Kurs Y16
Yogacılar için Sanskritçe
Öğrenci Devanāgarī ile yazılmış kısa bir sūtrayı IAST'a çevirir, doğru hece uzunluğuyla okur, sandhisini çözer ve her kelimesini Monier-Williams sözlüğünde bulur.
Öğrenci Devanāgarī ile yazılmış kısa bir sūtrayı IAST'a çevirir, doğru hece uzunluğuyla okur, sandhisini çözer ve her kelimesini Monier-Williams sözlüğünde bulur.
- video süresi
- 11 saat 8 dk
- bölüm
- 11
- ders başlığı
- 85
- quiz
- 11
- uygulama/ödev
- 12
Kaynağın beyanı: Yaklaşık 11 saat video; 11 bölüm, 85 video, 11 quiz, 11 uygulama/bitirme görevi, 6 indirilebilir kaynak.
Bu kurs programdır. 11 bölümün her birinin ölçülebilir çıktısı ve 85 ders başlığının adı bellidir — bu bir taahhüttür. Anlatım metinleri henüz yazılmadı; bugün açılabilecek bir ders yok. Yayın sırası Y0 ile başlar.
Bölümler
Her bölüm tek bir ölçülebilir öğrenme çıktısına bağlanır — kaynağın kendi şartı.
- Y16.B1
Yazının ve sesin haritası
10 satırÇıktı: Öğrenci Devanāgarī'nin hece mantığını ve IAST çevriyazısının amacını açıklar, bir terimi IAST ile doğru yazar.
- Y16.01Terimi kaynağında okumak: bu kurs neyi hedefler, neyi hedeflemez?6 dk
- Y16.02Sanskritçe dil ailesinde nerede durur: Vedik, klasik ve Prakritler8 dk
- Y16.03Devanāgarī bir hece yazısıdır: içkin a sesli harfi9 dk
- Y16.04IAST: işaretli Latin harfleriyle standart çevriyazı8 dk
- Y16.05Türkçe metinde Sanskrit terim: IAST, sade yazım ve halk yazımı arasında seçim7 dk
- Y16.06Varṇamālā: harflerin ağızdaki yere göre dizilişi9 dk
- Y16.07IAST ve Devanāgarī'yi bilgisayarda ve telefonda yazmak6 dk
- Uygulama: Y1–Y5'ten seçtiğin 20 terimi IAST ile yaz; işaretleri eksik yazılmış biçimleriyle yan yana koyUygulama
- Quiz: 8 soru, IAST işaretlerinin işleviQuiz
- PDF: IAST–Devanāgarī karşılık tablosuKaynak
- Y16.B2
Sesli harfler, hece ve ölçü
10 satırÇıktı: Öğrenci kısa ve uzun sesli harfleri, anusvāra ile visargayı ayırt ederek okur ve bir kelimenin hecelerini hafif–ağır olarak işaretler.
- Y16.08Kısa ve uzun sesliler: a/ā, i/ī, u/ū süre farkı8 dk
- Y16.09ṛ ve ḷ: hece kuran r ve l7 dk
- Y16.10e, ai, o, au: Türkçe kulağın kaçırdığı uzunluklar7 dk
- Y16.11Anusvāra (ṃ) ve visarga (ḥ): kelime sonundaki iki küçük işaret8 dk
- Y16.12Sesli harf işaretleri (mātrā): ünsüzün çevresine yazılan sesliler9 dk
- Y16.13Hece ağırlığı: laghu ve guru hece8 dk
- Y16.14Vurgu meselesi: Vedik ton ile klasik okumanın farkı7 dk
- Y16.15İşitme farklılığı, kekemelik ve aksan: telaffuzda ulaşılabilir hedef6 dk
- Uygulama: "prāṇāyāma", "pratyāhāra" ve "īśvara-praṇidhāna"yı hece hece ayırıp hafif–ağır işaretle; kendi okumanı kaydetUygulama
- Quiz: 10 soru, uzunluk ve hece ağırlığıQuiz
- Y16.B3
Ünsüzler ve bitişik harfler
10 satırÇıktı: Öğrenci beş ünsüz sınıfını ağızdaki yerleriyle eşleştirir ve sık bitişik harfleri Devanāgarī'de tanır.
