunur → Zanaattan sanayiye

• 7 modül · 40 ders

  Modern çağ

  Yirminci yüzyıl tasarımını ve bugünkü kalıpların kökenini öğrenmek isteyen.

  Tasarım tarihi neden okunur → Zanaattan sanayiye → Modernizm ve Bauhaus → Sanayi tasarımı ve tüketim → İsviçre üslubu ve kurumsal kimlik → Postmodern itiraz ve sorumluluk → Dijital dönüşüm

• 4 modül · 24 ders

  Türkiye

  Türkiye'nin kendi tasarım geçmişini arayan tasarımcı, öğrenci ve araştırmacı.

  Tasarım tarihi neden okunur → Zanaattan sanayiye → Modernizm ve Bauhaus → Türkiye'de tasarım tarihi

• 3 modül · 16 ders

  Eleştiri

  Tasarım üzerine yazmak, konuşmak ve jüride değerlendirmek isteyen.

  Tasarım tarihi neden okunur → Postmodern itiraz ve sorumluluk → Tasarım eleştirisi yazmak

• Sanat Tarihi Akademisi: resim, heykel ve sanat akımları — sanatın tarihinden.
• Reklam Tarihi ve Kültürü Akademisi: ilanın ve kampanyanın tarihi — reklamın sorusundan.
• Modern ve Çağdaş Mimarlık Akademisi: modernizmin yapıları ve kentleri — mimarlığın tarihinden.
• Tipografi Akademisi: harfin ve yazı karakterinin tarihi — tipografinin sorusundan.
• Burada sorulan: nesneler neden bugünkü biçimlerini aldı ve bir tasarım hakkında nasıl yazılır?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

• Leyla Hanım

  Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

• Arda

  Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

• Kerem

  Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.

• Nazlı

  Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.

• Selin

  Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

• Fatma Usta

  Altmış bir yaşında, Sırlı Avlu'nun sahibi ve baş ustası. Kırk yıldır çini yazar; tasarımcıların bilgisayarda çizdiği desenin fırından nasıl çıkacağını onlardan önce bilir.

• Can

  Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.

• Hülya Hanım

  Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Tarih yazımı ve müze kayıtları olguyu, tasarımcıların manifestoları ve beyanları bir bakışı taşır; ikisi ayrı işaretlenir. «Bauhaus modern tasarımı icat etti» gibi kalıp cümleler tarihçilerin bulduğuyla sınanır.

Ölçülebilir

Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.

Standart

W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.

Kanun veya yönetmelik

Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Meslek kaynağı

Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Tasarımcı beyanı

Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.

Vaka

Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.