Bir ürün bittiğinde nereye gider?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Ürün patikası ürününü döngüsel yapmak isteyen tasarımcıya, ölçüm patikası yaşam döngüsünü okuyup karar verecek olana, uyum patikası yeşil iddia ve yeni mevzuatı yönetecek ekiplere.

• 1 modül · 5 ders

  Temel

  Herkes için: ürünün yaşam döngüsü ve döngüsel ekonomi. Tek başına alınabilir.

  Ürünün yaşam döngüsü

• 4 modül · 20 ders

  Ürün

  Ürününü uzun ömürlü, onarılabilir ve döngüsel yapmak isteyen tasarımcı.

  Ürünün yaşam döngüsü → Uzun ömür ve onarım → Döngüsel stratejiler → Atölye: üç ürünün izi

• 3 modül · 15 ders

  Ölçüm

  Yaşam döngüsü değerlendirmesini okuyup karar verecek tasarımcı ve yönetici.

  Ürünün yaşam döngüsü → Yaşam döngüsü değerlendirmesi → Yeşil iddia, dijital iz ve mevzuat

• 3 modül · 15 ders

  Uyum

  Yeşil iddia, ekotasarım ve iklim mevzuatını yönetecek ekipler.

  Ürünün yaşam döngüsü → Döngüsel stratejiler → Yeşil iddia, dijital iz ve mevzuat

• Sürdürülebilir ve Döngüsel Yapı Akademisi: binanın ve kentin enerjisi ve döngüsü — mimarlığın sorusundan.
• Sürdürülebilir İş ve ESG Akademisi: şirketin çevre hedefi, raporlaması ve yönetişimi — sürdürülebilir işin sorusundan.
• Malzeme ve Üretim Yöntemleri Akademisi: malzemenin özellikleri, üretimi ve izi — malzemenin sorusundan.
• Endüstriyel Ürün Tasarımı Akademisi: ürünün fikrinden üretimine — endüstriyel tasarımın sorusundan.
• Burada sorulan: bir ürünün çevreye ve insana bıraktığı iz tasarımda nasıl azaltılır ve dürüstçe anlatılır?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Hatıl Stüdyo

Kurgusal, bağımsız bir tasarım stüdyosu: İzmir Alsancak'ta yirmi dört kişi; grafik ve kimlik, dijital ürün, endüstriyel ürün ve mekân ekipleri bir masa çevresinde çalışır. Üç uzun süreli müşterisi var. Sırlı Avlu, Kütahya'da üçüncü kuşağın yürüttüğü on dört kişilik bir çini ve seramik atölyesidir; ürünlerini hem kendi dükkânında hem internetten satar. Kestaneyaka Belediyesi altmış bin nüfuslu kurgusal bir ilçenin belediyesidir; tabeladan otobüs durağına, internet sitesinden hizmet binasına kadar kamusal her yüzeyi yenilemek istiyor. Yeşerti, balkon ve saksı bitkilerinin toprak nemini ölçen küçük bir cihaz ile ona bağlı bir telefon uygulaması geliştiren yedi kişilik bir girişimdir.

• Kerem

  Otuz yedi yaşında, endüstriyel tasarımcı. Masasında her zaman bir köpük maket durur; bir formu elinde tutmadan çizime güvenmez, kalıpçıyla da tasarımcıyla da aynı dili konuşur.

• Leyla Hanım

  Elli iki yaşında, Hatıl'ın kurucu ortağı ve tasarım direktörü. Grafik tasarımcı olarak başlamış, yirmi yıldır kimlik sistemleri kuruyor; bir işi değerlendirirken önce «bu neyi çözüyor» diye sorar.

• Arda

  Yirmi altı yaşında, grafik tasarımcı, stüdyodaki ikinci yılında. Akademilere çoğu zaman onunla girilir: yazı karakterini sever, gerekçesini yazmayı yeni öğreniyor.

• Selin

  Otuz bir yaşında, kullanıcı deneyimi tasarımcısı ve araştırmacı. Bir ekran çizmeden önce üç kişiyle konuşur; «kullanıcı bunu ister» cümlesine «kim, ne zaman söyledi» diye karşılık verir.

• Emre

  Kırk yaşında, stüdyonun proje yöneticisi. Takvimi, bütçeyi ve revizyon sayısını tutar; sözleşmede yazmayan bir işin sonunda kime yük olduğunu birkaç kez görmüştür.

• Fatma Usta

  Altmış bir yaşında, Sırlı Avlu'nun sahibi ve baş ustası. Kırk yıldır çini yazar; tasarımcıların bilgisayarda çizdiği desenin fırından nasıl çıkacağını onlardan önce bilir.

• Can

  Yirmi dokuz yaşında, Fatma Usta'nın torunu, atölyenin internet satışlarını yürütüyor. Ambalajın kargoda kırılmasından da sitenin telefonda okunmamasından da ilk o haberdar olur.

• Hülya Hanım

  Kırk altı yaşında, Kestaneyaka Belediyesi'nde basın ve halkla ilişkiler müdürü. Her kararı meclise ve ilçede yaşayanlara açıklamak zorundadır; ihale şartnamesini tasarımcılardan iyi okur.

• Deniz

  Otuz üç yaşında, Yeşerti'nin kurucusu, eğitimi elektronik mühendisliği. Cihazı çalıştırmayı biliyor; insanların onu neden üç hafta sonra çekmeceye kaldırdığını bilmiyor.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Yaşam döngüsü yöntemi standartla, AB ve Türkiye mevzuatı kendi metniyle, geri tepme etkisi ve ürün ömrü araştırmayla anlatılır. Bir şirketin sürdürülebilirlik beyanı bir kanıt değil, sınanacak bir iddiadır.

Ölçülebilir

Bir formülle ya da ölçümle sınanabilen değer: kontrast oranı, yazı yüksekliği ile okuma mesafesi, görev tamamlama süresi, antropometrik ölçü. Doğru ya da yanlış denebilir; formülün ve verinin kaynağı gösterilir, kaynak yoksa yaklaşık diye işaretlenir.

Standart

W3C, ISO ya da TSE gibi bir kuruluşun yayımladığı standart: erişilebilirlik ölçütleri, insan odaklı tasarım süreci, işaret ve piktogram kuralları. Sürümü ve hangi seviyenin istendiği söylenir; kanun değilse bağlayıcılığı ayrıca belirtilir.

Kanun veya yönetmelik

Tasarımı düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, gıda etiketleme, yangın ve erişilebilirlik mevzuatı ve ötekiler. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle verilir.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış algı, okunurluk, kullanılabilirlik, ergonomi ya da malzeme araştırması. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Meslek kaynağı

Uygulamacının kitabı, stüdyo kılavuzu, platform tasarım kılavuzu, meslek kuruluşunun yayını. İşin nasıl yapıldığını anlatır; neden işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Tasarımcı beyanı

Bir tasarımcının ya da akımın kendi ilkesi, manifestosu, röportajı. Bir bakışı tanıtır; üslup tercihidir ve kural gibi anlatılmaz. Kimin, hangi yıl, hangi bağlamda söylediği doğrulanmadan yazılmaz.

Vaka

Gerçek bir tasarım projesi — yalnız yayımlanmış kaynaktan (tasarımcının ya da kurumun vaka metni, ödül başvurusu, akademik inceleme) ve sözle anlatılır; logosu, görseli, ürün fotoğrafı kullanılmaz. Bir vaka bir şeyin MÜMKÜN olduğunu gösterir, genel olduğunu göstermez.