Omurga şekli ve hedef ilişkisi

Açılış sahnesi

İki öğrenci aynı oturma katlanmasında ve yandan çekilmiş iki fotoğraf üst üste konduğunda gövde çizgileri neredeyse çakışıyor.

Öğretmen ikisine de aynı soruyu soruyor: bu katlanmaya ne için girdin.

Birincisi bacaklarının arkasını çalışmak için diyor. İkincisi günün sonunda durulmak için.

Sonra ikinci soru geliyor; şu anda hissi nerede duyuyorsun.

İkisi de aynı yeri gösteriyor, bacakların arkası ve dizlerin biraz üstü.

Birinci öğrenci için bu tam olarak doğru adres. İkinci öğrenci içinse aynı cevap, girdiği işin hiç yapılmadığı anlamına geliyor.

Fotoğraf ikisini de onaylıyor, çünkü fotoğraf şekli gösteriyor ve iki şekil aynı.

Söylenmeyen tek şey şu: aynı şekil iki ayrı işe koşulmuştu ve şekli yalnız biri seçmişti.

Bu derste ne olacak

Bu dersin tezi tek cümleye sığıyor; öne katlanmada omurganın şekli bir doğruluk meselesi değil, bir seçim.

Şeklin ne yaptığını görmek için önce yükün nereye indiğini yazacağız, çünkü şekil değiştiğinde talep adres değiştiriyor. Sonra üç şekli tek tek kuracağız ve her birinin hangi işi gördüğünü söyleyeceğiz. Yuvarlanmayı ikiye böleceğiz; seçilmiş bir yuvarlanma ile geriye kalmış bir yuvarlanma dışarıdan aynı görünüyor ve aynı şey değil. Ardından bükülmenin omurga boyunca nasıl paylaşıldığına bakacağız. En sonda şeklin pozda yerinde durmadığını göstereceğiz. Aradaki örnekler on dokuz tane. Ders bittiğinde bir öne katlanmaya bakıp şekli doğru mu diye sormuyor, hangi iş için kurulmuş diye soruyor olacaksın.

Sıfır noktası

Y1.30 öne eğilmeyi iki parçaya ayırmıştı; kalça menteşesi ve devir noktası. Devir noktasından sonra gelen her ek yol omurga fleksiyonuyla üretiliyordu ve o ders bunu bir hata olarak değil bir mekanizma olarak vermişti.

Y1.35 aynı duruşta üç meşru amaç saymıştı ve her birine ayrı bir doz bağlamıştı; aralık, sakinleşme ve kontrol. Orada amaç doza bağlanıyordu. Şekil yalnız bir kez, kontrol amacının yanında geçmişti.

Y2.52 ise şekil tartışmasının bir yasak tartışması olmadığını kurmuştu. Yuvarlanmak yasak bir yön değil ve durma kararı şekle değil belirtiye bağlanıyor.

Geriye yazılmamış bir soru kalıyor. Yasak kalktığında ve doz seçildiğinde omurgaya hangi şekil verilecek.

Bölümün buraya kadarki yedi dersi hep kalçayı konuştu. Omurga her seferinde pelvisin bıraktığı yerden başlayan bir yedek gibi geçti; kendi başına seçilen bir şey değil, kalçanın tükendiği yerde açılan bir pay. Bu ders omurgayı o yedek konumundan alıyor.

Mekanizma

Şekil yükün adresini değiştiriyor

Bir öne katlanmada talep tek bir yere inmiyor ve indiği yeri şekil belirliyor.

Pelvis öne devrilirken omurga kendi içindeki ilişkiyi koruyorsa açılan tek eklem kalça oluyor ve uzayan hat bacakların arkası. Y1.31'in iki eklemli kası burada devrede; hat hem kalçayı hem dizi geçtiği için pelvisin verdiği her pay ona yazılıyor.

Devir noktasından sonra pelvis duruyor ve gövde ilerlemeye devam ediyorsa ek yol artık omurga segmentleri arasında paylaşılıyor. Adres bacakların arkasından omurganın kendi dokularına geçiyor ve bacakların arkasındaki gerilme oradan sonra artmıyor.

Gövde bir desteğin üzerine bırakıldığında ise iki adres de yüksüz kalıyor. Talep desteğe iniyor ve poz artık bir uzatma çalışması olmaktan çıkıyor.

Üç adres arasında bir üstünlük sırası yok. Yalnız hangi işin yapıldığı var.

Üç şekil, üç ayrı iş

Şimdi şekilleri adlandırıyoruz ve her birinin dışarıdan okunabilen bir işareti var.

