Bir yüzyıl önceki bir oyuncuyu bugün izlesen, neden abartılı bulursun?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sahne patikası tiyatronun oyuncu geleneğini izlemek isteyene, kamera patikası sinemanın ve televizyonun oyuncuyu nasıl değiştirdiğini merak edene, Türkiye patikası Türk sahnesinin ve perdesinin oyuncu tarihine odaklanana.

• 9 modül · 45 ders

  Temel

  Herkes için: antik tiyatrodan dizi çağına oyunculuğun tarihi. Tek başına alınabilir.

  Antik tiyatro → Orta çağ ve halk gösterisi → Commedia dell'arte → Elizabeth dönemi ve klasik tiyatro → Yıldız oyuncudan gerçekçiliğe → Yöntemler çağı → Sinemanın oyuncuyu değiştirmesi → Türkiye'de sahne → Yeşilçam'dan dizi çağına

• 7 modül · 35 ders

  Sahne

  Tiyatronun oyuncu geleneğini izlemek isteyen oyuncu ve öğrenci.

  Antik tiyatro → Commedia dell'arte → Elizabeth dönemi ve klasik tiyatro → Yıldız oyuncudan gerçekçiliğe → Yöntemler çağı → Türkiye'de sahne → Bir dönemin üslubunu denemek

• 5 modül · 25 ders

  Kamera

  Sinemanın ve televizyonun oyuncuyu nasıl değiştirdiğini merak eden.

  Yıldız oyuncudan gerçekçiliğe → Yöntemler çağı → Sinemanın oyuncuyu değiştirmesi → Yeşilçam'dan dizi çağına → Bir dönemin üslubunu denemek

• 5 modül · 25 ders

  Türkiye

  Türk sahnesinin ve perdesinin oyuncu tarihine odaklanan.

  Orta çağ ve halk gösterisi → Yöntemler çağı → Türkiye'de sahne → Yeşilçam'dan dizi çağına → Bir dönemin üslubunu denemek

• Oyunculuğa Giriş Akademisi: yöntemlerin haritası ve oyunculuğun ne olduğu — bölümün ortak dilinin sorusundan.
• Film Okuma Akademisi: perdedeki oyunculuk üsluplarını okumak — seyircinin sorusundan.
• Sanat Tarihi Akademisi: dönemlerin ve üslupların genel tarihi — sanat tarihinin sorusundan.
• Burada sorulan: oyuncu her dönemde nasıl eğitildi, nasıl çalıştı ve seyirci ondan ne bekledi?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

• Nermin Hanım

  Elli sekiz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin kurucusu; yönetir, bazen de oynar. Provaya herkesten önce gelir, oyuncuya not verirken önce «ne istedin» diye sorar, sonra ne gördüğünü söyler.

• Kemal Bey

  Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

• Ilgın

  On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

• Haluk Bey

  Altmış yedi yaşında, emekli tarih öğretmeni; iki yıl önce semtindeki amatör tiyatro topluluğuna katıldı. Ezberin eskisi kadar kolay gelmediğini söyler, provaya defteriyle gelir.

• Barış

  Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.

• Tülay Hanım

  Elli beş yaşında, Tınaz Ses'in kurucusu ve dublaj yönetmeni; otuz yıldır kabinde. Orijinal oyuncuyu dinletmeden kimseye bant okutmaz.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Dönemlerin oyunculuğu tarih araştırmasından ve dönemin kendi belgelerinden gelir; oyuncuların kendi anlatıları oyuncu beyanı olarak ayrıca işaretlenir. Hiçbir dönemin üslubu «doğru» ya da «ilkel» diye sunulmaz.

Birincil metin

Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Tarih kaynağı

Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.

Kanun veya yönetmelik

Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.

Meslek standardı

Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.

Meslek pratiği

Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Oyuncu beyanı

Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.