Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.
İki aralık var ve pozlarda geçerli olan yüklü aralık. Elle yapılan ölçüm başka bir şey ölçüyor.
Yüklü aralık bir duvarla ölçülüyor ve değeri kesinliğinde değil tekrarlanabilirliğinde.
Diz bükme testi kısıtın kaynağını bir dakikada daraltıyor: diz bükülünce açılıyorsa dizi geçen yapıda, açılmıyorsa daha aşağıda ya da eklemde.
Hissin yeri ikinci ayrımı veriyor. Arka gerilmeye kademeli çalışılıyor; ön sıkışmaya doğru ilerlenmiyor.
Plantar fleksiyon iki yerde belirleyici: dizüstü pozlarda ayak sırtı ve parmak ucu yükselmeleri.
Ve taraf farkı bir norma değil kişinin kendi öteki tarafına göre okunuyor.
Açılış sahnesi
Bir öğretmen bir öğrencinin ayak bileğini eliyle ölçüyor. Öğrenci sırtüstü yatıyor, öğretmen ayağını yukarı doğru bastırıyor ve aralık iyi görünüyor.
"Bileğinde bir sorun yok" diyor.
Sonra aynı öğrenci ayağa kalkıp çömeliyor ve topukları yerden kalkıyor.
İki ölçüm çelişiyor. Öğretmen bunu bir tutarsızlık sanıyor ve genellikle ikinci ölçümü yok sayıyor — "yeterli aralığın var, alışkanlık meselesi."
Çelişki yok. İki ayrı şey ölçüldü.
Elle yapılan ölçümde ayak sabit değildi ve kaval kemiği yük taşımıyordu. Çömelmede ayak yerde sabit ve bütün beden ağırlığı o eklemden geçiyor. İki durum farklı bir aralık veriyor ve pozlarda geçerli olan ikincisi.
Bu ders o ayrımı kuruyor. Sonra bir adım daha atıyor: kısıtın nereden geldiğini daraltan bir test veriyor. Çünkü aynı kısıt iki ayrı yerden gelebiliyor ve ikisine verilecek cevap birbirinin tersi.
Bu derste ne olacak
Önce iki aralığı ayıracağız — yüklü ve yüksüz — ve pozlarda hangisinin geçerli olduğunu söyleyeceğiz. Sonra yüklü aralığı ölçmenin karşılaştırılabilir bir yolunu vereceğim. Ardından kısıtın kaynağını daraltan tek bir testi kuracağız; test bir kasın anatomik özelliğinden çıkıyor ve iki cümlede uygulanıyor. Sonra kısıtın arkadan mı önden mi geldiğini ayıracağız — his yeri bunu söylüyor ve ikisinin çaresi ayrı. Ardından plantar fleksiyonu ele alacağız; daha az konuşuluyor ve iki poz ailesinde belirleyici. Sonra taraf farkını nasıl okuyacağını göstereceğiz. Usta katmanında bileğin hangi pozlarda kapı olduğunu listeleyeceğiz. On altı örnekle çalışacağız. Ders bittiğinde topuk kalkmasını bir alışkanlık sanmayı bırakacaksın.
Sıfır noktası
Y1.11 iki hareketi tanımlamıştı: dorsifleksiyon, ayak sırtının kaval kemiğine yaklaşması; plantar fleksiyon, ayağın uzatılması. Bu ders o iki hareketin ölçülmesine ve yorumlanmasına giriyor.
Başlangıç bir ayrım.
İkisi aynı kişide belirgin biçimde farklı çıkabiliyor ve bu bir ölçüm hatası değil. Yüklü durumda ayak yerde sabit; hareket, kaval kemiğinin ayak üzerinde öne gitmesiyle oluyor. Yüksüz durumda ayak serbest ve hareket ayağın kaval kemiğine yaklaşmasıyla. Eklem yüzeylerinin birbirine bindiği yer ve çevredeki yapıların gerginliği iki durumda farklı.
