Ağızların sınıflandırması ve örnekleri diyalektoloji kaynaklarından verilir; bir bölge ya da topluluk için uydurma örnek yazılmaz. Bir ağız ya da aksan karakterin zekâsı ya da değeri için kısa yol olarak kullanılmaz. Bir topluluğun ağzıyla oynanan rolde, mümkünse o topluluktan bir danışmanla çalışılır. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Yerli ağız patikası Türkiye'nin bir ağzıyla rol hazırlayan oyuncuya, yabancı dil patikası başka bir dilde ya da yabancı aksanla oynayacak olana, temsil patikası bir topluluğu sahneye ya da kameraya taşıyan oyuncuya ve yönetmene.
2 modül · 13 ders
Temel
Herkes için: ağzı duymak ve Türkiye'nin ağız bölgeleri. Tek başına alınabilir.
5 modül · 29 ders
Yerli ağız
Türkiye'nin bir ağzıyla rol hazırlayan oyuncu.
Ağzı duymak → Türkiye'nin ağız bölgeleri → Aksanı karaktere yerleştirmek → Temsil etiği: karikatür ve saygı → Bir ağızla sahne ve ağız haritası
4 modül · 23 ders
Yabancı dil
Başka bir dilde ya da yabancı aksanla oynayacak oyuncu.
Ağzı duymak → Yabancı aksanlı Türkçe → Başka dilde oynamak → Aksanı karaktere yerleştirmek
4 modül · 25 ders
Temsil
Bir topluluğu sahneye ya da kameraya taşıyan oyuncu ve yönetmen.
Ağzı duymak → Türkiye'nin ağız bölgeleri → Yabancı aksanlı Türkçe → Temsil etiği: karikatür ve saygı
- Diksiyon ve Türkçe Söyleyiş Akademisi: ölçünlü Türkçe söyleyiş, vurgu ve tonlama — söyleyişin sorusundan.
- Karakter Yaratımı Akademisi: karakterin geçmişi, bedeni ve sesi — karakter yaratımının sorusundan.
- İngilizce Akademisi: başka bir dili öğrenmek ve konuşmak — dil öğreniminin sorusundan.
- Burada sorulan: oyuncu bir ağzı ya da aksanı nasıl duyar, öğrenir ve bir karakterin içine taklit etmeden ve küçümsemeden nasıl yerleştirir?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer
Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.
Kemal Bey
Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.
Derya
Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.
Cem
Otuz dört yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu ve hareket eğitmeni. Topluluğun ısınmasını o yürütür; sahne dövüşü koreografisini her temsilden önce yavaş hızda bir kez daha geçirtir.
Gülşen Hanım
Elli yaşında, Sarnıç Sokağı'nın oyuncu seçme (casting) yönetmeni. Günde yüzlerce self-tape izler; ilk on saniyede karar vermediğini, ama ilk on saniyede kayıt kalitesinin bir şey söylediğini anlatır.
Barış
Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.
Haluk Bey
Altmış yedi yaşında, emekli tarih öğretmeni; iki yıl önce semtindeki amatör tiyatro topluluğuna katıldı. Ezberin eskisi kadar kolay gelmediğini söyler, provaya defteriyle gelir.
Program
Bölüm I · Temel · 13 ders programda
Duymak ve bölgeler
Bir ağız nasıl duyulur ve Türkiye'nin ağızları nasıl bir harita çizer?
Bölüm II · Uygulama · 17 ders programda
Yabancı aksan, başka dil ve karakter
Yabancı aksanlı Türkçe ve başka dilde nasıl oynanır ve aksan karaktere nasıl yerleştirilir?
Bölüm III · İleri · 6 ders programda
Temsil etiği
Bir topluluğun konuşmasını karikatüre çevirmeden, saygıyla nasıl oynarsın?
Bölüm IV · Atölye · 4 ders programda
Atölye
Bir ağızla oynanmış sahne ve ağız haritası notu
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Ağızların sesleri ve sınıflandırması diyalektoloji ve fonetik araştırmalarından, dinleyicinin aksanı algılaması toplumdilbilim araştırmasından, aksan çalışmasının teknikleri meslek pratiğinden ve aksan koçlarının yazılarından gelir.
- Birincil metin
- Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Tarih kaynağı
- Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
- Kanun veya yönetmelik
- Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
- Meslek standardı
- Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
- Meslek pratiği
- Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Oyuncu beyanı
- Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.