Alternatif ustalık hedefleri

Açılış sahnesi

Bir öğrenci bu bölümü baştan sona çalıştı ve sonunda tek bir soru soruyor: hangi pozu yapabilirsem bu bölümü bitirmiş olurum?

Öğretmen cevap vermek için geriye dönüyor ve bölümün derslerini tek tek gözden geçiriyor.

Hiçbirinin sonunda bir poz yok.

Bir derste bir kâğıt var; bir haritanın satırları ve karşılarındaki kurulumlar. Bir başkasında bir kayıt var; payın nereye kadar indiği. Bir başkasında bir ölçüt, bir başkasında bir sütun, bir başkasında bir adres.

On bir dersin hiçbiri bir pozun yapılmasıyla bitmiyor. Hepsi bir şeyin yazılmasıyla bitiyor.

Öğrencinin sorusu kötü bir soru değil. Yalnız bu bölümün ürettiği şeyle aynı cinsten değil.

Bu derste ne olacak

Bu ders bölümü özetlemeyecek; bölümü sayacak.

Üç sayım yapacağız ve üçü de kaynağın ya da bölümün kendi üstünde.

Birinci sayım kaynağın kataloğunda. Katalog bir pozun yerine başka bir poz öneriyor mu, kaç kez öneriyor ve önerdiği şey ne taşıyor? Bu sayı küçük çıkıyor ve küçük olması sonucu güçlendiriyor.

İkinci sayım bu bölümün kendi üretiminde. Bölüm kaç yeni terim kurdu ve bu terimler birbirine nasıl bağlanıyor? Cevap bir bağlanma biçimi gösteriyor ve o biçimin bir bedeli var.

Üçüncü sayım kaynağın hiç açılmamış bir sayfasında. Kaynak ustalığın ne olduğunu ayrı bir yerde yazmış ve orada bir poz adı geçmiyor.

Üçü bir araya geldiğinde açılıştaki sorunun cevabı çıkıyor ve cevap bir poz adı olmuyor.

Sıfır noktası

Bölüm boyunca ölçülen şey hiçbir zaman bir kişinin bir pozu yapıp yapamadığı olmadı.

Bu bilinçli bir tercihti ve bölümün açılışında yazılmıştı; sorulacak olan şey kimin yapabildiği değil, bir kurulumun isteklerini nereden aldığıydı. Aradaki fark bölüm ilerledikçe büyüdü.

Şimdi o tercihin bedeli geliyor. Bir bölüm bir poz hedefiyle bitmiyorsa, neyle bittiğini söylemesi gerekiyor. Söylemezse okuyan kişi boşluğu kendi dolduruyor ve doldurduğu şey genellikle bir poz adı oluyor.

Kaynağın bu konuda bir sayfası var ve bu kursta bir kez bile açılmadı. Ustalığın ne olduğunu ayrı bir başlık altında yazmış ve ilk cümlesi şöyle: yoga ustalığı yalnızca karmaşık bir poza girmek değil. Ardından daha güvenilir saydığı ölçütleri sıralıyor ve sıraladığı şeylerin hiçbiri bir şekil değil; bilmediğini fark etmek, kaynağı iddiadan ayırmak, kendi bedeninin günlük değişimini okuyabilmek, gerektiğinde geri çekilmek.

Hepsi bir okuma ya da bir ayrım.

Bu ders o sayfayı açıyor ve bölümün ürettiğini onun karşısına koyuyor.

Mekanizma

Katalog yerine ne öneriyor

Kaynağın çekirdek poz kataloğunda kırk yedi satır var ve satırların son sütunu genellikle bir kurulum veriyor; bir blok, bir sandalye, bükülü bir diz.

İki satırda bu sütun başka bir şey yapıyor: bir pozun yerine başka bir pozu öneriyor.

İki tane. Kırk yedi satırda iki.

Şimdi o iki teklifi kendi kayıtlarına karşı okuyalım. Bir teklif, arkaya eğilme ailesinden bir poz için yazılmış ve yerine önerilen poz aynı ailenin başka bir üyesi. Hedefe bakalım: önerilen üye kendi yerinde bambaşka bir öğrenme hedefi taşıyor ve o hedef, yerine geçtiği pozunkiyle örtüşmüyor. İkinci teklif bu bölümün kendi ailesinde ve Y2.137 onu zaten ölçmüştü; orada da önerilen üyenin hedefi bambaşkaydı.

