Yeni ağrı, kronik ağrı ve semptom dalgalanması

Açılış sahnesi

Aynı öğretmen aynı hafta iki kişiden aynı cümleyi duyuyor: "dizim ağrıyor."

Birincisi iki gün önce başladı. O güne kadar hiçbir şey yoktu, belirli bir olay oldu, sonra ağrı geldi.

İkincisinin ağrısı üç yıllık. Bazı haftalar neredeyse yok, bazı haftalar günlük hayatını kısıtlıyor. Üç yıl içinde iki kez tamamen geçti ve iki kez geri geldi.

Bu iki kişiye aynı yaklaşım uygulanırsa ikisi de zarar görür.

Birincisinde yeni bir olay var ve olayın kendisi bilgi taşıyor; ne olduğu, ne kadar ağır olduğu ve neyin değerlendirilmesi gerektiği önemli. Ona uygun şey dikkatli bir koruma dönemi ve gerektiğinde yönlendirme.

İkincisinde ağrı üç yıldır bir örüntü hâlinde ve bir olayı beklemek anlamsız. Ona uygun şey kademeli maruz kalma ve dalgalanmayı okumayı öğrenmek. Onu üç yıl daha korumak, Y2.15'in aşırı koruması.

Aynı cümle, iki ayrı zaman, iki zıt karar. Zamanı ayırmadan hiçbir doğru karar verilemiyor.

Bu derste ne olacak

Önce ağrıyı süreye göre ayıracağız ve bu ayrımın neden bir sayı meselesi olmadığını göreceğiz. Sonra iki durumun ayrı yaklaşımlarını kuracağız. Ardından uzun süren ağrıların en yanlış okunan özelliğine geleceğiz: dalgalanma. İyi ve kötü dönemler halinde gelmesi bir gerileme değil ve bu bilinmediğinde her kötü dönem bir başarısızlık gibi yaşanıyor. Sonra dalgalanmayı okumanın bir aracını vereceğim. Ardından ikisinin karıştığı durumu ele alacağız — uzun süren bir ağrının üstüne yeni bir olay geldiğinde. Usta katmanında zamanı nasıl sorduğumuzu konuşacağız. On beş örnekle çalışacağız. Ders bittiğinde aynı cümleyi iki ayrı zaman ölçeğinde okuyabiliyor olacaksın.

Sıfır noktası

Y2.16 kazanç ayarını kurmuştu. Bu ders o ayarın zaman içindeki davranışını ele alıyor.

Buradaki "uzun" bir sayı değil. Alanda üç ay gibi eşikler kullanılıyor ama önemli olan eşiği geçmek değil; ağrının artık bir olayı değil bir durumu tarif etmeye başlaması.

Mekanizma

İki durumun iki yaklaşımı

Yeni ağrıda yaklaşım şöyle. İlk günlerde ağrı üretmeyen hareketi sürdürüyorsun, ağrı üretenden kaçınıyorsun ve bu kaçınmanın süresi kısa. Y2.19'un alarm belirtileri kontrol ediliyor ve gerekirse yönlendirme yapılıyor. Sonra kademeli olarak geri dönülüyor.

Dikkat: "hiç hareket etme" yeni ağrıda bile doğru değil. Yapılan şey o hareketten kaçınmak, bütün pratiği bırakmak değil.

Süregelen ağrıda yaklaşım tersine yakın. Ağrı beklenerek çalışılıyor — kabul edilebilir bir düzeyde ağrıyla hareket etmek burada bir hata değil, yöntemin kendisi. Y2.20 bunun ayarını veriyor. Ve kaçınma açıkça bir hedef olarak azaltılıyor.

Dalgalanma

Şimdi bu dersin en çok işe yarayan parçası.

Bunun bilinmemesi büyük zarar veriyor. Bir kişi altı hafta iyi gidiyor, yedinci hafta kötü bir dönem yaşıyor ve şu sonuca varıyor: "işe yaramıyor." Oysa yedinci hafta dalgalanmanın olağan bir parçası.

Y1.72 zaten söylemişti: ilerleme doğrusal değil. Ağrıda bu daha da belirgin.

Dalgalanmayı nasıl okuyorsun

Dalgalanma varsa "bugün nasılsın" sorusu ilerlemeyi ölçmüyor. Ölçmek için daha uzun bir pencereye bakmak gerekiyor.

Dördünün ayrı ayrı sayılması bir ayrıntı değil. Bir programın işe yarayıp yaramadığı sorusu, dört ölçünün hiçbirinin tek başına cevaplamadığı bir soru; ve dördü genellikle aynı anda değil sırayla ilerliyor. Yalnız bir ölçüye bakan kişi, ilerleyen öteki üçünü hiç görmüyor.

