Ders öncesi tarama

Açılış sahnesi

Bir öğretmen cumartesi sabah dersi için akşamdan güzel bir akış hazırlamış: güçlü bir ısınma, ayakta dengeler, bir kol dengesi, bir geri eğilme. Plan kâğıtta kusursuz. Salona girdiğinde saat tam dokuz; hemen başlıyor.

Yirmi dakika sonra neyin yanlış gittiğini görüyor. Salonun kaloriferi bozukmuş, oda buz gibi ve öğrencilerin çoğu montlarını çıkarmamış. Sınıfın yarısı ilk kez gelen öğrencilerden oluşuyor; biri sandalyeyle gelmiş. Arka köşedeki ampul yanmıyor ve oradaki üç öğrencinin yüzünü göremiyor. Kol dengesine geldiğinde sınıfın çoğu ne yapacağını bilmeden bekliyor.

Planın kendisinde bir sorun yoktu. Sorun, planın o sabahki salonla, o sabahki öğrencilerle hiç karşılaşmadan uygulanmasıydı.

Bu derste ne olacak

Bu ders ders mimarisi ve sekans pedagojisi birimini açıyor. Birimin geri kalanı bir dersin iskeletini, açılıştan kapanışa kadar kuracak; ama iskeletin ilk adımı ders başlamadan atılır. Önce ders öncesi taramanın bir sağlık sorgusu değil, bir durum okuması olduğunu, havacılık ve güvenlik araştırmalarındaki durum farkındalığı kavramıyla göreceğiz. Sonra kısa bir kontrol listesinin neden işe yaradığını, Dünya Sağlık Örgütü'nün cerrahi güvenlik kontrol listesiyle tartışacağız. Ardından bir yoga öğretmeninin ders öncesinde neye bakabileceğini üç alana ayıracağız: mekân, grup ve öğretmenin kendisi. En sonda taramanın sonucunun bir plana nasıl döndüğüne, önceden hazırlanmış bir dallanma ile nasıl karşılandığına bakacağız.

Sıfır noktası

Y5.03'te sağlık geçmişi sorularının sınırını çizmiştik: öğretmen yalnızca karar sorusu sorar, yani yanıtı derste yapacağı bir şeyi değiştirecek soruyu. Y1.04'te de bir kişinin kendi pratiğinden önce o günün hangi sürümle çalışılacağını belirleyen durum kontrolünü görmüştük. Bu ders o iki fikri bir öğretmenin ders öncesindeki birkaç dakikasında birleştiriyor.

Burada tarama sözcüğü geniş bir anlamda kullanılıyor. Bir öğrenciye sorulan sağlık sorusu taramanın yalnızca bir parçasıdır, üstelik en dar parçasıdır. Taramanın çoğu, hiçbir öğrenciye soru sorulmadan, öğretmenin gözüyle, kulağıyla ve salona erken gelmesiyle yapılır.

Mekanizma

Durumu okumak

Durum farkındalığı maddesi bu kavramı, bir ortamın, onun öğelerinin ve zamanla ya da başka etkenlerle nasıl değiştiğinin anlaşılması olarak tanımlıyor. Madde, Mica Endsley'in bin dokuz yüz doksan beşte önerdiği modelin üç düzeyini aktarıyor: ortamdaki ilgili öğeleri ve onların o anki durumunu algılamak; bu bilgiyi bir araya getirip kişinin amaçlarına göre ne anlama geldiğini kavramak; ve ortamdaki öğelerin yakın gelecekte ne yapacağını öngörmek. Madde, yetersiz durum farkındalığının insan hatasına bağlanan kazaların başlıca nedenlerinden biri olarak tanımlandığını da yazıyor.

Üç düzey bir yoga salonunda somut bir karşılık bulur. Algılamak: oda soğuk, sınıfın yarısı yeni, bir öğrenci sandalyeyle gelmiş, bir köşe karanlık. Kavramak: soğuk bir odada güçlü bir açılış sakatlık riskini artırabilir, yeni öğrenciler kol dengesinin yönergelerini bilmiyor, karanlık köşedeki öğrencileri izleyemem. Öngörmek: kol dengesine geldiğimde sınıfın çoğu bekleyecek, sandalyeli öğrenci ayakta dengelerde yalnız kalacak. Açılış sahnesindeki öğretmen ilk düzeyi bile yaşamadan derse başladı; üçüncü düzeyi ise dersin ortasında, çok geç yaşadı.

Kısa bir liste

Durumu okumak bir alışkanlıktır; ama alışkanlıklar yorgunlukta, acelede ve rutinde atlanır. Dünya Sağlık Örgütü Cerrahi Güvenlik Kontrol Listesi maddesi, iki bin sekizde yayımlanan listenin cerrahi ekibe ameliyattan önce ve sonra yapılması gereken önemli işleri hatırlatmak için hazırlandığını ve on dokuz maddeyi üç evreye ayırdığını yazıyor: anestezi başlamadan önce, ciltte ilk kesiden önce ve hasta ameliyathaneden çıkmadan önce. Madde, iki bin dokuzda yapılan bir çalışmada listenin uygulanmasından sonra komplikasyon oranının yüzde on birden yüzde yediye, ölüm oranının ise binde on beşten binde sekize düştüğünün bulunduğunu aktarıyor.

