İçeriğe geç

Hayvanlar Âlemi Akademisi

Bu hayvan olmak nasıl bir şey, ve bunu nereden biliyoruz?

Kene sıcaklığı ve kokuyu bekler, yarasa yankıyı dinler, arı çiçekte bizim göremediğimiz bir rengi görür. Her hayvan dünyayı kendi duyularıyla yaşar. Bu akademi süngerden şempanzeye bütün dallara bakar: bir davranışı dört soruyla açar, cevabı veren deneyi anlatır ve aynı soruyu ağacın başka dallarına sorar. Her ders bir gözlem göreviyle biter: balkondaki güvercinden kıyıdaki yengece, kendi kaydını sen tutarsın.

ders yayında
125
basamak
4
seviye
16
ders programda
148

Kuş neden öter? Dört ayrı cevap

Etolog Niko Tinbergen bir davranışın dört ayrı soruyla açıklandığını gösterdi. Her ders bir hayvana bu dört soruyla bakar, cevabı veren deneyi anlatır, aynı soruyu hayat ağacının başka dallarına sorar ve bir gözlem göreviyle biter.

  1. Mekanizma

    Nasıl çalışıyor?

    Kuşta: Hormonlar, ses organı, beyindeki ötüş merkezleri

  2. Gelişim

    Bireyde nasıl oluşuyor?

    Kuşta: Yavru kuş ötmeyi babasını dinleyerek öğreniyor

  3. İşlev

    Ne işe yarıyor?

    Kuşta: Bölgeyi savunmak, eş çekmek

  4. Evrim

    Nereden geldi?

    Kuşta: Akraba türlerde ötüş nasıl ayrıştı

Üç yanlıştan uzak durur. Yarım açıklama: dört sorudan birine verilen cevabı bütün cevap saymak. Kanıtsız hikâye: deneyi olmayan bilgi. ◆ işaretli dersler yaygın hayvan efsanelerini kanıtla sınar. Merdiven: insanı evrimin tepesine koymak. Evrim bir ağaçtır ve her dal bugüne kadar yaşamış bir çözümdür.

Program

Dört basamak. Bakmak basamağı gözlemin araçlarını verir. Ağaç basamağı hayat ağacını süngerden memelilere dal dal yürür. Karşılaştırma basamağı aynı soruyu dallar arasında sorar: duyular, iletişim, zihin, toplum, ömür, ekosistem. İnsan ve hayvan basamağı bilgiyi birlikte yaşamaya taşır. ◆ işaretli dersler yaygın bir hayvan efsanesini kanıtla sınar.

Basamak 1

Bakmak

Davranışı yorum katmadan kaydetmek, dört soruyu sormak, evrim ağacını okumak.

  1. Seviye 0Hayvana bakmakTümü yayında

Basamak 2

Ağaç

Hayat ağacını süngerden şempanzeye dal dal yürümek; her dalın kendi çözümleri.

  1. Seviye 1Süngerden solucanaTümü yayında
  2. Seviye 2YumuşakçalarTümü yayında
  3. Seviye 3BöceklerTümü yayında
  4. Seviye 4Örümcekler ve kabuklularTümü yayında
  5. Seviye 5BalıklarTümü yayında
  6. Seviye 6Kurbağalar ve sürüngenlerTümü yayında
  7. Seviye 7KuşlarTümü yayında
  8. Seviye 8MemelilerTümü yayında

Basamak 3

Karşılaştırma

Aynı soruyu dallar arasında sormak: duyular, iletişim, zihin, toplum, yaşam döngüsü, ekosistem.

  1. Seviye 9DuyularTümü yayında

    Aynı dünyayı başka duyularla yaşamak: göz kaç kez doğdu, kim ısıyı görür, kim yıldızla yön bulur.

