İçeriğe geç

Metin Çözümleme Akademisi

Metni okudun; şimdi bu sahnede karakterin ne yaptığını tek bir fiille söyleyebilir misin?

Bir oyuncu metni bir okur gibi okumaz: her sayfada karakterin ne bildiğini, ne istediğini, onu neyin engellediğini ve şu an ne yaptığını arar. Bu akademi masa başı okumayı adım adım bir yönteme çevirir: metni önce olgular ve sorular olarak okumayı, verilen koşulları metnin söylediğinden ve öteki kişilerin söylediklerinden çıkarıp listelemeyi, sahnenin ve rolün amacını bulmayı, sahneyi vuruşlara bölüp geçişleri işaretlemeyi, her vuruşa oynanabilir bir eylem fiili seçmeyi, repliklerin altındaki düşünceyi yazmayı ve bütün bunları bir rol defterinde toplamayı. Sonunda okur tam bir sahnenin rol defterini hazırlar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
40

Çözümleme bir yorum aracıdır, tek doğru okuma değildir; aynı sahnenin birden çok savunulabilir çözümlemesi olabilir ve ders bunu gösterir. Örnek sahneler ortak kurgusal dünyadan yazılır; gerçek oyun metinlerinden alıntı kısa tutulur. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sahne oyuncusu patikası bir oyunun bütün rolünü çözümleyecek olana, kamera oyuncusu patikası gece gelen bir sahneyi hızlı çözümlemesi gerekene, yönetmen ve eğitmen patikası masa başı çalışmayı bir toplulukla yürütecek olana.

  • Oyunculuğa Giriş Akademisi: metinle ilk karşılaşma — bölümün ortak dilinin sorusundan.
  • Stanislavski Sistemi Akademisi: verilen koşullar, amaç, birim ve alt metin kavramlarının kendisi — sistemin sorusundan.
  • Diyalog Akademisi: repliği yazmak ve oyuncuya bırakmak — yazarın sorusundan.
  • Burada sorulan: oyuncu bir metni masa başında nasıl okur ve oynayacağı şeyi nasıl bulur?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

  • Nermin Hanım

    Elli sekiz yaşında, Ardıçlı Sahne'nin kurucusu; yönetir, bazen de oynar. Provaya herkesten önce gelir, oyuncuya not verirken önce «ne istedin» diye sorar, sonra ne gördüğünü söyler.

  • Derya

    Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.

  • Pınar

    Yirmi altı yaşında, konservatuvardan iki yıl önce mezun, Ardıçlı Sahne'de ilk sezonunu oynuyor. Gündüzleri reklam seçmelerine gider, self-tape çekmeyi odasında, bir lamba ve bir telefonla öğrendi.

  • Ilgın

    On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

  • Onur

    Yirmi dört yaşında, Sarnıç Sokağı'nda ilk büyük rolünü oynuyor; figüranlıktan geldi. Sosyal medyada adı birden duyulunca sette odaklanmakta zorlandı.

  • Kemal Bey

    Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

Program

Bölüm I · Temel · 15 ders programda

Okumak ve koşullar

Oyuncu bir metni nasıl ilk kez okur, olguları nasıl toplar ve koşulları ve amacı nasıl bulur?

  1. Modül 1Metni ilk okumak5 ders programda
  2. Modül 2Olgular ve sorular5 ders programda
  3. Modül 3Verilen koşullar ve amaç5 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 15 ders programda

Vuruş, eylem, alt metin

Sahne nasıl parçalara bölünür, her parçada ne oynanır ve söylenenin altında ne vardır?

  1. Modül 4Vuruşlar ve geçişler5 ders programda
  2. Modül 5Eylem fiilleri5 ders programda
  3. Modül 6Alt metin5 ders programda

Bölüm III · İleri · 5 ders programda

Rol defteri

Çözümleme provaya ve sete nasıl taşınır?

  1. Modül 7Rol defteri5 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda

Atölye

Tam bir sahnenin rol defteri ve okuma kaydı

  1. Modül 8Bir sahnenin rol defteri5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Çözümleme araçları yöntem kurucularının ve oyunculuk eğitmenlerinin kitaplarından gelir; bir çözümleme dizgesi bir başkasına üstün tutulmaz. Okuma ve anlama üzerine araştırma ayrıca anılır.

Birincil metin
Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Tarih kaynağı
Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
Kanun veya yönetmelik
Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
Meslek standardı
Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
Meslek pratiği
Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Oyuncu beyanı
Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?