İçeriğe geç

Hayvanlardan Dersler Akademisi

Hayvanın karakteri yok, stratejisi var

Masallarda karınca çalışkan, aslan cesur, tilki kurnazdır. Gözlem başka bir şey söyler: karınca kolonisinde boş duran işçiler vardır, avın çoğunu dişi aslanlar yapar. Bu akademi her derste önce masalı bırakır, sonra davranışın nedenini anlatır, ancak ondan sonra insana bir soru taşır. Her dersin yanında aynı soruya tersini yapan bir başka hayvan durur, çünkü doğa her derse bir karşı ders verir.

ders yayında
137
kısım
5
seviye
16
ders programda
137

İki tuzak

Hayvana insan yüzü takmak (antropomorfizm)

«Aslan cesurdur», «köpek suçlu bakıyor». Hayvana insan niyeti ve erdemi yüklemek, davranışın gerçek nedenini görünmez kılar.

«Doğada böyle, öyleyse doğru» (doğalcılık yanılgısı)

Bir davranışın doğada görülmesi onun iyi olduğunu göstermez. Her ders bu iki tuzağı «Benzetmenin sınırı» bölümünde sınar.

Program

Seviyeler hayvan türüne göre değil, insan sorusuna göre dizilir: kıtlık, birlikte yaşamak, bakım, yaşlılık, yalnızlık. Her dersin başında iddianın kanıt düzeyi yazar: deneyle gösterildi, uzun gözlem, tartışmalı ya da mit. ◆ işaretli dersler yaygın bir yanlışı kaynağına kadar izler.

Kısım 1

Bakmanın ahlakı

Masalı bırakmak; antropomorfizmi ve doğalcılık yanılgısını tanımak.

  1. Seviye 0Hayvandan ders alınır mı?Tümü yayında

Kısım 2

Hayatta kalmak

Kıtlık, birliktelik, emek ve korku karşısında hayvanların stratejileri.

  1. Seviye 1Kıtlık ve dayanıklılıkTümü yayında

    Susuzluk, soğuk ve açlık karşısında beklemek, saklamak, bırakmak gibi stratejileri nedenleriyle görmek.

    1. 1.1Deve ve su
    2. 1.2Beklemeyi bilmek
    3. 1.3Somonun son yolculuğu
    4. 1.4Kirpi ve kış
    5. 1.5Saklanan yiyecek
    6. 1.6Mevsime göre renk
    7. 1.7Donup çözülmek
    8. 1.8Kuyruğu bırakmak
    9. 1.9Dayanmanın üç yolu
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  2. Seviye 2Birlikte yaşamakTümü yayında
  3. Seviye 3Çalışmak ve dinlenmekTümü yayında

    Çalışkanlık masallarını ölçümle sınamak; iş bölümünü, yedek kapasiteyi ve dinlenmenin işlevini anlamak.

    1. 3.1Tembel karıncalar◆
    2. 3.2Yaşa göre iş
    3. 3.3Baraj kuran
    4. 3.4Yavaşlık bir stratejidir
    5. 3.5Aslan neden uyur
    6. 3.6Çamurdan yuva
    7. 3.7Ağustosböceğinin gerçek hayatı◆
    8. 3.8Ne kadar çalışmalı?
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  4. Seviye 4Korku ve cesaretTümü yayında

    Korkunun bir hayatta kalma aracı olduğunu görmek; kaçmak, savunmak ve blöf arasındaki seçimi anlamak.

    1. 4.1Kaçarken sıçramak
    2. 4.2Cesur aslan◆
    3. 4.3Korkusuz porsuk◆
    4. 4.4Annenin cesareti
    5. 4.5Ölü taklidi
    6. 4.6Korkunun haritası
    7. 4.7Kabuğa çekilmek
    8. 4.8Blöf
    9. 4.9Korku ne işe yarar?
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler

Kısım 3

Yaşamın evreleri

Bakım, öğrenme, yaşlılık, dönüşüm, yol, yalnızlık, oyun ve uyku.

  1. Seviye 5Bakım ve ebeveynlikTümü yayında

    Babadan anneye, teyzeden kardeşe bakımın türlerini ve bakımın her zaman şefkat olmadığını görmek.

    1. 5.1Kuluçkadaki baba
    2. 5.2Doğuran baba
    3. 5.3Annenin son haftaları
    4. 5.4Teyzeler
    5. 5.5Yuvadan atılan yavru
    6. 5.6Yavruyu taşımak
    7. 5.7Keseden çıkış
    8. 5.8Kardeş kardeşe
    9. 5.9Uzun çocukluk
    10. 5.10Bakımın türleri
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  2. Seviye 6Öğrenmek ve aktarmakTümü yayında
  3. Seviye 7Yaşlılık ve bilgelikTümü yayında

    Yaşlı bireyin bilgisinin sürüye ne kattığını, uzun ömrün nedenlerini ve ölümle karşılaşmayı incelemek.