- Y16.16Beş sınıf (varga): gırtlaktan dudaklara9 dk
- Y16.17Soluklu ve soluksuz ünsüzler: k/kh, g/gh, bh, dh8 dk
- Y16.18Dil ucu kıvrık ünsüzler: ṭ, ḍ, ṇ8 dk
- Y16.19Üç ıslıklı ses: ś, ṣ ve s8 dk
- Y16.20Yarı sesliler y, r, l, v ve h sesi7 dk
- Y16.21Genizsiler ṅ, ñ, ṇ, n, m ve sınıfına uyan genizsil7 dk
- Y16.22Bitişik harfler (saṃyuktākṣara): kṣa, jña, tra, śra9 dk
- Y16.23Virāma: ünsüzle biten kelimeyi yazmak5 dk
- Uygulama: Haṭhapradīpikā'nın adını ve on yoga terimini Devanāgarī'de elle yaz, harfleri sınıflarına göre renklendirUygulama
- Quiz: 10 soru, ünsüz sınıfı ve bitişik harf tanımaQuiz
- Y16.B4
Sandhi temelleri
10 satırÇıktı: Öğrenci kısa bir sūtradaki sesli, visarga ve ünsüz sandhilerini çözerek kelimelere ayırır.
- Y16.24Sandhi: kelimeler yan yana gelince sesler neden değişir?7 dk
- Y16.25Sesli sandhi: a + a = ā, a + i = e, a + u = o9 dk
- Y16.26Visarga sandhi: yogaḥ citta → yogaś citta9 dk
- Y16.27Ünsüz sandhi: tat + chidreṣu → tac-chidreṣu8 dk
- Y16.28Avagraha ve düşen a: svarūpe 'vasthānam nasıl okunur?8 dk
- Y16.29Pada-pāṭha: bir sūtrayı kelimelerine geri çözmek10 dk
- Y16.30Baskılardaki tire ve boşluk tercihleri: aynı metnin üç yazımı6 dk
- Uygulama: Yoga Sūtra 1.2, 1.3 ve 2.46'yı sandhisiz kelimelerine ayır ve her değişen sesi işaretleUygulama
- Quiz: 10 soru, sandhi çözmeQuiz
- PDF: Sık sandhi kuralları cep kartıKaynak
- Y16.B5
İsim çekimi yoga terimleri üzerinden
12 satırÇıktı: Öğrenci bir yoga teriminin cinsiyetini, sayısını ve hâlini ekinden tanır ve Türkçe hâl ekiyle karşılaştırır.
- Y16.31Cinsiyet, sayı ve hâl: Sanskrit isminin üç ekseni8 dk
- Y16.32-a ile biten eril isimler: yogaḥ, prāṇaḥ10 dk
- Y16.33-a ile biten nötr isimler: āsanam, cittam9 dk
- Y16.34-ā ile biten dişil isimler: avidyā, dhāraṇā8 dk
- Y16.35-i ve -u ile biten isimler: vṛttiḥ, guruḥ9 dk
- Y16.36-an ile biten isimler: ātman ve karman çekimi8 dk
- Y16.37Sekiz hâl ve Türkçe karşılıkları: belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma9 dk
- Y16.38İkil sayı: abhyāsa-vairāgyābhyām'da iki şey birden7 dk
- Y16.39Zamirler: sa, tad ve tasya sūtralarda neye döner?7 dk
- Uygulama: Yoga Sūtra 2.30 ve 2.32'deki her ismin cinsiyetini, sayısını ve hâlini tabloya yazUygulama
- Quiz: 12 soru, ek tanımaQuiz
- PDF: Temel isim çekim tablolarıKaynak
- Y16.B6
Kökler (dhātu) ve fiil biçimleri
9 satırÇıktı: Öğrenci bir kelimenin kökünü, ön ekini ve türetme ekini ayırır ve ortaç ile fiil biçimlerini tanır.
