İçeriğe geç

Sürdürülebilir ve Döngüsel Yapı Akademisi

En yeşil bina hangisi?

Bir binanın «yeşil» olduğunu söylemek kolaydır: çatıya güneş paneli koyarsın, cepheye bitki dikersin, bir sertifika alırsın. Ama o binanın betonu, çeliği ve camı üretilirken salınan karbon çoğu zaman yıllarca süren tasarrufu baştan tüketir. Bu akademi bu hesabı yapmayı öğretir. Bir binanın işletme ve gömülü karbonunu, yaşam döngüsünü, sıfır enerjili binayı, sertifika sistemlerinin neyi ölçtüğünü, söküme göre tasarımı, var olan bir binayı kullanmanın değerini ve yeşil aklamayı her derste bir hesap ya da bir karar göreviyle sınarsın.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
9
ders programda
56

Bu akademi sürdürülebilir yapının ilkelerini ve basit hesaplarını öğretir; bir binanın yaşam döngüsü değerlendirmesi ve sertifikası yetkili uzmanlarca, ilgili standart ve sistemlere göre yapılır. Karbon değerleri kaynağıyla ve sistem sınırıyla verilir; ürün ve marka önerilmez. Derslerdeki ofis, projeler ve kişiler kurgudur. Gerçek yapılar adı, yeri ve tarihiyle anılır; fotoğrafları ve çizimleri kullanılmaz. Yönetmelik ve standartlar değişir: her ders dayandığı metni ve kontrol tarihini gösterir. Bir yapının statik, deprem ya da yangın kararı, o projeyi imzalayan yetkili mühendisin ve mimarın işidir; dersler bu kararı onların yerine vermez.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir: bir binanın karbonu ve yaşam döngüsü. Karbon patikası karbon hesabı ve sertifika ile çalışacak olana, döngüsellik patikası söküme göre tasarım ve yeniden kullanımla uğraşana, eleştiri patikası «yeşil» iddiaları sınamak isteyen herkese.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Ilgın'ın ofisi

Kurgusal, Bursa'da küçük bir mimarlık ofisi: mimar Ilgın, yardımcısı Emre ve iki stajyer; statik ve tesisat için her projede birlikte çalıştıkları iki mühendis. Yamaç Evi'nden sonra ofis dört iş üstlenmiştir. Kestane Köyü İlkokulu, dağ köyünde yüz kırk öğrencilik bir okulun yeniden yapımıdır. Sarıkaya Mahallesi'nde 1970'lerin altı apartmanından oluşan bir ada riskli yapı kararı almış, hak sahipleri kentsel dönüşüm için ofise gelmiştir. Kapan Hanı, çarşıda tescilli bir on altıncı yüzyıl hanıdır; belediye onu restore edip yeniden kullanmak ister. Çınarlı Kütüphanesi, bir ilçe belediyesinin yarışmaya açtığı küçük bir kent kütüphanesidir.

  • Ilgın

    Mimar, Bursa'daki ofisin sahibi. Bir plana bakmadan önce o planı kullanacak bedenleri sayar: kimin yürüteçle, kimin çocuk boyuyla, kimin tekerlekli sandalyeyle geleceğini.

  • Emre

    Ilgın'ın yardımcısı, genç bir mimar. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: model ondadır, sorular da; okulda öğrendiğini şantiyede ilk kez sınar.

  • Gülay Hanım

    Makine mühendisi; ısıtma, havalandırma ve sıhhi tesisatı tasarlar. Bir şaftın yerini mimari karar kesinleşmeden ister; asma tavanın her santimetresini konuşur.

  • Feyza Hanım

    Restoratör mimar, Kapan Hanı'nın restorasyon projesinde ofisle birlikte çalışır. Bir duvara dokunmadan önce onun hangi yüzyıldan kaldığını belgeler.