    1. 7.1Yolu bilen yaşlı ana
    2. 7.2Büyükanne balina
    3. 7.3Yüzyılları gören
    4. 7.4Yaşlanmayan fare
    5. 7.5Yaşlı tosbağa
    6. 7.6Ölüye bakmak
    7. 7.7Ölümsüz denizanası◆
    8. 7.8Yaşlılık ne işe yarar?
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  4. Seviye 8DönüşümTümü yayında

    Başkalaşım, kabuk değiştirme, yenilenme ve cinsiyet değiştirmede neyin değişip neyin aynı kaldığını görmek.

    1. 8.1Tırtılın çözülmesi
    2. 8.2Kabuk zinciri
    3. 8.3Yeniden büyüyen
    4. 8.4Babanın dişiye dönüşmesi
    5. 8.5Sudan karaya
    6. 8.6Renk değiştirmek
    7. 8.7Değişmek ve aynı kalmak
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  5. Seviye 9Yol bulmakTümü yayında
  6. Seviye 10Yalnızlık ve aidiyetTümü yayında

    Yalnız yaşayan türlerle sürüden ayrılan bireyi ayırmak; yalnızlık hikâyelerini ölçümle sınamak.

    1. 10.1Yalnız yaşayan
    2. 10.2Yalnız kurt◆
    3. 10.3Erkekler kulübü
    4. 10.4Hep yalnız
    5. 10.5En yalnız balina◆
    6. 10.6Evden ayrılmak
    7. 10.7Annesiz büyüyen maymun
    8. 10.8Ne kadar yalnız?
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  7. Seviye 11Oyun ve uykuTümü yayında

    Oyunun ve uykunun hayvan bedeninde ne işe yaradığını, «boş zaman»ın neden boş olmadığını görmek.

    1. 11.1Gıdıklanan sıçan
    2. 11.2Yarım beyinle uyumak
    3. 11.3Uçarken uyumak
    4. 11.4Kardan kayan karga
    5. 11.5Oyuna davet
    6. 11.6Kedi neden çok uyur
    7. 11.7Hayvanlar rüya görür mü?
    8. 11.8Boş zamanın işi
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler

Kısım 4

Anlatılan hayvan

Gelenekteki hayvan, yaygın yanlış dersler, hayvanla insanın ilişkisi.

  1. Seviye 12Gelenekteki hayvanlarTümü yayında

    Kelile ve Dimne'den Mantıku't-Tayr'a, Kur'an'dan Ezop'a hayvanın ne için konuşturulduğunu okumak.

    1. 12.1Aslan ve öküz
    2. 12.2Otuz kuş
    3. 12.3Karıncanın sözü
    4. 12.4Hüdhüd
    5. 12.5Mağaradaki köpek
    6. 12.6Tilki ve üzüm
    7. 12.7Hayvanlar kitabı
    8. 12.8Papağan ve tüccar
    9. 12.9Atasözündeki hayvan
    10. 12.10Hayvanla insanı anlatmak
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler
  2. Seviye 13Yanlış derslerTümü yayında
  3. Seviye 14Hayvan ve insanTümü yayında

Kısım 5

Dönüş

Bir hayvanı kendin gözlemek ve kendi dersini yazmak.

  1. Seviye 15DönüşTümü yayında

    Bir hayvanı bir hafta gözlemek, kendi dersini yazmak ve neyin hayvandan, neyin senden geldiğini ayırmak.

    1. 15.1Bir hayvanı bir hafta izlemek
    2. 15.2Kendi dersini yazmak
    3. 15.3Hayvandan mı, benden mi?
    4. 15.4Karıncaya yeniden bakmak
    Seviye sayfası: hayvanlar ve karşı örnekler

Hangi soruyla geldin? 15 kurs →

Aynı dersler, seviye sırası yerine getirdiğin soruya göre de sıralandı: nasıl bakmalı?, zor bir dönem, başkalarıyla yaşamak, çalışmak ve dinlenmek, değişim ve yaş, öğrenmek, duyduğum doğru mu?, kendim bakmak. Kurslar dersleri çoğaltmaz, yalnız başka bir sıra önerir.

Hayvanların kendi aralarında nasıl iletişim kurduğu, yani alarm ötüşü, arı dansı ve kurdun uluması, Doğanın Dili Akademisi’nde işlenir; bu akademi o derslere adıyla bağlanır ve onları yeniden anlatmaz. Burada 16 seviyede hayvanın davranışından insana taşınan soruya ve o sorunun sınırına bakılır.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?