Öğretim öz-değerlendirme ölçeği kurmak

Açılış sahnesi

Bir öğretmen Y15.02'deki gibi rızayla kaydettiği dersini izlemeye oturuyor ve internetten bulduğu bir öğretmen değerlendirme formunu açıyor. Formda on beş madde var: «Ses tonu uygun», «Sınıf yönetimi iyi», «Enerjisi yüksek», «Öğrencilerle bağ kuruyor», «Dersin akışı güzel». Her madde birden beşe puanlanıyor.

Öğretmen kaydı izleyip formu dolduruyor; çoğu maddeye dört veriyor. Bir hafta sonra aynı kaydı yeniden izleyip formu bir daha dolduruyor; bu kez yorgun bir gününde, çoğu maddeye üç veriyor. Hangi puanın doğru olduğunu bilemiyor. «Enerjisi yüksek» maddesine bakıyor: yüksek enerji bir yavaş akşam dersinde bir erdem mi? «Akış güzel»: güzel neye göre?

Form bir şey ölçüyor gibi görünüyor ama öğretmen onunla ne değiştireceğini bilmiyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders Y15.02'nin tek odaklı izlemesine sorularını veren aracı, bir öğretim öz-değerlendirme ölçeğini, kuruyor. Önce açılıştaki formun neden işe yaramadığını Y5.106'nın ölçüt tablosu ve Y6.148'in düzey tanımıyla okuyacağız. Sonra ölçeğin maddelerinin nereden gelmesi gerektiğini, bir öğretmenin kendi hedeflerinden, gerekçelerinden ve kayıt notlarından, göreceğiz. Ardından her maddenin bir kayıtta bulunabilecek bir şey olarak nasıl yazılacağına ve her puanın yanına nasıl bir kanıt konacağına bakacağız. Kişinin kendine verdiği puanın kaymasını ve ölçeğin zamanla nasıl değişeceğini ayrı başlıklarda ele alacağız. Ders bittiğinde açılıştaki on beş maddelik formun yerine kendi dersin için altı maddelik, kanıtlı bir ölçek yazabileceksin.

Sıfır noktası

Y5.106 ölçüt tablosunu, değerlendirme boyutlarını ve düzeylerin nitelik tanımlarını, ve doğrulama yanlılığını kurdu. Y6.148 düzey tanımını, kanıt alıntısını ve rubrik kalibrasyonunu sayfa değerlendirmesine uyguladı. Y5.09 gözlemle doğrulanabilen gözlenebilir fiili; Y5.22 biçimlendirici değerlendirmeyi, sosyal beğenirlik ve onaylama yanlılığını; Y5.08 öğrenci merkezli hedefi; Y5.11 ana hedefi tanıttı. Y15.01 görünmez kararı, ders gerekçesini ve gerekçe sınamasını; Y15.02 kayıt rızasını ve tek odaklı izlemeyi kurdu.

Bu derste bir öz-değerlendirme ölçeğinin öğretimi değiştirdiğine dair bir araştırma bulgusu aktarılmıyor; ölçek öğretmenin kendi biçimlendirici aracı olarak ele alınıyor. Dersteki kişiler kurgusal.

Mekanizma

Hazır formun sorunu

Açılıştaki formun maddeleri iki sorun taşıyordu. Birincisi zevk sözcükleri: «iyi», «uygun», «güzel», «yüksek». Y6.148'in düzey tanımı bir düzeyin bir zevk sıfatı değil bulunabilecek bir şey olması gerektiğini söylemişti; bu maddelerin düzeyleri de tanımsızdı, dördün üçten ne farkı vardı bilinmiyordu. İkincisi maddelerin başka bir öğretmen, başka bir ders ve başka bir amaç için yazılmış olmasıydı. «Enerjisi yüksek» bir hızlı akış dersinde bir hedef, bir restoratif derste bir sorun olabilirdi.

Madde kaynağı

Bir öz-değerlendirme ölçeğinin maddeleri öğretmenin kendi dersinden gelmeli. Üç kaynak var. Birincisi dersin ana hedefi ve Y5.08'in öğrenci merkezli hedefi: öğrencinin dersin sonunda neyi yapabileceği. İkincisi Y15.01'in ders gerekçeleri: bir bölümün neden orada olduğu ve neyi sağlaması gerektiği. Üçüncüsü Y15.02'nin kayıt notları: bir kayıtta tekrar tekrar görülen bir alışkanlık ya da bir sorun.

Gözlenebilir madde ve kanıt

Bir maddenin kayıtta puanlanabilmesi için Y5.09'un gözlenebilir fiiliyle yazılması gerekiyor: gösterir, söyler, bekler, döner, sorar. «Öğrencilerle bağ kurar» bir izlenim; «her öğrenciye ders boyunca en az bir kez adıyla ya da bakarak bir seçenek önerir» bir kayıtta bulunabilecek bir şey. Her düzeyin de Y6.148'in düzey tanımıyla, ne aranarak verileceğiyle yazılması gerekiyor. Ve her puanın yanına Y6.148'in kanıt alıntısına benzer biçimde kayıttan bir zaman damgası konuyor.