İki teklif, iki farklı aile, tek bir sonuç. Katalog bir pozun yerine başka bir poz önerdiğinde hedefi devretmiyor.

Ve bir şey daha var; birinci teklifte bu kurs cevabı zaten biliyor. Y2.111 yerine önerilen o pozun, hedefe giden bir ara adım sayılmasının bu dersin düzelttiği asıl yanılgı olduğunu yazdı; şekil olarak yakınlaşıyordu ve mekanik olarak uzaklaşıyordu.

Burada bir daraltma yapmak gerekiyor çünkü sayım küçük. İki teklif, kırk yedi satırdan çıkan ince bir örneklem ve buradan katalogun bütün davranışı hakkında bir kural çıkarılmıyor. Çıkarılan şey daha dar ve daha kesin: kataloğun yaptığı iki teklifin ikisi de hedefi taşımıyor, ve ikisinden birinde yerine önerilen şeyin hedefe giden bir adım olmadığı ayrıca gösterilmiş durumda.

Bunun pratik karşılığı şu: alternatif bir hedef aramaya çıkan biri, kaynağın ikame tekliflerinde onu bulamıyor. Orada bulduğu şey talebi düşürülmüş başka bir çalışma ve o çalışmanın kendi hedefi.

Peki bir hedef bırakıldığında yerine ne konuyor? Bu kursun buna verilmiş bir cevabı var ve bu bölümde değil. Y2.42 bir yönü açmaya çalışmayı bırakma kararını bir kabul değil bir hedef düzeltmesi saydı ve karardan sonra üç iş bıraktı: pozun taşıyıcı eylemini korumak, bol olan yönü kullanmak, ve dar olan yönde aralık değil kapasite çalışmak. Üçü de o pozu bırakmak değil.

Bu bölüm o cevaba bir mekanizma ekledi. Y2.135 bir hedefin kalemlerinden hangilerinin hedef hiç kurulmadan yüklenebildiğini ayırdı ve geriye yalnız hedef kurulduğunda ortaya çıkan bir artık kaldığını gösterdi. İki parçayı birleştirince alternatifin ne taşıyıp ne taşımadığı belli oluyor: ayrılabilir kalemler bir yanal seçeneğe taşınabiliyor, eşiğin ötesinde kalan artık taşınamıyor. Bir alternatif hedefin dürüst tarifi, taşıdığı kalemleri ve taşımadığı artığı birlikte yazmaktan geçiyor.

Bu bölüm ne üretti ve parçaları birbirine nasıl bağlı

Şimdi sayımı bölümün kendi üstüne çeviriyoruz.

Bu bölümün on bir dersi otuz dokuz yeni terim kurdu. Ders başına ortalama üçün biraz üstü ve bu, bir bölüm için yüklü bir hacim.

İkinci soru daha ilginç: bu terimler birbirine nasıl bağlanıyor?

Bölümün ortasında iki ders bir alt takım kurmuştu; biri kaynağın satırlarını okuma biçimini, öteki bir denemenin eşiğini ve tavanını. Sonraki derslerin çoğu onların üstüne bina etti.

Ama bağlantının biçimine bakınca tuhaf bir şey çıkıyor. Sonraki altı derste o alt takımın terim adları toplam olarak yalnız birkaç kez geçiyor. Buna karşılık aynı kavramların kendileri her yerde; eşik kelimesi dört ayrı derste, tavan iki derste, ödünç iki derste dolaşıyor.

Yani bağlantı var ve terim adlarıyla kurulmamış. Düzyazıyla kurulmuş.

Bunun bir kazancı var ve bir bedeli. Kazancı okunaklılık; her ders kendi adını koyduğu için hiçbir ders bir öncekini ezbere bilmeyi şart koşmuyor. Bedeli kayıtta görünüyor; otuz dokuz terim bir listeye dizildiğinde otuz dokuz ayrı şey gibi duruyor, oysa aralarında birkaç tane gövde var ve gerisi dallar.

Bu, bir bölümün kendi hakkında öğrenebileceği bir şey ve ancak sayıldığında görünüyor.

Ustalık neyle ölçülüyor

Kaynağın ustalık sayfasına dönelim ve oradaki ölçütlerin cinsine bakalım.

