Binalar ve inşaat sektörü dünyadaki enerji ve karbon salımının büyük bir payını taşır; bu payın bir kısmı binaların ısıtılmasından ve soğutulmasından, bir kısmı malzemelerin üretiminden gelir. Bu modül işletme ve gömülü karbonu ayırır, binaların küresel payını kaynağından okur ve bir binanın karbonunun en çok hangi kararda belirlendiğini gösterir.
Bu modülün sonunda
- İşletme karbonunu ve gömülü karbonu ayırır ve birimlerini tanır.
- Binaların küresel enerji ve karbon payını kaynağından okur.
- Bir binanın karbonunun hangi tasarım kararlarında belirlendiğini sıralar.
Dersler
- M01-D01Binaların payıProgramda
Binaların ve inşaat sektörünün küresel enerji ve karbon salımındaki payını kaynağından okur ve işletme ile malzeme payını ayırır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: GlobalABC / UNEP, «Global Status Report for Buildings and Construction» (en güncel baskı)
- M01-D02İşletme karbonuProgramda
Bir binanın ısıtma, soğutma, aydınlatma ve cihazlarından kaynaklanan işletme karbonunu enerji tüketimi ve şebeke salım faktörüyle hesaplar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: elektrik şebekesi salım faktörü (Türkiye için kaynak yazımda seçilir)
İklim ve Ekolojik Mimarlık Akademisi’nde: M01-D01
- M01-D03Gömülü karbonProgramda
Malzemelerin üretiminden, taşınmasından ve inşaattan gelen gömülü karbonu açıklar ve bir duvarın gömülü karbonunu hesaplar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Hammond ve Jones, «Inventory of Carbon and Energy» (ICE, Bath Üniversitesi)
Yapı Malzemeleri ve Yapım Teknikleri Akademisi’nde: M01-D07
- M01-D04Ön karbon ve zamanProgramda
İnşaatın başında salınan ön karbonun neden bugün daha önemli olduğunu ve işletme tasarrufunun onu yıllar sonra geri ödediğini açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: LETI, «Climate Emergency Design Guide» (2020); RICS, «Whole Life Carbon Assessment» (2023, 2. baskı)
- M01-D05Karbonun en çok olduğu yerProgramda
Bir binada gömülü karbonun en çok taşıyıcı sistemde, temelde ve cephede toplandığını gösterir ve bu öğelerdeki kararları sıralar.
Dayanak: Tekrarlanmış bulgu: bina yaşam döngüsü çalışmalarında öğe bazlı karbon dağılımı (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D06Erken karar, büyük etkiProgramda
Bir projede karbonu azaltma olanağının tasarımın başında en büyük olduğunu açıklar ve bina büyüklüğü, biçimi ve taşıyıcı sistem kararlarını sıralar.
Dayanak: Usta görüşü: LETI (2020); Kibert, «Sustainable Construction» (2016, 4. baskı)
- M01-D07Kimin pahasınaProgramda
Bir binanın karbonunun ve atığının yerel topluluk ve gelecek kuşaklar üzerindeki yükünü tartışır.
Dayanak: Usta görüşü: Papanek, «Design for the Real World» (1971)
Mimarlık Akademisi’nde: M01-D06