İçeriğe geç

Sürükleyici ve Mekâna Özgü Tiyatro Akademisi

Seyirci bir adım ötende, gözlerinin içine bakıyor ve sahne yok: karakterini bu mesafede nasıl korursun?

Bazı oyunlar bir sahnede değil, bir evde, bir fabrikada, bir sokakta ya da bir otel odasında oynanır; seyirci oturmaz, dolaşır, oyuncuya yaklaşır, bazen ona dokunur ya da onunla konuşur. Bu tiyatro oyuncudan başka bir beceri ister: mekânı bir ortak gibi okumayı, seyirciyle bir adım mesafede inandırıcı kalmayı, beklenmedik her tepkiye karakterin içinden cevap vermeyi ve hem seyircinin hem kendisinin sınırlarını korumayı. Bu akademi sürükleyici ve mekâna özgü tiyatroyu oyuncunun tarafından öğretir: mekâna özgü tiyatroyu, seyircinin yanı başında sürükleyici performansı, birebir performansı ve rızayı ve sokak tiyatrosunu. Sonunda okur seçtiği bir mekân için bir performans planı yazar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
5
ders programda
27

Sürükleyici ve birebir performansta seyircinin rızası her an geri alınabilir; dokunma ve yakın temas önceden açıkça bildirilir, bir çıkış yolu ve bir güvenlik işareti tanımlanır. Sokakta ve kamusal alanda oynamak için gereken izinler yerel yönetime göre değişir; izin yerel yönetime sorulur. Topluluk ve yapım adları yalnız kaynakla anılır. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sürükleyici performans patikası seyircinin yanı başında oynayacak oyuncuya, sokak patikası kamusal alanda oynayacak olana, mekân patikası bir mekân için kendi performansını kuracak oyuncuya.

  • Doğaçlama Akademisi: anda kalmak, teklif almak ve beklenmedik olana cevap vermek — doğaçlamanın sorusundan.
  • Fiziksel Tiyatro: Grotowski, Lecoq, Barba Akademisi: oyuncu ile seyirci arasındaki mesafe ve yoksul tiyatro — fiziksel tiyatronun sorusundan.
  • Yapım Tasarımı Akademisi: mekânı okumak ve bir dünya tasarlamak — tasarımcının sorusundan.
  • Burada sorulan: oyuncu sahnesiz bir mekânda, seyircinin yanı başında ve onun beklenmedik tepkileri içinde karakterini ve iki tarafın sınırını nasıl korur?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

  • Barış

    Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.

  • Ilgın

    On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

  • Serkan

    Kırk beş yaşında, seslendirme sanatçısı; çizgi filmde yirmi ayrı karakter sesi var. Gününü üç uzun stüdyo oturumuna bölmez, çünkü bir kez bölüp sesini iki hafta dinlendirmek zorunda kaldı.

  • Doruk

    Yirmi yedi yaşında, işitme engelli bir oyuncu; işaret diliyle ve konuşarak oynar. Ardıçlı Sahne'yle bir ortak yapımda çalışıyor; prova odasının erişilebilir olması için ne gerektiğini topluluğa o anlattı.

  • Derya

    Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.

  • Nermin Hanım

    Elli sekiz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin kurucusu; yönetir, bazen de oynar. Provaya herkesten önce gelir, oyuncuya not verirken önce «ne istedin» diye sorar, sonra ne gördüğünü söyler.

Program

Bölüm I · Temel · 12 ders programda

Mekân ve yakın seyirci

Bir mekân oyunun ortağı nasıl olur ve seyirci yanı başındayken nasıl oynanır?

  1. Modül 1Mekâna özgü tiyatro6 ders programda
  2. Modül 2Sürükleyici performans: seyirci yakında6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 11 ders programda

Birebir ve sokak

Birebir performansta rıza nasıl kurulur ve sokakta seyirci nasıl toplanıp tutulur?

  1. Modül 3Birebir performans ve rıza6 ders programda
  2. Modül 4Sokak tiyatrosu5 ders programda

Bölüm III · Atölye · 4 ders programda

Atölye

Bir mekân için performans planı

  1. Modül 5Bir mekân için performans planı4 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Mekâna özgü ve sürükleyici tiyatronun geçmişi tarih kaynaklarından ve performans çalışmalarından, seyirci deneyimi araştırmadan, rıza ve güvenlik ilkeleri meslek standardından, teknikler meslek pratiğinden gelir.

Birincil metin
Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Tarih kaynağı
Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
Kanun veya yönetmelik
Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
Meslek standardı
Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
Meslek pratiği
Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Oyuncu beyanı
Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?