Bilmediğini fark etmek bir okuma. Kaynağı iddiadan ayırmak bir ayrım. Kendi bedeninin günlük değişimini okuyabilmek bir okuma. Gerektiğinde geri çekilmek bir karar.

Hiçbiri bir şekil değil ve hiçbiri bir kerelik bir başarı değil; hepsi tekrarlanabilen bir işlem.

Şimdi bu bölümün ürettiğine bakalım. Bir payın kökeninin sorulması bir okuma. Bir kurulumun bir ekseni mi yoksa bir talebi mi indirdiğinin ayrılması bir ayrım. Bir denemenin hangi tavanda bittiğinin yazılması bir okuma. Bir sınırın odada hangi yolla göründüğünü belirlemek bir ayrım.

İki liste aynı cinsten.

Alternatif ustalık hedefi ifadesinin anlamı buradan çıkıyor ve ilk bakışta beklenenden başka. Alternatif, hedef pozun yerine konan başka bir poz değil. Alternatif, hedefin türünün değişmesi; bir şekil yerine bir okuma.

Bu ayrım bir ölçüt veriyor. Bir hedefin bu türden olup olmadığı şöyle ayrılıyor: ona ulaşıldığında geriye ne kalıyor, bir şekil mi yoksa tekrarlanabilir bir işlem mi.

Ölçüt neyi dışarıda bırakıyor? Bir kerede kazanılan ve bir daha sorulmayan her hedefi. Bir pozu bir kez yapabilmek bu testten geçmiyor, çünkü geriye kalan şey bir kayıt değil bir olay.

Bir şeyi de dışarıda bırakmıyor ve ölçüt orada duruyor. Bir okuma da kötü alınabiliyor; alınabilir olması doğru alındığını göstermiyor. Ölçüt hedefin türünü ayırıyor ve niteliğini ayırmıyor.

Ve şurada yanlış bir evet verebilir. Tekrarlanabilir bir işlem gibi görünen ama her seferinde aynı cevabı veren bir okuma da bu testten geçiyor; oysa hiç değişmeyen bir okuma bir okuma değil, bir alışkanlık. Ayıran şey, okumanın kurulum değiştiğinde cevabını da değiştirip değiştirmediği.

Usta katmanı

Bu bölümün geriye bıraktığı şeyler var ve kapanışın işi onları sayıya bağlamak.

Birincisi kataloğun konuşma derinliği. Bu bölüm aynı katalogda üç ayrı yerleşim gördü: bir kurulum yalnız başkasının hücresinde anıldı, bir kurulum kendi yerinde durdu ama son sütunundan eylem çıkmadı, bir kurulum ise katalogda hiç yer almadı ve hedeflerini ailesinin paragrafından ödünç aldı.

Tek tek bakıldığında üçü de rastlantı gibi duruyor. Üst üste konduklarında bir davranış görünüyor: katalog her kurulumu aynı çözünürlükte anlatmıyor. Bundan çıkan iş kuralı şu — bir kurulum hakkında bir şey söylemeden önce o bilginin hangi yerleşimden geldiği yazılıyor, çünkü yerleşim değiştikçe bilginin bağlayıcılığı da değişiyor.

İkincisi bir ölçütün nerede yaşadığı. Bölümün açılışında bu küme için üç aday sınır önerilmişti. Üyelerden biri o üçünü de karşılamıyordu ve kümeye, hiçbir yerde yazılı olmayan dördüncü bir sınırla girdi; bacakların gövdeden yukarıda kalması. O dördüncü sınır açılış dersine sonradan eklenmedi ve eklenmeyecek, ilk kurulduğu derste kalıyor. Başka bir üye ise yazılı üç sınırı birden karşıladı ve dördüncüsüne hiç başvurmadı. Kümeye iki farklı girişten girilebiliyor olması, kümenin tek bir sınırla çizilemediğinin sayılabilir kanıtı.

Üçüncüsü iki ayrı düzeyin birbirine karışması. Bir kurulum kendi başına kapsamın dışına düşebiliyor; bir kişide duran bir durum da aynı yere düşürebiliyor. Birincisinde boşluk kurulumla geliyor ve karşıdaki kim olursa olsun yerinde duruyor. İkincisinde boşluk kişiyle geliyor ve kurulumda çevrilen hiçbir düğme onu kımıldatmıyor. Aynı forma aynı biçimde yazıldıklarında, bir düğme çevrildiğinde ikisinin de gevşediği sanılıyor.