- Y16.40Dhātu: Sanskrit sözcüğünün kök düzeni ve Dhātupāṭha8 dk
- Y16.41Guṇa ve vṛddhi: kökteki sesli harfin derecelenmesi9 dk
- Y16.42Şimdiki zaman çekimi: bhavati ve gacchati örnekleri8 dk
- Y16.43Ön ekler (upasarga): ni-, sam-, pra-, ā-, vi-9 dk
- Y16.44Kökten isim türetmek: -ana, -ti ve -a ekleri9 dk
- Y16.45Geçmiş ortaç -ta: yukta, mukta, citta7 dk
- Y16.46Ulaç ve mastar: -tvā, -ya ve -tum7 dk
- Uygulama: Kökü verilmiş on kelimeyi ön ek + kök + ek olarak ayır; hangi ses değişimlerinin olduğunu yazUygulama
- Quiz: 10 soru, kök–ek ayrımıQuiz
- Y16.B7
Sık yoga terimlerinin kök çözümlemesi
13 satırÇıktı: Öğrenci sık yoga terimlerinin dilbilimsel kökünü halk etimolojisinden ve geleneksel yorumdan ayırarak açıklar.
- Y16.47yoga: √yuj kökünün "bağlamak" ve "yoğunlaşmak" anlamları9 dk
- Y16.48āsana: √ās "oturmak" kökünden oturuşa ve poza7 dk
- Y16.49prāṇa ve prāṇāyāma: pra + √an ve āyāma tartışması8 dk
- Y16.50citta ve cit: aynı kökten iki terim7 dk
- Y16.51vṛtti: √vṛt "dönmek" kökü7 dk
- Y16.52nirodha: ni + √rudh ve "durdurma" karşılığı7 dk
- Y16.53dhāraṇā ve dhyāna: √dhṛ ile √dhyai8 dk
- Y16.54samādhi: sam + ā + √dhā7 dk
- Y16.55haṭha, cakra ve kuṇḍalinī: sözlük anlamı ile gelenek içi anlam8 dk
- Y16.56Halk etimolojisi: "ha = güneş, ṭha = ay" açıklamasının kaynağı ve sınırı8 dk
- Uygulama: Seçtiğin beş terim için "kök | dilbilgisel türetme | sözlük anlamı | gelenek içi yorum" tablosu hazırlaUygulama
- Quiz: 10 soru, terim–kök eşleştirmeQuiz
- PDF: Elli yoga teriminin kök tablosuKaynak
- Y16.B8
Sūtra okumak için dilbilgisi
10 satırÇıktı: Öğrenci bileşik türlerini ve sık hâl kullanımlarını tanıyarak kısa bir sūtrayı kelime kelime Türkçeye aktarır.
- Y16.57Bileşikler (samāsa): tatpuruṣa'da son kelime asıldır9 dk
- Y16.58Dvandva ve bahuvrīhi: sıralama bileşiği ve niteleme bileşiği9 dk
- Y16.59Fiilsiz cümle: sūtra üslubunda isim cümlesi8 dk
- Y16.60Ayrılma hâli "-den dolayı": īśvara-praṇidhānād vā8 dk
- Y16.61Bulunma hâli mutlak yapısı: tasmin sati8 dk
- Y16.62Kelime kelime okuma: 1.2 yogaś citta-vṛtti-nirodhaḥ10 dk
- Y16.63Kelime kelime okuma: 2.46–2.4810 dk
- Y16.64Uzun bileşiği çözmek: 1.33'teki dörtlü eşleşme10 dk
- Uygulama: Yoga Sūtra'dan seçtiğin üç kısa sūtrayı Devanāgarī'den başlayarak kelime kelime çözümleUygulama
- Quiz: 10 soru, bileşik türü tanımaQuiz
- Y16.B9
Mantra ve çanting telaffuzu
10 satırÇıktı: Öğrenci bir śloka ve bir sūtrayı hece uzunluklarına sadık kalarak okur ve kaydını ölçütlere göre değerlendirir.