    1. 9.1Göz kaç kez doğdu?
    2. 9.2Kaç renk?
    3. 9.3Yıldızlarla düz gitmek
    4. 9.4Kokunun sözcükleri: feromon
    5. 9.5Isıyı görmek
    6. 9.6Manyetik duyunun organı
    7. 9.7Yengecin acısı
    8. 9.8Duyuların ağacı
    Seviye sayfası: sorular ve gözlem görevleri
  2. Seviye 10İletişimTümü yayında

    Sinyal, alarm, yalan ve taklit: hayvanlar arasında bilgi nasıl dolaşır ve neden güvenilir kalır.

    1. 10.1Dürüst sinyal
    2. 10.2Leopar, kartal, yılan: alarm çağrıları
    3. 10.3Yalan söyleyen kuş
    4. 10.4Kuyruğun yönü
    5. 10.5Hayvanlar dil öğrenebilir mi?
    6. 10.6Uyarı rengi
    7. 10.7Taklitçiler
    Seviye sayfası: sorular ve gözlem görevleri
  3. Seviye 11Öğrenme ve zihinTümü yayında
  4. Seviye 12Toplum ve iş birliği7 / 8 yayında

    Akraba, sürü, sıra ve barış: hayvanlar neden bir arada yaşar ve bu birlikteliği ne ayakta tutar.

    1. 12.1Akraba için fedakârlık
    2. 12.2İşçi arı neden kısırdır?
    3. 12.3Karşılıklılık: vampir yarasanın hesabı
    4. 12.4Bencil sürü
    5. 12.5Gagalama sırası
    6. 12.6Kavgadan sonra
    7. 12.7Salatalık ve üzüm
    8. 12.8Yaşlı anaerkin bilgisi
    Seviye sayfası: sorular ve gözlem görevleri
  5. Seviye 13Eş, yavru, ömür7 ders programda

    Eşey neden var, kim seçer, kim bakar; başkalaşım ve ömrün uzunluğu.

    1. 13.1Eşey neden var?
    2. 13.2Kim seçer?
    3. 13.3Tek eşlilik ve gizli babalık
    4. 13.4Doğuran erkek: denizatı
    5. 13.5Anne ile yavrunun çatışması
    6. 13.6Tırtılın anısı
    7. 13.7Dört yüz yıllık köpekbalığı
    Seviye sayfası: sorular ve gözlem görevleri
  6. Seviye 14Ekosistem7 ders programda

    Av ve avcı, anahtar tür, gelen ve giden türler: hayvan tek başına değil bir ağın içinde yaşar.

    1. 14.1Vaşak ve tavşan
    2. 14.2Kurtlar nehrin yönünü değiştirdi mi?◆
    3. 14.3Paine'in deniz yıldızı
    4. 14.4İnsanla konuşan kuş
    5. 14.5Akdeniz'e gelen balıklar
    6. 14.6Anadolu'nun kaybolan kedileri
    7. 14.7Böcekler azalıyor mu?
    Seviye sayfası: sorular ve gözlem görevleri

Basamak 4

İnsan ve hayvan

Öğrendiğini hayvanlarla birlikte yaşamaya ve kendi uzun gözlemine taşımak.

  1. Seviye 15İnsan ve hayvan8 ders programda

    Evcilleştirmeden şehre, laboratuvardan hayvan refahına; ve okurun kendi uzun gözlemi.

    1. 15.1Anadolu'da evcilleştirme
    2. 15.2Şehrin yabanı
    3. 15.3İstanbul'un köpekleri
    4. 15.4Laboratuvardaki hayvan
    5. 15.5Bir hayvanın iyi olduğunu nasıl ölçeriz?
    6. 15.6Kafeste aynı yolu yürümek
    7. 15.7Vatandaş bilimi
    8. 15.8Kendi etogramın: bir yıllık gözlem
    Seviye sayfası: sorular ve gözlem görevleri

Bir hayvanın stratejisinden insana hangi sorunun taşındığı ve yaygın hayvan efsaneleri Hayvanlardan Dersler Akademisi’nde, bir doğa olayının insana neyi fark ettirdiği Doğanın Dili Akademisi’nde, petek ve kabuk gibi biçimlerin nedeni Doğanın Mimarisi Akademisi’nde işlenir. Bu akademi 16 seviyede hayvanın davranışına ve bunu nereden bildiğimize bakar.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?