Dördüncüsü kapanmayan iki hesap ve ikisi de kayıt tutma biçimiyle ilgili. Bir denemede kimin yanında beklediği ve tam olarak ne yaptığı forma yazılmıyor; oysa bu bir kurulum kalemi, ve yazılmadığında bir kişinin iyi ve kötü denemesini ayıran şeyin ne olduğu karanlıkta kalıyor. İkincisi daha eski: bu bölüm bazı okumaların ancak dışarıdan bir gözle alınabildiğini yazdı, oysa aynı cinsten okumalar önceki bölümlerde de kullanılmış ve orada bakanın kim olduğu hiç sorulmamıştı. İkisi de birer boş sütun ve ikisi de yalnız geriye bakınca görülüyor.

Bu bölümü bitirmiş olmanın ne anlama gelmediğini de yazmak gerekiyor, çünkü yazılmazsa okur boşluğu kendi dolduruyor.

Bu bölümü bitirmek bir kurulumu yapabildiğin anlamına gelmiyor; hiçbir ders bir pozun yapılmasını ölçmedi. Bir kişinin o kurulumlar için uygun olup olmadığına karar verebildiğin anlamına gelmiyor; o karar bu kursun masasında hiç olmadı. Yanında birinin durmasını gerektiren bir kalemi öğrenmiş olduğun anlamına gelmiyor; o kalemin provası bu ortamda yapılamıyor ve bu açıkça yazıldı. Ve aldığın okumaların doğru alındığı anlamına da gelmiyor; alınabilirlik hedefin türünü gösteriyor, niteliğini değil.

Geriye kalan şey küçük değil: hangi soruyu nereye soracağını biliyorsun ve sorduğun her sorunun karşılığı bir yerde duruyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bu bölümün on bir dersinin hiçbiri bir pozun yapılmasıyla bitmiyor; hepsi bir şeyin yazılmasıyla bitiyor ve ölçülen şey hep bir okuma ya da bir ayrım oldu.

Kaynağın kataloğu kırk yedi satırda yalnız iki kez bir pozun yerine başka bir poz öneriyor ve iki teklifte de önerilen üye kendi yerinde bambaşka bir öğrenme hedefi taşıyor.

İki teklifin birinde bu kurs, önerilen pozun hedefe giden bir ara adım sayılmasının bir yanılgı olduğunu zaten göstermişti; yani ikame ne hedefi taşıyor ne oraya götürüyor.

Bölüm otuz dokuz yeni terim kurdu ve bunların akrabalığı terim adlarıyla değil düzyazıyla kuruldu; kayıtta hepsi bağımsız görünüyor ve öğrenme yükü olduğundan büyük okunuyor.

Kaynak ustalığı ayrı bir yerde tanımlamış ve saydığı ölçütlerin hiçbiri bir şekil değil; hepsi tekrarlanabilen bir okuma, bir ayrım ya da bir karar.

Alternatif ustalık hedefi, hedef pozun yerine konan başka bir poz değil; hedefin türünün değişmesi, bir şekil yerine bir okuma.

Bir hedefin bu türden olup olmadığı tek soruyla ayrılıyor: ulaşıldığında geriye bir olay mı kalıyor, yoksa tekrarlanabilir bir işlem mi.

Sonraki derse köprü

Bu bölüm tek bir aileyle çalıştı ve o ailenin kurulumlarını tek tek söktü.

Sıradaki bölüm aileyi bırakıyor.

Orada ele alınan şey belirli bir poz değil, daha önce hiç görülmemiş bir pozun karşısına geçildiğinde izlenecek sıra. Kaynağın ileri düzey için yazdığı maddelerden biri bunu şöyle koyuyor: ileri pozları bir amaç değil, bir araştırma alanı olarak görmek.

Bu bölümde okumalar tek tek kuruldu ve her biri kendi kurulumunda doğdu.

Bir okuma kümesi, daha önce hiç karşılaşılmamış bir kuruluma nasıl uygulanıyor? Ve bir sıra, o okumaların hangisinin önce sorulacağını söylerken neye dayanıyor?