Bir ailenin hatırladığı, içinde yaşadığı toplumun hatırladığıyla iç içedir. Bu modül toplumsal belleğin çerçevelerini, iletişimsel ve kültürel bellek ayrımını, Marianne Hirsch'in sonradan bellek kavramını ve aile belleğinin geçmişi kuşaklar içinde nasıl yeniden kurduğunu anlatır.
Bu modülün sonunda
- Halbwachs'tan Assmann'lara toplumsal bellek kavramlarını ayırt eder.
- Sonradan bellek kavramını tanımlar ve aile fotoğrafı ile anlatısındaki karşılığını gösterir.
- Aile belleğinin geçmişi kuşaklar içinde değiştirdiğini bir araştırmayla açıklar.
Dersler
- M10-D01Toplumsal belleğin çerçeveleri: Halbwachs'tan Assmann'laraProgramda
Halbwachs'ın toplumsal çerçeveler kavramını ve Jan ile Aleida Assmann'ın iletişimsel ve kültürel bellek ayrımını tanımlar ve bir aile hatırasının iki bellek arasında nasıl el değiştirdiğini gösterir.
Belleğin bireysel olmadığı iddiası, iletişimsel belleğin birkaç kuşaklık ufku, kültürel belleğin kurumları (anma, metin, anıt). Connerton'un toplumların nasıl hatırladığı sorusu.
- M10-D02Sonradan bellekProgramda
Hirsch'in sonradan bellek (postmemory) kavramını tanımlar, kavramın aile fotoğrafı ve anlatıyla nasıl çalıştığını gösterir ve kavrama yöneltilen eleştirileri aktarır.
Family Frames (1997) ve The Generation of Postmemory (2012); yaşanmamış bir olayın ikinci kuşakta «hatıra gibi» yaşanması, aile fotoğrafının işlevi. Kavramın bir kültür kuramı olduğu, psikolojik ölçüm olmadığı.
- M10-D03Aile belleği geçmişi nasıl değiştirirProgramda
Welzer ve arkadaşlarının aile sohbeti çalışmasındaki kümülatif kahramanlaştırma bulgusunu aktarır ve aile anlatısının kuşaklar içinde bir olayı nasıl yumuşattığını, büyüttüğünü ya da tersine çevirdiğini örnekle gösterir.
Üç kuşakla yapılan aile görüşmeleri, torunların dedeyi kurtaran yeniden anlatımları, okul tarihi ile aile tarihinin ayrışması. Bellek araştırmasının aile anlatısına uygulanması; yanlış bellek ayrıntısı Aile Dizimi Akademisi'nde.
Aile Dizimi Akademisi’nde giriş: Sır Araştırırken Etik ve Gerçeklik Sınırı
- M10-D04Anma, ritüel ve kuşakProgramda
Anma törenlerinin, mezar ziyaretinin ve aile ritüellerinin geçmişi kuşaklara taşımadaki işlevini açıklar ve ritüelin yasa eşlik etmesi ile bir travmayı canlı tutması arasındaki farkı tartar.
Connerton'un bedensel ve törensel bellek ayrımı, Volkan'ın anma ile yeniden canlandırma ayrımı; Türkiye'deki aile ve toplum anmalarının mekanizması dinî hüküm verilmeden. Yas ritüellerinin ayrıntısı Yas ve Kayıp Akademisi'nde.
Kardeş akademide: Yas ve Kayıp Akademisi, Modül 12: Türkiye’de ölüm ve yas gelenekleri