Bir yoga öğretmeninin listesi kısa olmalıdır; uzun bir liste de rutinde atlanır. Liste, öğretmenin kendi hatalarından çıkar: açılış sahnesindeki öğretmen için belki "odanın sıcaklığı", "yeni öğrenci sayısı" ve "ışık" üç satırlık bir liste olurdu.

Mekân taraması

Mekân, bir dersin en sabit sanılan ama en sık değişen parçasıdır. Isıtma bozulur, bir ampul yanar, bir önceki ders minderleri başka bir düzende bırakır, dışarıda bir inşaat başlar.

Işık özellikle önemlidir, çünkü öğretmenin sınıfı izleyebilmesinin koşuludur. Açılış sahnesindeki karanlık köşe, öğretmenin oradaki öğrencilerin yüzlerini ve nefeslerini göremediği bir kör nokta yaratmıştı. Loş bir ışıkta, öğrencilerin yüzlerindeki zorlanmayı ya da bir duruştaki sıkışmayı görmek, bazı ten tonlarında öteki ten tonlarına göre daha güç olabilir; bu yüzden mekân taramasının bir sorusu, salonun her köşesindeki öğrencinin yüzünün öğretmenin durduğu yerden seçilip seçilemediğidir.

Grup taraması

Bir dersin planı, belirli bir gruba göre kurulur; ama salona gelen grup, çoğu zaman öğretmenin beklediği grup değildir.

Grup taraması bir öğrenciyi sınıflandırmak değildir. Y5.45'te bir öğrencinin ne yapabileceğinin onu görmeden bilinemeyeceğini görmüştük. Grup taraması, öğrencilere bir düzey biçmez; yalnızca dersin seçeneklerinin, yönergelerinin ve temposunun bu gruba uyup uymadığını sorar. Sınıfın yarısı yeniyse, yönergelerin daha ayrıntılı, geçişlerin daha yavaş olması gerekebilir; bir öğrenci sandalyeyle geldiyse, her bölümün bir oturarak seçeneği hazır olmalıdır.

Öğretmenin kendisi

Taramanın üçüncü alanı çoğu zaman unutulur: öğretmenin kendisi. Yorgun, hasta, aceleci ya da dalgın bir öğretmen, en iyi planı bile iyi uygulayamayabilir. Y1.04'teki durum kontrolü, bir uygulayıcının kendi pratiğinden önce kendi gününü yoklamasıydı; aynı yoklama öğretmen için de geçerlidir.

Taramadan plana

Tarama bir sonuç üretmezse bir işe yaramaz. Taramanın sonucu, planın değişmesi ya da değişmemesi yönünde bir karardır. Bu kararı ders anında, sıfırdan vermek zordur; bu yüzden deneyimli öğretmenler planlarını baştan dallanan biçimde kurar.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Ders öncesi tarama bir öğrenciyi sorgulamak değil, bir durumu okumaktır. Öğretmen sağlık sorularını Y5.03'teki sınırın içinde tutar; ama taramanın çoğu soru sorulmadan yapılır: odanın sıcaklığına, ışığına, sesine, gelen grubun sayısına ve deneyimine, kendi sesine ve enerjisine bakarak.

Usta bir öğretmen taramayı bir alışkanlığa ve kısa bir listeye bağlar. Alışkanlık, salona erken gelmektir; liste, rutinde atlanan birkaç maddeyi hatırlatır. Ve tarama bir plana döner: planın dallanan noktaları, taramanın sonucunu bir karara çevirmeyi kolaylaştırır.

Taramanın gerçek değeri, dersin ortasında değil başında görülür. Açılış sahnesindeki öğretmen, kaloriferin bozuk olduğunu, sınıfın yarısının yeni olduğunu ve bir köşenin karanlık olduğunu yirmi dakika sonra değil, ilk dakikada bilseydi, dersin ilk cümlesi başka olurdu.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Ders öncesi tarama bir öğrenciyi sorgulamak değil, bir durumu okumaktır.

Taramanın üç alanı vardır: mekân, grup ve öğretmenin kendisi.

Kısa bir liste, rutinde atlanan adımları görünür kılar.

Grup taraması öğrencilere düzey biçmez; dersin gruba uyup uymadığını sorar.

Dallanan bir plan, taramanın sonucunu bir karara çevirir.

Sonraki derse köprü

Bu derste dersin başlamadan önceki dakikalarını, bir öğretmenin salonu, grubu ve kendisini okuduğu zamanı konuştuk. Tarama bittiğinde ders başlar; ve dersin ilk dakikaları, öğrencilerin o salona, kendi bedenlerine ve o derse nasıl geçtiklerini belirler.

Sıradaki ders o ilk dakikaları ele alıyor: açılış ve yönelme.

Soru şu: bir dersin açılışı öğrencilere ne söylemeli, ne kadar sürmeli ve öğrencileri kapıdan içeri taşıdıkları günden bu salondaki saate nasıl yöneltmeli?