Öz puan kayması

Kişi kendine puan verirken birkaç yöne kayabiliyor. Açılıştaki öğretmen aynı kayda iki farklı günde farklı puan verdi; puan o günün ruh hâlini taşıyordu. Y5.106'nın doğrulama yanlılığı da burada işleyebilir: bir öğretmen iyi gittiğine inandığı bir bölümü hoşgörüyle, kötü gittiğine inandığı bir bölümü sert puanlayabilir. Kanıt alıntısı bu kaymayı azaltıyor; çünkü puanı bir izlenimden bir gözleme bağlıyor.

Ölçeğin sürümü

Bir öz-değerlendirme ölçeği bir kez yazılıp bırakılmıyor. Bir madde birkaç kayıt boyunca hep en yüksek düzeydeyse artık bir şey göstermiyor; bir alışkanlık değişmiş ve madde görevini yapmış. Yeni bir kayıt notu yeni bir madde doğurabiliyor. Ölçeğin hangi sürümüyle hangi kaydın değerlendirildiği yazıldığında, bir öğretmenin gelişimi kayıtlar arasında karşılaştırılabiliyor.

Örneklerden okuma

Hazır formun sorunu örneklerinde on beş maddeden yalnız üçü kayıtta bulunabilecek ve bir değişiklik üretecek çıktı, bir öğretmen adayı formu bir evre geçince bir şey göstermemeye başladı ve ödünç alınan bir madde kendi dersin ana hedefine göre yeniden yazıldı. Madde kaynağı örneklerinde altı madde üç kaynaktan kuruldu, üç kayıtta tekrar eden bir hız artışı bir maddeye dönüştü ve on iki madde birbirini tekrar edenler birleşince azaldı.

Gözlenebilir madde ve kanıt örneklerinde bir madde üç düzeyle ve beş zaman damgasıyla aynı puanı iki kez üretti, bir sessizlik maddesi bir süreye bağlandı ve kameranın görmediği bir madde «gözlenemedi» diye işaretlendi. Öz puan kayması örneklerinde eski formun dokuz değişen maddesi yeni ölçekte bire indi, iki öğretmen bir düzey tanımını kalibre etti ve bir öğrenci geri bildirimi bir maddeyi söylenenden duyulana genişletti. Ölçeğin sürümü örneklerinde görevini yapan bir madde ayrıldı ve yerine yenisi geldi, dört sürümde hiç değişmeyen bir madde bir mentor konuşmasına ayrıldı.

Usta katmanı

Kendi ölçeğini yıllardır kullanan bir öğretmen ölçeğin en değerli anının bir maddenin çıktığı an olduğunu biliyor. Bir madde çıktığında bir alışkanlık değişmiş demek; ölçek bir şeyi yakalamış ve bırakmış. Usta öğretmen bir maddeyi tutmak için tutmuyor.

İkinci incelik ölçeğin kısalığı. Bir öğretmen her şeyi ölçmek istediğinde ölçek bir yük oluyor ve kullanılmıyor. Usta öğretmenin ölçeği çoğu zaman bir kâğıdın yarısına sığıyor; bir kaydı onunla değerlendirmek bir kaydı izlemekten uzun sürmüyor.

Üçüncüsü ölçeğin dışında kalan. Bir ölçek seçilmiş birkaç şeye bakıyor; bir derste olan her şeyi görmüyor. Usta öğretmen her kaydın sonunda ölçeğin dışında kalan bir gözlemi de yazıyor; bir sonraki sürümün maddesi çoğu zaman oradan geliyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Öz-değerlendirme ölçeği bir öğretmenin kendi hedeflerinden, gerekçelerinden ve kayıt notlarından kurulur; her maddenin kaynağı yazılabilir olmalıdır.

Her madde gözlenebilir bir fiille yazılır, her düzey ne aranarak verileceğini söyler ve her puanın yanına kayıttan bir kanıt konur. Öz puan kayması bu kanıtla, yeniden puanlamayla ve kalibrasyonla görünür olur.

Ölçek kısa tutulur ve tarihli sürümlerle yenilenir; görevini yapan maddeler çıkar, ölçek dışı gözlemler bir sonraki sürümün maddesi olabilir.

Sonraki derse köprü

Bu ders kayıt notlarında tekrar eden bir gözlemin bir ölçek maddesine dönüşebileceğini gösterdi.

Bu gözlemlerin en sık türü öğretmenin kendi sözleri: her derste aynı yerde aynı sözcüklerle söylenen yönergeler. Sonraki ders alışkanlık hâline gelmiş bu yönergeleri fark etmeyi ve hangilerinin bir işe yaradığını, hangilerinin yalnız bir ses olduğunu ayırmayı ele alıyor.