Dördünü tek tek görelim. Kötü gün sayısı azalıyorsa ilerleme var. En kötü günün şiddeti düşüyorsa ilerleme var. İyi günlerde yapabildiğin şeyler artıyorsa ilerleme var. Hiçbiri tek bir günden okunamıyor.

Dördüncüsü, çoğu zaman en erken değişen: kötü bir dönemden çıkma süresi. Y1'in toparlanma penceresi tam bu ve ağrıda da aynı işi görüyor. Bir kötü dönem beş gün yerine bir gün sürüyorsa, ağrının şiddeti hiç değişmemiş olsa bile sistem daha çabuk toparlanıyor demektir.

İkisinin karıştığı durum

Bir durum daha var ve pratikte sık: süregelen bir ağrının üstüne yeni bir olay biniyor.

Burada ne olur? Yeni olay yeni ağrı kurallarını getiriyor. Yani süregelen ağrıda kaçınmayı azaltıyor olsan bile, yeni bir olay olduğunda o bölgeye kısa bir koruma dönemi tanınıyor.

Ayırt etmenin yolu şu: yeni olayın belirtisi genellikle nitelik olarak farklı, daha keskin ve belirli bir ana bağlanabiliyor. Süregelen ağrının kötü dönemi ise bilinen hissin daha şiddetli hâli ve genellikle bir olaya bağlanamıyor.

Örneklerden okuma

Örneklerin tamamında aynı hata var: doğru araç yanlış zamanda kullanıldı.

Koruma yeni ağrıda doğru, süregelen ağrıda zararlı. Kademeli maruz kalma süregelen ağrıda doğru, yeni bir olayın hemen üstünde zararlı. Aracın kendisi iyi ya da kötü değil; zamanı belirliyor.

İkinci örüntü: dalgalanmayı bilmeyen kişiler programlarını bırakıyor ve bırakma neredeyse her zaman bir kötü dönemde oluyor. Yani programlar başarısız oldukları için değil, olağan bir dalgada bırakıldıkları için sonuç vermiyor.

Üçüncüsü: ilerlemenin en erken görünen işareti şiddet değil, kötü dönemden çıkma süresi. Bu, öğrenciye söylenmediğinde ilerleme görünmez kalıyor çünkü kimse ona bakmıyor.

Usta katmanı

Ustanın burada yaptığı ilk iş bir soru sormak ve sorunun biçimi önemli.

"Ne kadar zamandır ağrıyor" sorusu genellikle eksik bir cevap getiriyor çünkü insanlar süregelen bir ağrının başlangıcını hatırlamıyor. İşe yarayan soru daha somut: "Bu ağrıyı ilk kez ne zaman yaşadın, ve o günden beri hiç tamamen geçtiği bir dönem oldu mu?"

İkinci soru dalgalanmayı ortaya çıkarıyor ve kişinin kendisi de çoğu zaman ilk kez fark ediyor.

Ustanın ikinci inceliği kötü dönemi baştan plana yazması. Bir programın başında "bu on iki haftada bir ya da iki kötü dönem olacak ve o dönemler programın bittiği anlamına gelmiyor" demek, o dönem geldiğinde bırakılma olasılığını belirgin biçimde düşürüyor.

Ve son sınır: süregelen ağrı bu kursun tek başına ele alacağı bir alan değil. Kademeli maruz kalma bir öğretmenin kullanabileceği bir araç; ancak günlük hayatı belirgin biçimde kısıtlayan, kötüleşen ya da alarm belirtisi taşıyan bir durum değerlendirme gerektiriyor. Zaman ayrımı bir yetki genişlemesi değil.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Süre yaklaşımı belirliyor. Yeni ağrıda dokudan gelen sinyalin payı yüksek; süregelen ağrıda kazanç ayarının payı yüksek.

Yeni ağrıda kısa bir koruma dönemi ve kademeli dönüş. Süregelen ağrıda kademeli maruz kalma ve kaçınmanın açıkça azaltılması. Aynı araç yanlış zamanda zarar veriyor.

Dalgalanma süregelen ağrının doğasına ait. Kötü bir dönem bir başarısızlık değil ve programların çoğu tam o dönemde bırakılıyor.

İlerleme dört haftalık pencerelerle okunuyor; dört ölçü var ve en erken iyileşen genellikle kötü dönemden çıkma süresi.

Ve süregelen bir ağrının üstüne yeni bir olay bindiğinde yeni ağrı kuralları geçerli oluyor.

Sonraki derse köprü

Bu derste bir cümleyi üç kez kullandım ve hiç açmadım: "alarm belirtisi varsa."

O ifade bu bölümün en kısa ve en katı dersi olacak. Çünkü buraya kadar öğrendiğimiz her şey — ağrı hasar ölçmez, kazanç iner, kaçınma zarar verir — belirli bir belirti listesinin karşısında geçersiz.

O liste kısa, ezberlenebilir ve bir öğretmenin bilmesi gereken en önemli listesi. Sonraki ders onu veriyor.