  • Kenan Usta

    Kalfalıktan yetişmiş bir yapı ustası, taş ve ahşapta otuz yıl. Çizimi okur ama önce malzemeye bakar; bir detayın sahada nasıl kurulacağını Emre'ye o gösterir.

  • Selim

    Ofisin stajyeri, mimarlık fakültesinin dördüncü sınıfında. Stüdyo jürisi ile ruhsat dosyası arasındaki farkı her hafta yeniden öğrenir.

Program

Bölüm I · Temel · 13 ders programda

Karbon ve yaşam döngüsü

Bir binanın karbonu nereden gelir ve yaşam döngüsü boyunca nasıl hesaplanır?

  1. Modül 1Binanın karbonu7 ders programda
  2. Modül 2Yaşam döngüsü değerlendirmesi6 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 20 ders programda

Sıfır enerji, sertifika, döngüsellik

Sıfır enerji, sertifikalar ve söküme göre tasarım neyi değiştirir?

  1. Modül 3Sıfır enerjili bina ve pasif ev7 ders programda
  2. Modül 4Sertifika sistemleri6 ders programda
  3. Modül 5Döngüsel yapı7 ders programda

Bölüm III · İleri · 17 ders programda

Var olan, yeşil aklama, yeterlilik

Var olanı kullanmak, iddiayı sınamak ve daha azla yetinmek neden önemlidir?

  1. Modül 6Var olanı kullanmak6 ders programda
  2. Modül 7Yeşil aklama ve iddiayı sınamak5 ders programda
  3. Modül 8Yeterlilik, yerellik ve düşük teknoloji6 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 6 ders programda

Karbon bütçesi atölyesi

Bir kamu yapısının karbon bütçesi nasıl kurulur ve savunulur?

  1. Modül 9Bir binanın karbon bütçesi6 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Sürdürülebilirlik bilgisi yaşam döngüsü verisinden, standarttan, ölçülmüş bina performansından ve iklim bilimi raporlarından gelir. Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır; bir üreticinin «yeşil» etiketi ölçüm gibi, bir sertifika puanı gerçek performans gibi sunulmaz.

Mevzuat
Yürürlükteki kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve yürürlük tarihiyle, Resmî Gazete metninden verilir.
Belgelenmiş olgu
Ölçülmüş ya da kayda geçmiş bir olgu: bir yapının ölçüleri ve tarihi, bir malzemenin fiziksel özelliği, bir depremin resmî kayıtları. Kaynağı birincildir; sayı kaynağında yazdığı gibi verilir.
Tekrarlanmış bulgu
Birden çok bağımsız çalışmada aynı yönde çıkmış araştırma bulgusu: gün ışığının, akustiğin, yoğunluğun insana etkisi gibi. Çalışmaların türü ve sınırı söylenir.
Erken bulgu
Tek ya da az sayıda çalışmaya dayanan bulgu. Yön gösterir, yasa gibi sunulmaz; neyi göstermediği aynı kartta söylenir.
Tartışmalı
Alanın içinde açık bir tartışma: bir restorasyon kararı, bir kuramın iddiası, bir ölçümün yorumu. Taraflar kendi kaynaklarıyla verilir; ders taraf tutmaz.
Standart
TS, EN ya da ISO standardı, meslek kuruluşunun teknik şartnamesi. Mevzuat atıf yapmadıkça kendiliğinden bağlamaz ama uygulamanın ortak dilidir; numarası ve baskı yılıyla verilir.
Usta görüşü
Bir mimarın ya da kuramcının yazılı kaynağa dayanan yaklaşımı. İşin nasıl düşünüldüğünü gösterir, doğru olduğunu kanıtlamaz; estetik tercih kural gibi sunulmaz.
Yapı örneği
Gerçek bir yapı — adı, mimarı, yeri ve tarihiyle, doğrulanmış kaynaktan ve sözle anlatılır; fotoğrafı ve çizimi kullanılmaz. Bir örnek bir çözümün MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?