Ölçü verileri hangi nüfustan toplandıklarıyla verilir; bir veri setinin herkesi temsil ettiği varsayılmaz. Derslerdeki Hatıl Stüdyo, müşterileri ve çalışanları kurgudur. Gerçek tasarımlar yalnız yayımlanmış kaynaklarından ve sözle anlatılır; logo, ürün fotoğrafı ve telifli yazı karakteri kullanılmaz, ders kendi şemasını çizer. Standartlar ve mevzuat değişebilir: her ders dayandığı kaynağı ve kontrol tarihini gösterir.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Ürün patikası elle tutulan ve kullanılan ürün tasarlayana, sağlık patikası tıbbi ve kişisel sağlık cihazıyla çalışana, kapsayıcılık patikası yaşlı, çocuk ve engelli kullanıcı için tasarlayana.
1 modül · 6 ders
Temel
Herkes için: antropometri ve ortalama insan yanılgısı. Tek başına alınabilir.
4 modül · 21 ders
Ürün
Elle tutulan ve kullanılan ürün tasarlayan endüstriyel tasarımcı.
Antropometri → Kavrama, uzanma ve oturma → Gösterge ve kumanda → Değerlendirme ve atölye
3 modül · 16 ders
Sağlık
Tıbbi ve kişisel sağlık cihazı tasarlayan ve değerlendiren.
4 modül · 21 ders
Kapsayıcılık
Yaşlı, çocuk ve engelli kullanıcı için ürün tasarlayan.
Antropometri → Kavrama, uzanma ve oturma → Yaşlı, çocuk ve engelli kullanıcı → Değerlendirme ve atölye
- İnsan Faktörleri ve Bilişsel Ergonomi Akademisi: iş yükü, insan hatası ve iş sistemi — işin güvenliğinin sorusundan.
- Endüstriyel Ürün Tasarımı Akademisi: ürünün fikrinden üretimine — endüstriyel tasarımın sorusundan.
- Erişilebilir ve Kapsayıcı Dijital Tasarım Akademisi: engellilik modelleri ve kapsayıcı tasarım — erişilebilirliğin sorusundan.
- Burada sorulan: bir ürün farklı bedenlere, ellere ve zihinlere nasıl uyar ve kullanım hatası tasarımla nasıl önlenir?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo
Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.
Kerem
Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.
Selin
Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.
Nazlı
Otuz dört yaşında, iç mekân tasarımcısı. Bir mekâna girince önce ölçü alır, sonra insanların nereden geçtiğini izler; plana yalnız gördüğünü çizer.
Arda
Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.
Fatma Usta
Altmış bir yaşında, Sırlı Avlu'nun sahibi ve baş ustası. Kırk yıldır çini yazar; tasarımcıların bilgisayarda çizdiği desenin fırından nasıl çıkacağını onlardan önce bilir.
Can
Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.
Deniz
Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.
Program
Bölüm I · Temel · 6 ders programda
Antropometri
Bir ürün kimin bedenine göre boyutlandırılır?
Bölüm II · Uygulama · 10 ders programda
Beden ve kumanda
Bir ürün nasıl kavranır, kullanılır ve okunur?
Bölüm III · İleri · 10 ders programda
Hata ve çeşitlilik
Kullanım hatası nasıl önlenir, kenardaki kullanıcı nasıl hesaba katılır?
Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda
Değerlendirme ve atölye
Bir ürünün ergonomisini ölçmek ve düzeltmek
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Antropometrik ölçüler, kuvvet sınırları ve kumanda uyumu ölçülebilir veri ve araştırmayla, tıbbi cihaz kullanılabilirliği standartla anlatılır. Ölçünün kimden alındığı her seferinde söylenir.
- Ölçülebilir
- Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.
- Standart
- W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.
- Kanun veya yönetmelik
- Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Meslek kaynağı
- Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Tasarımcı beyanı
- Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.
- Vaka
- Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.