Türkiye'de pek çok ailenin hikâyesi bir göçle başlar: mübadele, Balkanlardan ya da Kafkasya'dan gelen muhacirler, köyden kente geçiş, Almanya'ya ve Avrupa'ya işçi göçü. Bu modül her göçü tarihçilerin kaynaklarıyla anlatır, ardından o göçün ailelerde hangi yollarla iz bıraktığına dair ne bildiğimizi ve bilmediğimizi ayırır.
Bu modülün sonunda
- Türkiye'nin başlıca göç dalgalarını tarihçilerin kaynaklarıyla anlatır.
- Bir göçün aile içindeki izlerini dört yol üzerinden tartar.
- Göç tarihini taraf tutmadan ve acıları kıyaslamadan anlatır.
Dersler
- M11-D01Türkiye'de kuşak tarihini okumak: yöntem ve dengeProgramda
Sözlü tarihin ve arşivin kuşak tarihine ne kattığını açıklar ve siyasi olarak hassas bir aile geçmişini taraf tutmadan, kaynaklı ve kurban hiyerarşisi kurmadan anlatmanın kurallarını yazar.
Thompson'ın sözlü tarih yöntemi ve Neyzi'nin Türkiye'deki sözlü tarih çalışmaları; tanıklığın değeri ve sınırı, belleğin bugünden kurulması. Modülün ve sonraki modülün okuma kuralları.
- M11-D021923 mübadelesiGüvenlik notuProgramda
Türk-Yunan nüfus mübadelesinin hukuki çerçevesini ve insani boyutunu iki yakanın kaynaklarıyla anlatır ve mübadil ailelerde kuşaktan kuşağa geçen ev, dil, mülk ve özlem anlatılarını kanıt düzeyiyle ayırır.
Arı'nın Türkiye'ye zorunlu göç çalışması, Hirschon'un derlemesi, Clark'ın iki yakadan anlatısı, Yıldırım'ın diplomasi tarihi, Yalçın'ın mübadil tanıklıkları. Hem Rum hem Müslüman mübadillerin kaybı, kıyaslanmadan.
- M11-D03Balkan ve Kafkas göçleriGüvenlik notuProgramda
On dokuzuncu yüzyıl sonundan yirminci yüzyıla Balkanlardan ve Kafkasya'dan Anadolu'ya gelen göçleri nüfus tarihçilerinin kaynaklarıyla anlatır ve muhacir kimliğinin, dilin ve anlatının kuşaklardaki izini tartar.
Karpat'ın Osmanlı nüfus çalışması, İpek'in Rumeli göçleri, Habiçoğlu'nun Kafkas göçleri çalışması; yolda yaşanan kayıplar, iskân, ana dilin kaybı ya da korunması. Sayıları tartışmalı olan konularda tartışmanın kendisi aktarılır.
- M11-D04Köyden kente göç ve gecekondu kuşaklarıProgramda
Yirminci yüzyılın ortasından itibaren köyden kente göçün aileleri nasıl dönüştürdüğünü kaynaklarla anlatır ve göç eden kuşak ile kentte doğan kuşak arasındaki değer, dil ve beklenti farklarını aktarım yolları üzerinden açıklar.
Karpat'ın gecekondu çalışması ve Erman'ın gecekondu araştırmalarındaki temsil değişimi eleştirisi; toplumsal hareketlilik, utanç ve gurur anlatıları. Bir kayıp kadar bir kazanç olarak da göç.
- M11-D05Almanya'ya işçi göçü ve «Almancı» kuşaklarProgramda
1961 işgücü anlaşmasıyla başlayan yurt dışı işçi göçünü anlatır ve geride bırakılan çocukların, ikinci ve üçüncü kuşağın kimlik ve aidiyet deneyimini araştırmanın bildiği ve bilmediğiyle ayırır.
Abadan-Unat'ın konuk işçilikten ulusötesi yurttaşlığa uzanan çalışması; anne ve babası yurt dışındayken büyükanne yanında büyüyen çocuklar, «Almancı» etiketinin iki ülkede taşıdığı anlam, dönüş ve dönememe. Berry'nin kültürleşme çerçevesi.
Kardeş akademide: Bağlanma Kuramı Akademisi, Modül 2: Kuramın doğuşu
- M11-D06Göçün kuşak mirası: dil, ev ve aidiyetProgramda
Göç eden ailelerde kuşaklar arası kültürleşme farkını, ana dilin kaybını ve «ev» duygusunun aktarımını araştırma bulgularıyla açıklar ve göçü yalnız travma diliyle anlatmanın neyi gözden kaçırdığını yazar.
Mülteci ailelerde kuşaklar arası travma derlemesi, kültürleşme farkı ve aile çatışması; bugün Türkiye'de yaşayan göçmen ve mülteci aileler için aynı soruların geçerliliği. Dayanıklılık ve topluluk bağları.