- Y16.65Anuṣṭubh ölçüsü: śloka'nın sekiz heceli dört çeyreği9 dk
- Y16.66Sūtra okuma geleneğinde hece süresini korumak7 dk
- Y16.67ॐ işareti: Devanāgarī'de yazılışı ve candrabindu6 dk
- Y16.68Śānti mantrası: oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ'yi hece hece okumak7 dk
- Y16.69Gāyatrī mantrasının ölçüsü ve geleneksel kullanım bağlamı8 dk
- Y16.70Kayıtla çalışmak: yavaşlatma, tekrar ve kendi sesini dinleme6 dk
- Y16.71Nefesi kısa, sesi kısıtlı ya da oturarak okuyan için okuma düzeni6 dk
- Y16.72Poster, dövme ve logo: Devanāgarī'nin dekor olarak kullanılınca düştüğü hatalar7 dk
- Uygulama: Bir śloka ve bir sūtranın sesli kaydını yap; hece uzunluğu, visarga ve anusvāra ölçütlerine göre kendini değerlendirUygulama
- Quiz: 8 soru, ölçü ve telaffuzQuiz
- Y16.B10
Sözlük ve dijital kaynaklar
10 satırÇıktı: Öğrenci bir kelimeyi Monier-Williams'ta kökünden ve madde başından bulur, kısaltmaları okur ve bağlama uygun anlamı seçer.
- Y16.73Monier-Williams sözlüğü: Devanāgarī alfabe sırasıyla madde bulmak9 dk
- Y16.74Monier-Williams kısaltmalarını okumak: m., f., n., cl., ifc8 dk
- Y16.75Köln dijital Sanskrit sözlükleri ile çevrimiçi arama7 dk
- Y16.76Kökten maddeye: türemiş bir kelimeyi sözlükte izlemek8 dk
- Y16.77Apte ve diğer sözlükler: hangi soru için hangisi?6 dk
- Y16.78Sözlük anlamı ile bağlam anlamı: tek karşılık yanılgısı7 dk
- Y16.79GRETIL ve çevriyazı dönüştürücüler: metne dijital erişim7 dk
- Uygulama: Yoga Sūtra 1.12'nin her kelimesini Monier-Williams'ta bul; madde başını, sayfa ya da sütun bilgisini ve seçtiğin anlamı gerekçesiyle yazUygulama
- Quiz: 8 soru, sözlük kısaltmaları ve madde bulmaQuiz
- PDF: Sözlük kullanım akış şemasıKaynak
- Y16.B11
Bitirme: Devanāgarī'den çeviriye
9 satırÇıktı: Öğrenci üç sūtra ve bir mantrayı yazıdan sese, sesten çözümlemeye, çözümlemeden gerekçeli çeviriye taşıyarak sunar.
- Y16.80Bir sūtrayı baştan sona: Devanāgarī, IAST, pada-pāṭha, çeviri12 dk
- Y16.81Kişisel terim sözlüğü kurmak7 dk
- Y16.82Derste terim kullanan öğretmen için telaffuz kontrol listesi7 dk
- Y16.83Sık yazım hataları: asana/āsana, chakra/cakra, pranayama/prāṇāyāma7 dk
- Y16.84Bitirme projesinin yapısı ve değerlendirme ölçütleri6 dk
- Y16.85Örnek bitirme çalışması: 1.12'nin tam çözümlemesi10 dk
- Uygulama: Bitirme projesi — üç sūtra ve bir mantra için Devanāgarī yazım, IAST, hece işaretli sesli kayıt, sandhi çözümü, dilbilgisel çözümleme ve sözlük künyeli çeviri dosyası hazırlaUygulama
- Quiz: 15 soru, kurs geneliQuiz
- PDF: Bitirme projesi değerlendirme ölçütleriUygulama