Birincisi uzatma. Kaburgaların alt ucu ile leğen kemiğinin ön üst çıkıntısı arasındaki mesafe katlanma boyunca korunuyor, göğüs kemiği öne doğru gidiyor ve katlanma pelvis durduğunda duruyor. Adresi bacakların arka hattı. İşi aralık ve menteşe kontrolü.

İkincisi yuvarlanma. Aynı mesafe kısalıyor, baş ve göğüs aşağı iniyor, katlanma pelvis durduktan sonra da devam ediyor. Adresi omurganın kendi dokuları. İşi omurga fleksiyonunu bir kapasite olarak çalışmak.

Üçüncüsü desteklenmiş nötr. Gövde bacakların üzerine konan bir destekle karşılanıyor, hiçbir hatta çekilme aranmıyor ve nefes kaburgaların arkasını hareket ettirebiliyor. Adresi destek. İşi durulma.

Y1.35'in üç amacı bu şekillere şöyle düşüyor. Aralık uzatmayı istiyor ve tutuşu uzatıyor. Kontrol yine uzatmayı istiyor ama tutuşu kısaltıp girişi tekrarlıyor. Y1.35'in sakinleşme dediği amaç bu dersin durulma işi ve desteklenmiş nötrü istiyor.

Dördüncü bir iş daha var ve Y1.35'te yoktu; omurga fleksiyonunun kendisini çalışmak. Y2.52 o yönün dağarcıktan çıkarılmasının bir bedeli olduğunu söylemişti. Bir yön dağarcıkta tutulacaksa çalışılması gerekiyor ve onu çalıştıran şekil yuvarlanma.

Bu yüzden öne katlanmada sırt düz tutulur cümlesi bir kural değil, tek bir işin tarifi. Kural sanıldığında dördüncü iş dağarcıktan sessizce düşüyor.

Yuvarlanma ikiye ayrılıyor

Yuvarlanma tek bir şey değil ve buradaki ayrım bu dersin en işlevsel kalemi.

İkisi fotoğrafta aynı. Ayrım tek bir sınamada duruyor ve sınama pozun içinde yapılıyor.

Bulunduğun yerden omurganı bir kademe geri aç, sonra aynı yere geri in. Ellerinle itmeden ve sallanmadan yapabiliyorsan yuvarlanma yönetilen bir şekil. Yapamıyorsan şekil seçilmiş değil, kalmış.

Bu bir güvenlik ölçütü değil. Y2.52 o tartışmayı kapatmıştı ve burada yeniden açılmıyor. Bu bir dozlanabilirlik ölçütü; geri alınamayan bir şekil ne artırılabiliyor ne azaltılabiliyor, dolayısıyla üzerinde çalışılamıyor.

Y2.51 aynı fikri nötr için söylemişti. Asıl kapasite aralıkta oturmak değil oradan geri dönebilmek; bu ders o cümleyi öne katlanmaya taşıyor.

Bükülme nereye dağılıyor

Bir yuvarlanma seçilmiş olsa bile ikinci bir soru duruyor.

Y2.53 bunu arkaya bükülmede kırılma yeri olarak vermişti. Aynı okuma bu yönde de geçerli ve işareti aynı; sırtın yayı yumuşak bir eğri mi çiziyor, yoksa bir yerde keskinleşiyor mu.

Y2.50 göğüs bölgesinin öne bükülmede kaburga bağlantılarıyla sınırlandığını söylemişti. Bir bölge az pay verdiğinde pay komşularına kayıyor ve oturarak yapılan bir katlanmada o komşular bel ile boyun oluyor.

Dağılımı değiştiren şey yönerge değil kurulum. Y2.53'ün dağıtım kurulumu burada üç düğmeye çıkıyor; oturma yükseltisi, dizlerdeki büküm ve gövdenin altına ya da üstüne konan destek.

Şekil pozda yerinde durmuyor

Son katman zamanla ilgili.

Uzatma şekli kas çalışmasıyla ayakta duruyor. Gövdeyi uzun tutan kaslar yoruldukça şekil sessizce yerini bırakıyor. Değişim yavaş geldiği için pozun içinden okunmuyor; tutuşun iki ucundan alınmış iki fotoğraf ya da o mesafeye konmuş bir el gösteriyor.

Y2.101 derinliğin bekleme süresiyle birlikte arttığını söylemişti. Bu ders o artışın bir bölümünün nereden geldiğini veriyor; şekil değişiyor ve değişen şekil yeni bir yol açıyor.

