İçeriğe geç

Spor Tarihi, Sosyolojisi, Etiği ve Medyası Akademisi

Kazanmak için kuralı esnetmek hangi noktada sporu bozar?

Spor yalnız bedenin değil, toplumun da bir parçasıdır: kimlik, aidiyet, para, medya ve ahlak sorularıyla iç içedir. Bu akademi sporu tarih, sosyoloji, etik ve medya gözüyle anlatır: antik oyunlardan modern olimpizme, Türkiye'de spor tarihini, spor ile toplumun ilişkisini, taraftar kültürünü ve şiddeti, fair play'i, sporun medyayla ilişkisini ve ticarileşme ile e-spor tartışmasını. Sonunda okur kurgusal bir etik ikilem vakasını değerlendirir.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
40

Akademi tarih ve toplum üzerine anlatır; tarihi bilgiler kaynağından okunarak yazılır ve tartışmalı konularda farklı görüşler birlikte verilir. Sporda şiddet ya da ayrımcılığa maruz kalan kişi kulübe, federasyona ve gerekirse kolluğa başvurur; acil durumda 112 aranır. Derslerdeki Yelkovan Spor Kulübü, Kuyulu Bahçe Spor Merkezi, Yeniçınar Ortaokulu, Dengetaşı polikliniği, Karaçalı kampı ve kişileri kurgudur. Dersler teşhis koymaz, tedavi önermez ve kişiye özel program yerine geçmez. Bir uygulama göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da keskin eklem ağrısında durdurulur; bilinen bir hastalıkta, gebelikte ya da uzun bir aradan sonra başlamadan önce hekime danışılır.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Öğrenci patikası spor bilimleri okuyan öğrenciye, yönetici ve antrenör patikası sporun etik ve toplumsal sorularıyla karşılaşan yönetici ve antrenöre, medya patikası spor üzerine yazan ve yayın yapan okura.

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

  • Tuncay Bey

    Elli altı yaşında, Yelkovan Spor Kulübü'nün teknik sorumlusu; eski bir atletizm antrenörü. Şubelerin antrenman saatlerini ve saha paylaşımını o kurar, her sezon başında antrenörlerden bir yük planı ister.

  • Emre

    On iki yaşında, kulübün futbol altyapısında; son bir yılda boyu birden uzadı ve topa eskisi kadar rahat vuramadığını söylüyor. Babası onu üç ayrı branşa birden yazdırmak istiyor.

  • Elif

    On altı yaşında, Yelkovan'ın voleybol takımında smaçör. Antrenman günlerinde çok hareketli, ders çalıştığı günlerde neredeyse hiç kalkmıyor; son aylarda dizinin önündeki ağrıdan söz etmeye başladı.

  • Kerem

    Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

  • Nilgün Hanım

    Kırk dört yaşında, Yeniçınar Ortaokulu'nun kıdemli beden eğitimi öğretmeni. Otuz iki kişilik sınıfı küçük bir salonda çalıştırmayı, herkesin top yüzüne değecek bir oyun kurarak çözer.

  • Barış

    Yirmi dokuz yaşında, kulübün yüzme antrenörü ve yaz aylarında cankurtaran. Çocuk grubuyla teknik, yetişkin grubuyla dayanıklılık çalışır; havuz kenarında her zaman bir düdük ve bir ilk yardım çantası durur.

  • Zehra Hanım

    Otuz dokuz yaşında, kulübün kadın voleybol takımının antrenörü; eski bir pasör. Sıçrama sayısını defterine yazmaya başladığı sezondan beri antrenman planını maç takvimine göre değiştiriyor.

Program

Bölüm I · Temel · 10 ders programda

Tarih

Spor nereden geldi ve Türkiye'de nasıl gelişti?

  1. Modül 1Antik oyunlardan olimpizme5 ders programda
  2. Modül 2Türkiye'de spor tarihi5 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 15 ders programda

Toplum, taraftar ve fair play

Spor toplumla nasıl iç içedir ve sporda doğru davranış nedir?

  1. Modül 3Spor ve toplum5 ders programda
  2. Modül 4Taraftar ve şiddet5 ders programda
  3. Modül 5Fair play5 ders programda

Bölüm III · İleri · 10 ders programda

Medya ve ticarileşme

Medya ve para sporu nasıl değiştirir ve e-spor nereye düşer?

  1. Modül 6Spor ve medya5 ders programda
  2. Modül 7Ticarileşme ve e-spor tartışması5 ders programda

Bölüm IV · Bitirme · 5 ders programda

Bitirme

Bir etik ikilem vakası değerlendirmesi

  1. Modül 8Bir etik ikilem vakası değerlendirmesi5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Tarihi bilgiler tarih yazımından, toplumsal bulgular sosyoloji araştırmalarından gelir ve yalnız kütüphanede okunmuş metinden yazılır; etik konularda doğru cevap tek değildir ve görüşler Tartışmalı ya da Çerçeve etiketiyle anlatılır.

Sağlam
Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.
Kılavuz
Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.
Tartışmalı
Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.
Çerçeve
Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?