Kendi dersini kayda almak ve izlemek

Açılış sahnesi

Bir öğretmen Y15.01'den sonra kendi dersini görmek istiyor. Telefonunu stüdyonun arka köşesine, pencerenin önüne bir rafın üstüne koyuyor, kaydı başlatıyor ve her zamanki akşam dersini veriyor. Öğrencilere bir şey söylemiyor; telefonun yalnız kendisini çektiğini düşünüyor.

Gece kaydı açıyor. Görüntüde pencere arkadan parlıyor, öğrencilerin yüzleri karanlık; özellikle koyu tenli iki öğrencinin ifadesi hiç seçilmiyor. Ses yankılı, kendi yönergelerinin yarısı anlaşılmıyor. Öğretmen yirmi dakika izliyor ve gördüğü tek şey kendi bedeni oluyor: karnı, saçı, bir pozda eğri duran omzu. Kaydı kapatıyor ve kendini kötü hissediyor.

Ertesi gün bir öğrenci rafın üstündeki telefonu fark ediyor ve soruyor: «Bizi mi çekiyordun?»

Bu derste ne olacak

Bu ders Y15.01'in görünmez kararlarını görmek için en doğrudan aracı, kendi dersini kayda almayı, kuruyor. Önce kaydın bir öğretmene neyi gösterdiğini ve neyi gösterebildiğini ayıracağız. Sonra kayda başlamadan önce öğrencilerden alınacak izni ve kayıtta görünmek istemeyenlere ayrılacak yeri göreceğiz. Ardından kaydı neyin, nereden ve hangi ışıkla alacağını; ses ile görüntünün farklı şeyler gösterdiğini okuyacağız. Son olarak kaydı izlemenin bir yöntemini, her seferinde tek bir şeye bakmayı, ve bir öğretmeni kendi görünüşüne kilitleyen tuzağı adlandıracağız. Ders bittiğinde açılıştaki öğretmenin kaydını, izinli, işe yarar ve izlenebilir bir kayda çevirebileceksin.

Sıfır noktası

Y15.01 tekrarlanan dersi, görünmez kararı, ders gerekçesini ve gerekçe sınamasını kurdu. Y5.46 fotoğraf rızasını, görsel envanteri ve renk referans kartlarının uzun süre açık teni ölçü almasını, fotoğraf teknolojisindeki açık ten yanlılığını aktardı. Y5.05 açık rızayı, gizlilik yükümlülüğünü ve saklama sınırlamasını; Y5.03 veri en azaltmayı; Y5.18 gösterimin yararını ve sınırını; Y5.47 altyazı ve sesli betimlemeyi tanıttı. Y13.04 sağlık verisinin 6698 sayılı Kanun'da özel nitelikli veri sayıldığını not etti.

Bu derste bir hukuk görüşü verilmiyor; bir ders kaydı öğrencilerin görüntüsünü ve sesini içerdiğinde bulunduğun yerin güncel mevzuatına ve Y5.06'nın mevzuat soru listesine bakılır. Dersteki kişiler kurgusal.

Mekanizma

Kaydın gösterdiği

Bir öğretmen dersini içeriden yaşıyor: bir sonraki pozu düşünüyor, zamanı izliyor, bir öğrenciye bakıyor. Bu yüzden kendi dersinin büyük bir kısmını görmüyor. Bir kayıt dersi dışarıdan, sonradan ve tekrar tekrar görmeyi sağlıyor: bir yönergenin kaç kez söylendiğini, bir geçişin ne kadar sürdüğünü, öğrencilerin bir yönergeden sonra ne yaptığını. Ama bir kayıt her şeyi göstermiyor. Öğretmenin neden bir karar verdiğini, bir öğrencinin ne hissettiğini, odanın sıcaklığını göstermiyor.

Kayıt rızası

Bir ders kaydı yalnız öğretmeni değil öğrencileri de içeriyor: görüntülerini, seslerini, bedenlerini, bazen bir sağlık durumunu ele veren bir seçeneği. Açılıştaki öğrencinin sorusu bu yüzden haklıydı. Y5.46'nın fotoğraf rızası burada da geçerli: neyin, ne amaçla, kim tarafından izleneceği, ne kadar saklanacağı söylenerek alınan ve her an geri çekilebilen bir izin.

Kamera dışı alan ve kayıt düzeni

Kayıt rızası pratikte bir mekân düzeni istiyor. Kayıtta görünmek istemeyen bir öğrencinin yeri, kameranın açısı, neyin çekildiği. Bir öğretmen yalnız kendini çekmek istiyorsa kamera önden ve yakından, yalnız öğretmeni alacak biçimde konabilir; sınıfın tepkisini görmek istiyorsa kamera sınıfı da almalı ve o zaman rıza daha da önemli oluyor.