Buradan bir tutuş kuralı çıkıyor ve kural şekle bağlı. Uzatma çalışıyorsan tutuş şeklin bittiği yerde bitiyor, sürenin dolduğu yerde değil. Yuvarlanma çalışıyorsan sınır geri alma sınamasında; şekil yönetilen olmaktan çıktığı anda tutuş bitiyor. Desteklenmiş nötr çalışıyorsan böyle bir sınır yok, çünkü şekli tutan bir kas çalışması zaten yok.

Örneklerden okuma

Usta katmanı

Bu dersin asıl kazancı şekli bir doğruluk sorusundan çıkarması. Bir öne katlanmaya bakıp şekli doğru mu diye soran biri, cevap ne olursa olsun eksik bir soru sormuş oluyor; aynı şekil bir iş için doğru, öteki için yanlış. Sorulacak şey hangi iş için kurulduğu ve bu, şekle bakarak değil kişinin niyetine bakarak cevaplanıyor.

Adres kavramı bu bölümün dışına taşıyor. Bir hareketin büyüklüğü ile talebin indiği yer birbirinden ayrı iki bilgi ve bir kayıt kolayca yalnız birincisine indirgeniyor. Aynı büyüklükteki iki hareket iki ayrı yeri yükleyebiliyor; bir kaydın ilerlemeyi gösterebilmesi için büyüklüğün yanında adresin de durması gerekiyor.

Geri alınabilirlik ölçütü bu duruştan çok daha geniş bir yerde işliyor. Bir kişinin bir şekli seçip seçmediğini anlamanın en ucuz yolu, o şekilden geri dönüp yeniden girmesini istemek. Sınama hiçbir alet gerektirmiyor, pozun içinde yapılıyor ve bir aralık ölçüsünün söyleyemediği şeyi söylüyor; bu şekil kontrol altında mı.

Bir şeklin adı, o şeklin dağılımını hiç anlatmıyor. Yuvarlanma tek bir sözcük ama omurga boyunca çok sayıda bölüşümle üretilebiliyor ve bölüşüm işin kendisini değiştiriyor. Şekli adlandırmak birinci adım, yayın nerede keskinleştiğine bakmak ikinci adım; ikincisi kolayca atlanıyor.

Bölümün önceki dört dersi ölçümü bozan şeyleri saydı; kayan dayanak, ödünçlenen açı, sızan kaynak. Bu ders bozulanı değil seçileni yazıyor ve ikisi birbirini tamamlıyor. Bir şey ölçülebilir hâle geldikten sonra geriye tek bir soru kalıyor; ölçülen şey neyi çalıştırmak için kurulmuştu. Şekil yazılmadığında o soru cevapsız kalıyor ve kayıt yıllarca doğru sayılar tutarken hangi işin yapıldığını hiç söylemiyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Öne katlanmada omurganın şekli bir doğruluk meselesi değil bir seçim; aynı duruş farklı işler için farklı şekillerle kuruluyor.

Şekil yükün adresini değiştiriyor; uzatma bacakların arka hattına, yuvarlanma omurganın kendi dokularına, desteklenmiş nötr ise desteğe adresliyor.

Yuvarlanma ikiye ayrılıyor; bir kademe geri açılıp aynı yere inilebiliyorsa şekil yönetilen, ancak itilerek geri dönülüyorsa bırakılmış.

Şeklin adı dağılımını anlatmıyor; yayın bir yerde keskinleşmesi bir teşhis değil bir bölüşüm bilgisi ve kurulumla değişiyor.

Uzun omurga kas çalışmasıyla duruyor; tutuş uzadıkça şekil kayıyor ve uzatma çalışılıyorsa tutuş sürenin değil şeklin bittiği yerde bitiyor.

Sonraki derse köprü

Bu derste şekli seçtik ve şekli yerinde tutan koşulları saydık; yükselti, dizlerdeki büküm, destek.

Bir koşul daha var ve bölüm boyunca hiç konuşulmadı. Ellerin nereye tutunduğu.

Y2.101'in defterinde kolların çekmesi ayrı bir satırdı ve Y1.35 kolların tutmasını, taşımamasını ve çekmemesini istemişti. Ama ellerin ulaşamadığı bir yerde kollar ne yapacak.

Kaynak paketi bu bölümün uyarlamalarında kemeri gövde desteğinin yanına koyuyor.

Sıradaki ders kemeri ele alıyor ve açtığı soru şu; ulaşamadığın yere uzanan bir şerit, şekli koruyan bir tutamak mı, yoksa çekmeyi elden kola taşıyan bir kaldıraç mı.

İkisi de aynı şeritle yapılıyor ve dışarıdan aynı görünüyor.