Öğretmenin işine yarayan hep ikincisi, çünkü öğrettiği her poz yüklü.
Mekanizma
Yüklü aralığı ölçmek
Ölçümün karşılaştırılabilir olması gerekiyor — Y1'in birinci ilkesi. Bunun için bir düzenek gerekmiyor; bir duvar yeterli.
Bu ölçümün değeri kesinliğinde değil, tekrarlanabilirliğinde. Bir kişinin sekiz hafta sonra kendi ölçümüyle karşılaştırılması için yeterli.
Kısıt nereden geliyor: tek bir test
Şimdi bu dersin en kullanışlı parçası.
Baldırda iki ana yapı var ve biri diz ekleminin üstünden geçiyor, öteki geçmiyor. Bu anatomik fark bir test veriyor.
Testin sonucu doğrudan bir karar veriyor. Diz bükülünce açılıyorsa çalışılacak yer belli ve pozlarda dizi bükmek bir çözüm. Değişmiyorsa dizi bükmek işe yaramıyor ve yükselti gerekiyor.
Arka gerilme mi ön sıkışma mı
His yeri ikinci bir ayrım veriyor ve bu ayrım çok az konuşuluyor.
Dorsifleksiyonun sonunda his bileğin arkasında ise, çekilme niteliğinde ise ve kademeli artıyorsa arka yapıların gerginliğinden söz ediyoruz. Y2.09'un dört ölçütü burada geçerli ve bu his üzerine kademeli çalışılıyor.
Ön sıkışma varsa o hisse doğru ilerlemek işe yaramıyor. Yapılacak şey aralığı o noktadan geriye almak, yükselti kullanmak ve gerekiyorsa Y2.19'un sekizinci kapısını kullanmak.
Plantar fleksiyon
Daha az konuşuluyor ve iki yerde belirleyici.
Birincisi diz üstü oturuşlar ve dizüstü pozlar. Ayak sırtının yere yatabilmesi plantar fleksiyon aralığına bağlı; aralık darsa ayak sırtı yere yatmıyor ve bütün ağırlık parmak tabanlarına biniyor.
İkincisi parmak ucunda yükselmeler ve oradan geçen pozlar. Y2.23'ün uyum-sertlik geçişi burada plantar fleksiyon aralığına da bağlı.
Taraf farkını okumak
Ayak bileği aralığı iki taraf arasında sık sık farklı ve bu fark kendi başına bir sorun değil.
Y1.05 asimetriyi zaten tanımlamıştı: iki taraf arasındaki fark, kendi başına sorun değil. Bileğe uyarlanmış hâli şu: fark bir şikâyete ya da bir poz hedefine bağlanıyorsa çalışılıyor, bağlanmıyorsa kaydedilip bırakılıyor.
Örneklerden okuma
Örneklerin tamamında aynı hata var: bir görüntüden bir sebebe atlanıyor.
Topuk kalkması bir görüntü. Sebebi ayak bileği aralığı olabilir, dizi geçen kasın gerginliği olabilir, ön sıkışma olabilir, kalça oranı olabilir, ya da hiçbiri — Y2.04'ün örneklerinden birinde sorun sadece dizin gerektiğinden az bükülmesiydi.
İkinci örüntü: doğru ölçüm doğru aracı seçtiriyor. Yüksüz ölçüm yeterli görünüyorsa öğretmen bir yönerge veriyor ve yönerge uygulanamıyor. Yüklü ölçüm dar çıkıyorsa öğretmen bir yükselti veriyor ve poz aynı gün oturuyor.
Üçüncüsü: hissin yeri sorulmadığında çalışma yanlış yöne gidiyor. Ön sıkışmaya arka germesi vermek, örneklerin en pahalı hatası — altı hafta ve artan bir şikâyet.
Usta katmanı
Ustanın burada tuttuğu şey bir liste: ayak bileği aralığının kapı olduğu pozlar.
