Bir ağız ya da aksan birkaç «yanlış» sesten değil, kendi içinde tutarlı bir sistemden oluşur: sesler, ezgi, ritim, sözcükler ve cümlenin kuruluşu. Bu modül ağız, aksan, lehçe ve şive kavramlarını ayırmayı, sesleri duymayı, ezgiyi ve ritmi duymayı, sözcük ve söz dizimini, ağzın bedendeki yerini ve dinleme kaynaklarını anlatır.
Bu modülün sonunda
- Bir ağız kaydında ses, ezgi ve söz dizimi katmanlarını ayrı ayrı not eder.
- Ağız, aksan, lehçe ve şive kavramlarını örnek bir durum üzerinde ayırır.
Dersler
- M01-D01Ağız, aksan, lehçeProgramda
Ağız, aksan, lehçe ve şive kavramlarının dilbilimdeki anlamlarını ve oyuncunun hangisiyle çalıştığını tanıtır.
Dayanak: Araştırma bulgusu: Türk dilbiliminde ağız ve lehçe kavramları (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D02Sesleri duymakProgramda
Ünlülerin ve ünsüzlerin bir ağızda nasıl değiştiğini kulakla ve fonetik işaretlerle izlemeyi gösterir; Diksiyon ve Türkçe Söyleyiş akademisini gösterir.
Dayanak: Araştırma bulgusu: Türkiye Türkçesi ağızlarının ses özellikleri (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D03Ezgi ve ritimProgramda
Bir ağzın cümle ezgisini, vurgu yerlerini ve konuşma ritmini duymayı gösterir.
Dayanak: Araştırma bulgusu: ağızlarda tonlama üzerine çalışmalar (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D04Sözcük ve söz dizimiProgramda
Ağza özgü sözcükleri, ekleri ve cümle kuruluşunu tanımayı ve yalnız sese bakmamayı gösterir.
Dayanak: Araştırma bulgusu: ağızlarda biçim ve söz dizimi özellikleri (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D05Ağzın bedendeki yeriProgramda
Bir ağzın ağız içinde, dilde ve çenede nerede oturduğunu, aksan koçlarının «yerleşim» dediği şeyi gösterir.
Dayanak: Meslek pratiği: aksan yerleşimi (kaynak yazımda seçilir)
- M01-D06Dinleme kaynaklarıProgramda
Ağız derlemelerini, ağız metinlerini ve gerçek konuşmacı kayıtlarını bulmayı ve dinlemeyi anlatır.
Dayanak: Araştırma bulgusu: ağız derleme çalışmaları ve arşivleri (kaynak yazımda seçilir)