Oyun alanı güvenliği ve erişilebilirlik koşulları standardın ve yönetmeliğin güncel metninden kontrol edilmelidir; kamusal alana konan her ürün yerel yönetimin onayına tabidir. Derslerdeki Hatıl Stüdyo, müşterileri ve çalışanları kurgudur. Gerçek tasarımlar yalnız yayımlanmış kaynaklarından ve sözle anlatılır; logo, ürün fotoğrafı ve telifli yazı karakteri kullanılmaz, ders kendi şemasını çizer. Standartlar ve mevzuat değişebilir: her ders dayandığı kaynağı ve kontrol tarihini gösterir.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Ürün patikası kent mobilyası tasarlayacak tasarımcıya, güvenlik patikası oyun alanı ve kamusal ürünün riskini değerlendirecek olana, belediye patikası bu ürünleri seçip satın alacak ve bakımını yönetecek yerel yönetim çalışanına.
1 modül · 5 ders
Temel
Herkes için: kamusal ürünün kullanıcısı ve kamusal alanda gözlem. Tek başına alınabilir.
5 modül · 31 ders
Ürün
Kent mobilyası ve kamusal ürün tasarlayacak tasarımcı.
Kamusal ürünün kullanıcısı → Oturak, durak ve sokağın ürünleri → Dayanıklılık, bakım ve kötü kullanım → Ürün ailesi, dışlayıcı tasarım ve kamu alımı → Atölye: Kestaneyaka'nın durak ailesi
3 modül · 17 ders
Güvenlik
Oyun alanı ve kamusal ürünün riskini değerlendirecek ve denetleyecek olan.
Kamusal ürünün kullanıcısı → Oyun alanı ekipmanı ve güvenlik → Dayanıklılık, bakım ve kötü kullanım
4 modül · 24 ders
Belediye
Kent mobilyasını seçip satın alacak ve bakımını yönetecek yerel yönetim çalışanı.
Kamusal ürünün kullanıcısı → Dayanıklılık, bakım ve kötü kullanım → Ürün ailesi, dışlayıcı tasarım ve kamu alımı → Atölye: Kestaneyaka'nın durak ailesi
- Kentsel Tasarım Akademisi: meydanın, sokağın ve durağın kentteki yeri — kentsel tasarımın sorusundan.
- Peyzaj Mimarlığı Akademisi: parkın ve oyun alanının bütünü, bitkisi ve zemini — peyzajın sorusundan.
- Erişilebilir ve Kapsayıcı Tasarım Akademisi: erişilebilir yol, hissedilebilir yüzey ve engelsiz kent — erişilebilirliğin sorusundan.
- Mobilya Tasarımı Akademisi: oturmanın ölçüsü, birleşim ve dayanıklılık testi — mobilyanın sorusundan.
- Burada sorulan: kamusal alana konan bir ürün herkes için nasıl çalışır, nasıl dayanır ve nasıl bakılır?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo
Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.
Kerem
Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.
Leyla Hanım
Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.
Arda
Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.
Nazlı
Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.
Emre
Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.
Hülya Hanım
Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.
Selin
Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.
Program
Bölüm I · Temel · 5 ders programda
Kullanıcı ve kullanım izi
Kamusal bir ürünü kim, nasıl kullanır?
Bölüm II · Uygulama · 13 ders programda
Ürünler ve oyun ekipmanı
Sokağın ve oyun alanının ürünleri nasıl tasarlanır?
Bölüm III · İleri · 13 ders programda
Dayanıklılık, aile ve alım
Ürün nasıl dayanır, bir aileye dönüşür ve satın alınır?
Bölüm IV · Atölye · 6 ders programda
Atölye
Bir semtin durak ailesini tasarlamak
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Oyun alanı güvenliği ve erişilebilirlik standart ve yönetmelikle, kamusal alanda insan davranışı gözlem araştırmasıyla anlatılır. Bir belediyenin ya da tasarımcının kent mobilyası ilkesi tasarımcı beyanıdır.
- Ölçülebilir
- Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.
- Standart
- W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.
- Kanun veya yönetmelik
- Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Meslek kaynağı
- Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Tasarımcı beyanı
- Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.
- Vaka
- Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.