Çömelme, sandalye pozu, aşağı bakan köpekte topuk, hamlelerde arka topuk, dizüstü pozlarda ayak sırtı, parmak ucu yükselmeleri. Bu pozlarda bir zorluk görüldüğünde bilek ilk bakılacak yerlerden biri.
Ve bir ters liste: bileğin kapı olmadığı pozlar. Oturarak yapılan öne katlanmalar, yatarak yapılan her şey, kol dengelerinin çoğu. O pozlarda bilekle ilgili bir yönerge vermek gereksiz bir yönerge.
Ustanın ikinci inceliği bir ölçüm alışkanlığı: yeni bir öğrenciyi ilk hafta diz-duvar ölçümüyle kaydediyor. Bu ölçüm bir dakika sürüyor ve sonraki aylarda pek çok "neden yapamıyor" sorusunu baştan cevaplıyor.
Ustanın son inceliği bir kapsam sınırı: ayak bileğinde geçmiş bir burkulma öyküsü ve süregelen bir kararsızlık hissi kapsamın dışında. Y2.07'nin bağ ve kapsül notu burada geçerli — pasif kısıtlayıcılarda bir yaralanma sonrası kararsızlık, öğretmenin çözeceği bir şey değil.
Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler
Yaygın yanlış"Elle ölçülen aralık pozlarda geçerlidir."
Yüklü ve yüksüz aralık aynı kişide belirgin biçimde farklı olabiliyor. Pozlarda geçerli olan yüklü aralık.
Yaygın yanlış"Topuk kalkması bir alışkanlıktır."
Bir görüntü ve en az beş ayrı sebebi olabiliyor. Ölçüm yapılmadan verilen "topuğunu indir" yönergesi uygulanamaz olabiliyor ve beli yuvarlatıyor.
Yaygın yanlış"Bilek kısıtı baldır germesiyle çözülür."
Kısıt dizi geçen yapıdaysa germe işe yarayabiliyor; eklemin kendisindeyse ya da ön sıkışmaysa yaramıyor. Diz bükme testi bunu bir dakikada ayırıyor.
Yaygın yanlış"Sıkışma hissi germe gerektirir."
Hissin yeri belirleyici. Ön sıkışmaya doğru ilerlemek işe yaramıyor; aralığı geriye almak ve yükselti kullanmak gerekiyor.
Yaygın yanlış"İki taraf eşit olmalı."
Aralık farkı yaygın ve kendi başına sorun değil. Bir şikâyete ya da poz hedefine bağlanmıyorsa kaydedilip bırakılıyor.
Uygulama
Aklında kalsın
İki aralık var ve pozlarda geçerli olan yüklü aralık. Elle yapılan ölçüm başka bir şey ölçüyor.
Yüklü aralık bir duvarla ölçülüyor ve değeri kesinliğinde değil tekrarlanabilirliğinde.
Diz bükme testi kısıtın kaynağını bir dakikada daraltıyor: diz bükülünce açılıyorsa dizi geçen yapıda, açılmıyorsa daha aşağıda ya da eklemde.
Hissin yeri ikinci ayrımı veriyor. Arka gerilmeye kademeli çalışılıyor; ön sıkışmaya doğru ilerlenmiyor.
Plantar fleksiyon iki yerde belirleyici: dizüstü pozlarda ayak sırtı ve parmak ucu yükselmeleri.
Ve taraf farkı bir norma değil kişinin kendi öteki tarafına göre okunuyor.
Sonraki derse köprü
Bu derste bileği tek bir düzlemde ele aldım: öne ve arkaya. Oysa ayak yere basarken bir de yanlamasına bir hareket yapıyor ve o hareket Y2.24'ün üç kaçış yönünün mekanizması.
O hareketin iki yönü var ve ikisi de gündelik dilde bir kusur adı olarak kullanılıyor. Oysa ikisi de yürüyüşün ve her ayakta pozun olağan parçası.
Sonraki ders o iki yönü kuruyor ve neden hiçbirinin bir kusur olmadığını gösteriyor.