Işık ve ses

Bir kaydın işe yaraması için görüntünün ve sesin okunabilir olması gerekiyor. Açılıştaki kayıtta pencere arkadan parladığı için yüzler karanlıktı. Y5.46 fotoğraf teknolojisinin uzun süre açık teni ölçü aldığını aktardı. Bir kamera ters ışıkta ya da loş bir odada bütün yüzleri karartabilir; koyu ten daha az ışık yansıttığı için ayrıntı orada daha önce kaybolabilir. Bir öğretmen kaydında bazı öğrencilerin ifadesini göremiyorsa, kaydın onlara dair bir şey söylemediğini bilmeli.

Tek odaklı izleme

Bir kaydı baştan sona bir kez izlemek çoğu zaman bir öğretmeni ya bunaltıyor ya da yalnız en göze batan şeye kilitliyor. Kaydı her seferinde tek bir soruyla izlemek, örneğin bir kez yalnız sesi, bir kez yalnız geçişleri, bir kez yalnız öğrencileri, daha çok şey gösteriyor. Zaman damgalı kısa notlar bir sonraki izlemede aynı yere dönmeyi sağlıyor.

Görünüş tuzağı

Kendi kaydını ilk kez izleyen birçok öğretmen, açılıştaki gibi, önce kendi bedenine bakıyor: kilosuna, saçına, bir pozdaki biçimine. Bu doğal bir tepki; ama izlemenin amacını kaydırıyor. Bir öğretmenin bedeninin bir pozda nasıl göründüğü çoğu zaman öğretimin bir sorusu değil. Kendi görünüşüne kilitlenen bir izleme bir öğretmeni kayıttan uzaklaştırabiliyor.

Örneklerden okuma

Kaydın gösterdiği örneklerinde bir öğretmenin sesi bir dakikada sekiz «şimdi» saydı, arka sıradaki bir öğrencinin geçişlerde geride kalması görüldü ama rahatsızlığı soruldu ve bir gösterim öğretmeni öğrencilerinden iki dakika kopardı. Kayıt rızası örneklerinde bir kayıt silinip bir duyuruyla yeniden kuruldu, çevrim içi bir derste kamera kapatma seçeneği eklendi ve bir yan yatış seçeneği bir gebeliği ele verebileceği için bir kayıt politikasına dönüştü.

Kamera dışı alan ve kayıt düzeni örneklerinde kamera dışı alan iyi bir yer olarak seçildi ve yalnız ses kaydı daha az veri topladı. Işık ve ses örneklerinde pencere kameranın arkasına alınınca iki öğrencinin ifadesi kayda girdi, müziğin altında kalan bir ses bir erişilebilirlik sorusu oldu ve kameranın açısı bir mentorun sorusunu belirledi. Tek odaklı izleme örneklerinde üç geçiş ses, yerleşim ve öğrenci tepkisini ayrı ayrı gösterdi ve bir nefes çalışmasının gerekçesi kayıtta sınandı. Görünüş tuzağı örneklerinde izleme sorusu önceden yazıldı ve bir gösterimdeki diz bir öğretim sorusu olmaktan çıktı.

Usta katmanı

Yıllarca kendi derslerini kaydetmiş bir öğretmen ilk kayıtların en çok öğretmenin kendisini rahatsız ettiğini, sonraki kayıtların ise en çok öğrettiğini biliyor. Kayıt bir alışkanlık olunca görünüş tuzağı zayıflıyor ve öğretmen kaydı bir araç gibi izlemeye başlıyor.

İkinci incelik kaydın seçiciliği. Bir kayıt dersin bir açısını, bir sesini, bir ışığını taşıyor. Usta öğretmen kaydın neyi göstermediğini de not ediyor: kameranın görmediği köşe, ifadesi okunmayan yüz, duyulmayan bir öğrenci sorusu. Kaydın gösterdiği bir şey bir sonuç; göstermediği bir şey bir boşluk.

Üçüncüsü rızanın sürekliliği. Bir öğrencinin bir ay önce verdiği izin bugün geri çekilebilir. Usta öğretmen her kayıttan önce izni yeniden hatırlatıyor ve kaydı söylediği sürede gerçekten siliyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Kayıt bir öğretmene dersini dışarıdan, sonradan ve tekrar tekrar gösterir; görünmez kararlar kayıtta görünür ve duyulur olur. Ama kayıt bir kararın nedenini ya da bir öğrencinin ne hissettiğini göstermez.

Kayıttan önce amaç, izleyecek kişi ve saklama süresi söylenerek rıza alınır ve iyi bir kamera dışı alan ayrılır. Işık ve açı kaydın kimi gösterdiğini belirler; ters ışıkta bazı yüzler, özellikle koyu tenli öğrencilerinkiler, okunmaz kalabilir.

Kayıt tek odaklı geçişlerle izlenir. Görünüş tuzağından kaçınmak için izleme sorusu önceden yazılır ve önce sesle başlanır.

Sonraki derse köprü

Bu ders bir dersi kayda almayı ve her seferinde tek bir soruyla izlemeyi gösterdi.

O sorular nereden gelecek? Sonraki ders bir öğretmenin kendi öğretimini değerlendirmek için bir ölçek kurmasını, ölçeğin maddelerini neyin belirlediğini ve bir maddenin nasıl gözlenebilir yazılacağını ele alıyor.