İçeriğe geç

Görsel Algı ve Biçim İlkeleri Akademisi

Göz bir sayfada önce nereye bakar?

Bir afişe, bir paket arkasına ya da bir uygulama ekranına baktığında gözün bir yerden başlar, bir yolu izler ve bazı şeyleri hiç görmez. Bu akademi o yolun neye bağlı olduğunu anlatır: dikkatin neyi seçtiğini, öğelerin neden bir arada ya da ayrı görüldüğünü, hiyerarşinin, oranın ve ızgaranın işini, okunurluğun nasıl ölçüldüğünü ve dengenin nereye kadar ölçülebildiğini. Konu iki boyutlu yüzey ve ekrandır; üç boyutlu form ve mekân Mimarlık kümesinin Temel Tasarım akademisindedir.

ders yayında
11
rol patikası
4
modül
8
ders programda
48

Bu akademi iki boyutlu yüzey ve ekranla sınırlıdır; üç boyutlu form ve mekân Mimarlık kümesinin Temel Tasarım akademisindedir. Derslerdeki Hatıl Stüdyo, müşterileri ve çalışanları kurgudur. Gerçek tasarımlar yalnız yayımlanmış kaynaklarından ve sözle anlatılır; logo, ürün fotoğrafı ve telifli yazı karakteri kullanılmaz, ders kendi şemasını çizer. Standartlar ve mevzuat değişebilir: her ders dayandığı kaynağı ve kontrol tarihini gösterir.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Sayfa patikası basılı iş yapana, ekran patikası arayüz yapana, okunurluk patikası tabela, form ve uyarı metni hazırlayana.

  • Tasarıma Giriş Akademisi: tasarımın ortak dili — süreç, brif, eskiz ve eleştirinin sorusundan.
  • Temel Tasarım Akademisi: üç boyutlu form, kütle ve mekân üreten işlemler — mimarlığın temel tasarım sorusundan.
  • Renk Akademisi: rengin kendisi — renk kuramının ve renk biliminin sorusundan.
  • Beyin Akademisi: görmenin sinir sistemi — beynin sorusundan.
  • Burada sorulan: göz bir yüzeye nasıl bakar ve bir tasarım bunu nasıl yönlendirir?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

  • Arda

    Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

  • Selin

    Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

  • Leyla Hanım

    Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

  • Nazlı

    Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.

  • Fatma Usta

    Altmış bir yaşında, Sırlı Avlu'nun sahibi ve baş ustası. Kırk yıldır çini yazar; tasarımcıların bilgisayarda çizdiği desenin fırından nasıl çıkacağını onlardan önce bilir.

  • Can

    Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.

  • Hülya Hanım

    Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

  • Deniz

    Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bölüm I · Temel · 11 / 13 ders yayında

Görmek

Göz bir yüzeye nasıl bakar ve neyi bir arada görür?

  1. Modül 1Görmek nasıl çalışırTümü yayında
  2. Modül 2Gestalt: göz nasıl gruplar5 / 7 yayında

Bölüm II · Uygulama · 24 ders programda

Biçim ve düzen

Bir sayfayı ve bir ekranı nasıl düzenlerim?

  1. Modül 3Nokta, çizgi, yüzey5 ders programda
  2. Modül 4Kompozisyon ve hiyerarşi7 ders programda
  3. Modül 5Oran, ölçek ve ritim6 ders programda
  4. Modül 6Izgara (grid)6 ders programda

Bölüm III · İleri · 6 ders programda

Okunurluk

Bir metnin okunur olduğunu nasıl ölçerim?

  1. Modül 7Kontrast ve okunurluk6 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda

Atölye

Bütün araçlarla bir işi yeniden düzenlemek

  1. Modül 8Görsel ağırlık ve denge5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Algı araştırmasının sağlam bulguları, ölçülebilir standartlar ve tasarımcıların kuralları ayrı ayrı işaretlenir: «göz önce sol üste bakar» ya da «altın oran güzeldir» gibi yaygın cümleler kanıt düzeyiyle anlatılır.

Ölçülebilir
Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.
Standart
W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.
Kanun veya yönetmelik
Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Meslek kaynağı
Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Tasarımcı beyanı
Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.
Vaka
Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?