Son sıradaki seyirci her kelimeni duydu mu, yoksa yalnız sesini mi?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sahne patikası salonda anlaşılır olmak isteyen oyuncuya, mikrofon patikası dublaj, sesli kitap ve seslendirme için çalışana, konuşan profesyonel patikası sunucuya, öğretmene ve topluluk önünde konuşana.

• 5 modül · 25 ders

  Temel

  Herkes için: Türkçenin sesleri, boğumlanma, vurgu, tonlama ve durak. Tek başına alınabilir.

  Türkçenin ses düzeni → Boğumlanma → Vurgu → Tonlama ve ezgi → Durak ve nefes yeri

• 6 modül · 31 ders

  Sahne

  Salonda anlaşılır olmak, klasik ve hızlı metni taşımak isteyen oyuncu.

  Boğumlanma → Vurgu → Durak ve nefes yeri → Ölçünlü söyleyiş ve yöre ağzı → Hızlı, uzun ve zor metin → İşaretli metin ve okuma kaydı

• 6 modül · 30 ders

  Mikrofon

  Dublaj, sesli kitap ve seslendirme için çalışan sanatçı.

  Türkçenin ses düzeni → Vurgu → Tonlama ve ezgi → Ölçünlü söyleyiş ve yöre ağzı → Yabancı ad ve kelime → İşaretli metin ve okuma kaydı

• 5 modül · 26 ders

  Konuşan profesyonel

  Sunucu, öğretmen ve topluluk önünde konuşan.

  Boğumlanma → Vurgu → Tonlama ve ezgi → Durak ve nefes yeri → Hızlı, uzun ve zor metin

• Oyunculuğa Giriş Akademisi: oyuncunun dört aracının haritası — bölümün ortak dilinin sorusundan.
• Ses ve Nefes Akademisi: sesin nefesle kurulması, tınlaması ve korunması — sesin sorusundan.
• İş İletişimi ve Sunum Akademisi: toplantıda ve sunumda anlaşılır konuşmak — iş iletişiminin sorusundan.
• Burada sorulan: oyuncu Türkçeyi sahnede, kamerada ve mikrofonda nasıl anlaşılır, canlı ve bilinçli söyler?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

• Tülay Hanım

  Elli beş yaşında, Tınaz Ses'in kurucusu ve dublaj yönetmeni; otuz yıldır kabinde. Orijinal oyuncuyu dinletmeden kimseye bant okutmaz.

• Serkan

  Kırk beş yaşında, seslendirme sanatçısı; çizgi filmde yirmi ayrı karakter sesi var. Gününü üç uzun stüdyo oturumuna bölmez, çünkü bir kez bölüp sesini iki hafta dinlendirmek zorunda kaldı.

• Ilgın

  On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

• Kemal Bey

  Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

• Sevda

  Yirmi dokuz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu. Geçen sezon bir turnede sesini kaybetti; o günden beri sabah rutinini aksatmaz ve genç oyunculara ses sağlığını ilk o anlatır.

• Onur

  Yirmi dört yaşında, Sarnıç Sokağı'nda ilk büyük rolünü oynuyor; figüranlıktan geldi. Sosyal medyada adı birden duyulunca sette odaklanmakta zorlandı.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Türkçenin ses düzeni ve vurgusu dil bilimi araştırmasından ve sözlük kaynaklarından gelir; söyleyiş alıştırmaları meslek pratiğidir. Ölçünlü söyleyiş bir ortak iletişim aracı olarak anlatılır, «doğru Türkçe» ile yöre ağzı karşıtlığı olarak değil.

Birincil metin

Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Tarih kaynağı

Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.

Kanun veya yönetmelik

Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.

Meslek standardı

Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.

Meslek pratiği

Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Oyuncu beyanı

Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.