Bir hakem saniyenin onda biri içinde nasıl karar verir — ve hata yaptığında ne olur?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Hakem patikası hakemlik yapan ya da başlamak isteyene, eğitici patikası hakem yetiştiren ve gözlemci olarak çalışana, organizatör patikası yarışma düzenleyene.

• 2 modül · 10 ders

  Temel

  Herkes için: hakemin rolü ve karar vermenin bilişi. Tek başına alınabilir.

  Hakemin rolü → Karar vermenin bilişi

• 5 modül · 25 ders

  Hakem

  Hakemlik yapan ya da başlamak isteyen.

  Hakemin rolü → Karar vermenin bilişi → Hakemin fiziksel hazırlığı → Teknoloji ve video yardımı → Baskı, saldırganlık ve hakem güvenliği

• 6 modül · 30 ders

  Eğitici

  Hakem yetiştiren ve gözlemci olarak çalışan.

  Hakemin rolü → Karar vermenin bilişi → Hakemin fiziksel hazırlığı → Teknoloji ve video yardımı → Baskı, saldırganlık ve hakem güvenliği → Bir branş için hakem gelişim planı

• 4 modül · 20 ders

  Organizatör

  Yarışma düzenleyen.

  Hakemin rolü → Teknoloji ve video yardımı → Baskı, saldırganlık ve hakem güvenliği → Yarışma organizasyonu ve teknik kurallar

• Motor Kontrol ve Motor Öğrenme Akademisi: dikkat ve gözlerin nereye baktığı — beceri öğrenmenin sorusundan.
• Spor Psikolojisi Akademisi: kaygı, uyarılma ve baskı altında tıkanma — spor psikolojisinin sorusundan.
• Takım Sporlarında Taktik ve Oyun Analizi Akademisi: video iş akışı ve gözlemciler arası güvenirlik — oyun analizinin sorusundan.
• Spor Yönetimi ve Kulüp İşletmeciliği Akademisi: organizasyon, yarışma takvimi ve güvenlik — spor yönetiminin sorusundan.
• Burada sorulan: bir hakem nasıl doğru karar verir, nasıl hazırlanır ve nasıl korunur?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Beş yer

Yelkovan Spor Kulübü, gönüllü bir yönetimin yürüttüğü çok branşlı bir amatör kulüptür: futbol altyapısı, kadın voleybol takımı, yüzme ve taekwondo şubeleri; bir teknik sorumlu ve branş antrenörleri. Kuyulu Bahçe Spor Merkezi bir belediye tesisidir: fitness salonu, kişisel antrenörler, grup dersleri, altmış yaş üstü grubu, kalp rehabilitasyonundan yönlendirilen üyeler ve yaz spor okulu. Yeniçınar Ortaokulu'nda iki beden eğitimi öğretmeni, küçük bir salon ve okul takımları var. Dengetaşı Spor Hekimliği ve Fizyoterapi Polikliniği sakatlanan sporcuyu ve hareketsizlikten ağrıyan yetişkini aynı bekleme salonunda ağırlar. Karaçalı Doğa ve Kamp Merkezi yaz kampları, izci grupları ve engelli katılımcılarla doğa etkinlikleri yürütür.

• Tuncay Bey

  Elli altı yaşında, Yelkovan Spor Kulübü'nün teknik sorumlusu; eski bir atletizm antrenörü. Şubelerin antrenman saatlerini ve saha paylaşımını o kurar, her sezon başında antrenörlerden bir yük planı ister.

• Yusuf

  Yirmi altı yaşında, Yeniçınar'ın genç beden eğitimi öğretmeni; okulun voleybol takımını o çalıştırır. Sınıfında spordan kaçan öğrencilerin nedenini anlamaya çalışıyor.

• Emre

  On iki yaşında, kulübün futbol altyapısında; son bir yılda boyu birden uzadı ve topa eskisi kadar rahat vuramadığını söylüyor. Babası onu üç ayrı branşa birden yazdırmak istiyor.

• Can

  Otuz bir yaşında, Dengetaşı'nda fizyoterapist. Kulüp antrenörleriyle telefonda konuşmayı işinin bir parçası sayar; bir sporcuyu sahaya döndürmenin yalnız klinikte bitmediğini söyler.

• Nuri Bey

  Yetmiş bir yaşında, emekli terzi. Geçen kış evde düştükten sonra merdivenden korkar oldu; kızı onu Kuyulu Bahçe'nin altmış yaş üstü grubuna yazdırdı, o ise gelmekten çekiniyor.

• Kerem

  Otuz beş yaşında, yazılımcı; gün boyu masasından nadiren kalkar, akşamları koşar. Bir yarı maraton için kayıt yaptırdı ve saatinin verdiği sayıların ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyor.

• Hülya Hanım

  Elli bir yaşında, Dengetaşı polikliniğinin spor hekimi. Sporcuya «ne zaman dönebilirim» sorusunun cevabını tarihle değil, geçilmesi gereken testlerle verir.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki dört etiketten birini taşır. Hakem kararının bilişi ve hakemin fiziksel yükü araştırmalardan, kurallar resmî metinlerden gelir ve yalnız kütüphanede okunmuş metinden yazılır; teknolojinin karar kalitesine etkisi gibi konular Tartışmalı etiketiyle anlatılır.

Sağlam

Birbirini tutan çok sayıda çalışmanın sistematik derlemesi ya da meta-analizi: hareketin sağlığa, antrenmanın uyuma etkisi gibi tekrar tekrar gösterilmiş bulgular. Etkinin büyüklüğü ve kimde gösterildiği söylenir; bulgu her kişiye aynı ölçüde uyar diye yazılmaz.

Kılavuz

Bir kurumun ya da uzman grubunun yayımladığı öneri, uzlaşı bildirgesi veya standart: Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite rehberi, meslek örgütlerinin ön tarama ve test kılavuzları, federasyon ve anti-doping kuralları. Yayımlayan, yıl ve kime yönelik olduğu verilir; bağlayıcı kural ile öneri ayrılır.

Tartışmalı

Çalışmaların çeliştiği, kanıtın az ya da zayıf olduğu ya da sahada yaygın ama sınanmamış bilgi. Neden tartışmalı olduğu, hangi çalışmanın neyi gösterdiği söylenir; okura bir taraf kesin doğru diye sunulmaz.

Çerçeve

Bir kuram, model ya da sınıflama: uyum ilkesi, periyodlama modelleri, davranış değişimi kuramları, fiziksel aktivitenin alanları. Bir olguyu düzenlemeye yarar; kendi başına bir sonucu kanıtlamaz. Kimin önerdiği ve nerede eleştirildiği söylenir.