Klasik metinler çoğu zaman çeviriyle oynanır; derslerde hangi çeviriden ve baskıdan alıntı yapıldığı söylenir ve alıntılar kısa tutulur, okur sahneyi kendi baskısından açar. Bir dizenin tek doğru söylenişi yoktur. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sahne oyuncusu patikası bir klasik yapımda oynayacak olana, aday patikası konservatuvar sınavında klasik bir parça sunacak olana, manzum metin patikası Türkçe manzum ve çeviri şiirli metinle çalışacak olana.
2 modül · 12 ders
Temel
Herkes için: antik tragedya ve Shakespeare'in dizesi. Tek başına alınabilir.
6 modül · 35 ders
Sahne oyuncusu
Bir klasik yapımda oynayacak oyuncu.
Antik tragedya ve koro → Shakespeare: dize, ölçü, antitez → Çeviri metnin ritmi → Klasik komedi → Büyük monolog: yapı ve nefes → Klasik monoloğun işaretli metni
4 modül · 23 ders
Aday
Konservatuvar sınavında klasik bir parça sunacak aday.
Shakespeare: dize, ölçü, antitez → Çeviri metnin ritmi → Büyük monolog: yapı ve nefes → Klasik monoloğun işaretli metni
4 modül · 24 ders
Manzum metin
Türkçe manzum ve şiirli çeviri metinle çalışacak oyuncu.
Shakespeare: dize, ölçü, antitez → Çeviri metnin ritmi → Manzum Türkçe metin → Büyük monolog: yapı ve nefes
- Diksiyon ve Türkçe Söyleyiş Akademisi: vurgu, durak ve manzum metni söylemek — söyleyişin sorusundan.
- Oyunculuk Tarihi Akademisi: antik tiyatro, Elizabeth dönemi ve klasik tiyatronun oyuncusu — tarihin sorusundan.
- Edebiyat Akademisi: şiirin ölçüsü, türler ve metin okuma — edebiyatın sorusundan.
- Burada sorulan: oyuncu klasik bir metnin dilini nasıl karakterin düşünme biçimi olarak taşır?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer
Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.
Nermin Hanım
Elli sekiz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin kurucusu; yönetir, bazen de oynar. Provaya herkesten önce gelir, oyuncuya not verirken önce «ne istedin» diye sorar, sonra ne gördüğünü söyler.
Sevda
Yirmi dokuz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu. Geçen sezon bir turnede sesini kaybetti; o günden beri sabah rutinini aksatmaz ve genç oyunculara ses sağlığını ilk o anlatır.
Ilgın
On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.
Kemal Bey
Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.
Cem
Otuz dört yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu ve hareket eğitmeni. Topluluğun ısınmasını o yürütür; sahne dövüşü koreografisini her temsilden önce yavaş hızda bir kez daha geçirtir.
Tülay Hanım
Elli beş yaşında, Tınaz Ses'in kurucusu ve dublaj yönetmeni; otuz yıldır kabinde. Orijinal oyuncuyu dinletmeden kimseye bant okutmaz.
Program
Bölüm I · Temel · 12 ders programda
Tragedya ve dize
Antik tragedya ve Shakespeare'in dizesi oyuncudan ne ister?
Bölüm II · Uygulama · 18 ders programda
Çeviri, komedi ve manzum Türkçe
Bir çevirinin ritmi, klasik komedinin hızı ve Türkçe ölçü nasıl taşınır?
Bölüm III · İleri · 6 ders programda
Büyük monolog
Birkaç dakikalık bir klasik monolog yapısıyla ve nefesiyle nasıl taşınır?
Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda
Atölye
Bir klasik monoloğun işaretli metni ve kaydı
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Klasik metnin nasıl söyleneceği ses ve metin öğretmenlerinin kitaplarından, dönemin tiyatrosu tarih kaynaklarından, ölçü bilgisi edebiyat araştırmasından gelir. Oyun metinleri birincil metin olarak, kısa alıntıyla anılır.
- Birincil metin
- Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Tarih kaynağı
- Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
- Kanun veya yönetmelik
- Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
- Meslek standardı
- Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
- Meslek pratiği
- Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Oyuncu beyanı
- Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.