Marketten aldığı bir takviye yüzünden yasaklanan sporcu suçlu mu — yoksa yalnız sorumlu mu?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sporcu patikası takviye kullanmadan önce riski bilmek isteyen sporcuya, antrenör ve kulüp patikası temiz spor politikası kuran antrenöre ve yöneticiye, salon patikası salonda takviye ve madde kültürüyle karşılaşan kişisel antrenöre.

• 2 modül · 10 ders

  Temel

  Herkes için: takviyeleri sınamak ve kanıtı güçlü takviyeler. Tek başına alınabilir.

  Takviyeleri sınamak → Kanıtı güçlü az sayıda takviye

• 6 modül · 30 ders

  Sporcu

  Takviye kullanmadan önce riski bilmek isteyen sporcu.

  Takviyeleri sınamak → Kanıtı güçlü az sayıda takviye → Kontaminasyon ve sporcu sorumluluğu → Kod ve Yasaklı Liste → Türkiye'de test süreci → Tedavi amaçlı kullanım istisnası

• 6 modül · 30 ders

  Antrenör ve kulüp

  Temiz spor politikası kuran antrenör ve kulüp yöneticisi.

  Takviyeleri sınamak → Kontaminasyon ve sporcu sorumluluğu → Kod ve Yasaklı Liste → Türkiye'de test süreci → Tedavi amaçlı kullanım istisnası → Kulüp için temiz spor politikası

• 4 modül · 20 ders

  Salon

  Salonda takviye ve madde kültürüyle karşılaşan kişisel antrenör.

  Takviyeleri sınamak → Kanıtı güçlü az sayıda takviye → Kontaminasyon ve sporcu sorumluluğu → Alkol, madde ve performans; salon kültürü

• Takviyeler Akademisi: Kanıt Düzeyiyle: takviyelerin genel kanıtı, ürün güvenliği ve ilaç etkileşimi — beslenme biliminin sorusundan.
• Spor Beslenmesi Akademisi: antrenman ve yarışma beslenmesi ve mikro besinler — spor beslenmesinin sorusundan.
• Sağlık Okuryazarlığı Akademisi: spor takviyeleri ve salonda doping riski — yurttaşın bilmesi gerekenin sorusundan.
• Burada sorulan: sporcu bir takviyeye nasıl karar verir ve temiz sporun kurallarına nasıl uyar?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

• Elif

  On altı yaşında, Yelkovan'ın voleybol takımında smaçör. Antrenman günlerinde çok hareketli, ders çalıştığı günlerde neredeyse hiç kalkmıyor; son aylarda dizinin önündeki ağrıdan söz etmeye başladı.

• Gökhan

  Otuz üç yaşında, Kuyulu Bahçe'de kişisel antrenör. Spor bilimleri mezunu; her yeni üyeye önce ön tarama formunu doldurtur, sonra hedefini sorar. Çevrim içi danışan sayısı son yılda ikiye katlandı.

• Kerem

  Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

• Tuncay Bey

  Elli altı yaşında, Yelkovan Spor Kulübü'nün teknik sorumlusu; eski bir atletizm antrenörü. Şubelerin antrenman saatlerini ve saha paylaşımını o kurar, her sezon başında antrenörlerden bir yük planı ister.

• Hülya Hanım

  Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

• Barış

  Yirmi dokuz yaşında, kulübün yüzme antrenörü ve yaz aylarında cankurtaran. Çocuk grubuyla teknik, yetişkin grubuyla dayanıklılık çalışır; havuz kenarında her zaman bir düdük ve bir ilk yardım çantası durur.

• Emre

  On iki yaşında, kulübün futbol altyapısında; son bir yılda boyu birden uzadı ve topa eskisi kadar rahat vuramadığını söylüyor. Babası onu üç ayrı branşa birden yazdırmak istiyor.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Takviyelerin kanıtı uzlaşı bildirgelerinden ve meta-analizlerden, doping kuralları Dünya Dopingle Mücadele Kodu ve ulusal mevzuattan gelir ve yürürlükteki metin okunarak yazılır; kontaminasyon sıklığı ve bazı takviyelerin etkisi gibi konular Tartışmalı etiketiyle anlatılır.

Sağlam

Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.

Kılavuz

Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.

Tartışmalı

Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.

Çerçeve

Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.