Bir binanın malzemeleri yıkıldığında moloz olarak çöpe gitmek zorunda değildir; sökülüp yeniden kullanılabilecek biçimde tasarlanırsa bir sonraki binanın malzemesi olur. Bu modül döngüsel ekonomi ilkelerini, binanın katmanlarını, söküme göre tasarımı, malzeme pasaportunu ve döngüselliğin önündeki pratik engelleri kurar.
Bu modülün sonunda
- Döngüsel ekonomi ilkelerini yapı sektörüne uygular.
- Bir binayı farklı ömürlere sahip katmanlarına ayırır ve katmanları birbirinden bağımsız kurar.
- Söküme göre bir birleşim detayı ve bir malzeme pasaportu hazırlar.
Dersler
- M05-D01Döngüsel ekonomiProgramda
Doğrusal ve döngüsel ekonomiyi ayırır ve yapı sektöründe malzeme döngüsünü kapatmanın yollarını sıralar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Ellen MacArthur Foundation, «Towards the Circular Economy» (2013); Usta görüşü: McDonough ve Braungart, «Cradle to Cradle» (2002)
- M05-D02Binanın katmanlarıProgramda
Bir binayı arsa, taşıyıcı, kabuk, tesisat, iç düzen ve eşya katmanlarına ayırır ve her katmanın ömrünü açıklar.
Dayanak: Usta görüşü: Brand, «How Buildings Learn» (1994)
- M05-D03Söküme göre birleşimProgramda
Yapıştırılmış ve kaynaklı birleşimlerin yerine vidalı, bulonlu ve geçmeli birleşimlerin söküme etkisini bir detayla gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Crowther (2005), söküme göre tasarım ilkeleri; kaynak yazımda doğrulanır
Yapı Malzemeleri ve Yapım Teknikleri Akademisi’nde: M10-D05
- M05-D04Malzeme pasaportuProgramda
Bir yapı öğesinin malzeme pasaportunu malzeme, miktar, bağlantı ve yeniden kullanım bilgisiyle hazırlar.
Dayanak: Erken bulgu: malzeme pasaportu uygulamaları (BAMB projesi, 2019; kaynak yazımda doğrulanır)
- M05-D05Modüler ve uyarlanabilirProgramda
Modüler ve uyarlanabilir yapının malzemenin ömrünü nasıl uzattığını açıklar ve bir konut planında uyarlanabilirlik kararlarını gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Habraken, «Supports» (1972); Brand (1994)
- M05-D06İnşaat ve yıkım atığıProgramda
İnşaat ve yıkım atığının miktarını ve ayrıştırılmasını açıklar ve Türkiye’deki düzenlemeyi birincil kaynaktan özetler.
Dayanak: Mevzuat: Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (yürürlükteki metin yazımda doğrulanır)
- M05-D07EngellerProgramda
Döngüsel yapının önündeki belgelenme, garanti, sigorta, depolama ve maliyet engellerini sıralar ve her biri için bir çözüm önerir.
Dayanak: Tartışmalı: yapı sektöründe döngüsel ekonominin engelleri üzerine araştırmalar (kaynak yazımda seçilir)