Her derleme bir karşılaşmadır: bir anlatıcı masalını bir derleyiciye, bir kayıt cihazına ve bilmediği okurlara açar. Bu modül masal derlemesini kaynak kişiyi bulmaktan arşive teslime kadar adım adım öğretir; Kúnos ve Boratav'ın derlemelerinden bugünün ses ve görüntü kaydına uzanan pratiği karşılaştırır. Bilgilendirilmiş onay, kaynak kişinin adının, sesinin ve masalının nasıl kullanılacağına karar verme hakkı ve derleyicinin anlatıma etkisi modülün her dersinde açıkça yer alır.
Atölye merceği. Anlatmak, yazmak ya da derlemek için uygulama. Her ders bir alıştırmayla biter; ölçülebilir etki iddiaları kanıt etiketiyle verilir.
Bu modülün sonunda
- Bir derleme görüşmesi için bilgilendirilmiş onay metni yazar ve kaynak kişinin haklarını (geri çekme, adsız kalma, kullanım sınırı) bu metne işler.
- Bir masal anlatımını ses kaydı, bağlam notu ve kaynak kişi bilgisiyle eksiksiz belgeler.
- Bir kaydı ağız özelliklerini koruyarak yazıya geçirir ve transkripsiyon kararlarını not eder.
- Derleyicinin varlığının anlatıma etkisini kendi kaydı üzerinde değerlendirir.
Dersler
- M63-D01Kaynak kişi bulmakProgramda
Bir yörede masal anlatıcısına ulaşmanın yollarını (aile, köy odası, yaşlı bakım evi, yerel kurumlar) karşılaştırır ve ilk görüşmede kaynak kişiye derlemenin amacını, kaydın nereye gideceğini ve kimlerin okuyacağını açıklayan bir tanıtım konuşması hazırlar.
- M63-D02Bilgilendirilmiş onayProgramda
Kaynak kişinin kaydı reddetme, sonradan geri çekme, adını gizleme ve ticari kullanıma karşı çıkma haklarını içeren bir onay metni yazar, okuma yazma bilmeyen ya da çocuk kaynak kişi için sözlü onay ve veli onayı yolunu kurar ve metni 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun açık rıza kavramıyla karşılaştırır.
- M63-D03Ses ve görüntü kaydıProgramda
Bir anlatım için cihaz seçimini, mikrofon yerleşimini, ortam gürültüsünü ve dosya biçimini planlar ve görüntü kaydının kaynak kişi için ek bir mahremiyet yükü getirdiğini onay metnine yansıtır.
- M63-D04Bağlam notuProgramda
Bir anlatımın yerini, zamanını, dinleyicilerini, anlatıcının masalı kimden öğrendiğini ve anlatım sırasındaki kesintileri kaydeden bir bağlam notu yazar ve bu notun masal metni kadar değerli olduğunu bir eski derlemedeki eksiklikle gösterir.
- M63-D05Transkripsiyon ve ağızProgramda
Bir masal kaydını yazıya geçirirken ağız özelliklerini, tekrarları, duraklamaları ve dinleyici araya girmelerini nasıl göstereceğine karar verir ve aynı pasajı düzeltilmiş ve aslına sadık iki transkripsiyonla karşılaştırır.
- M63-D06Kaynak kişi bilgisiProgramda
Kaynak kişinin yaşı, doğum yeri, öğrenimi ve repertuvarının kaynağı gibi bilgileri hangi amaçla ve hangi sınırla toplayacağını belirler ve adsız kalmak isteyen bir kaynak kişi için bilgiyi kimliği açığa çıkarmadan kaydeder.
- M63-D07Arşivlemek ve geri vermekProgramda
Bir derlemeyi dosya adlandırma, üst veri (metadata) ve yedekleme kurallarıyla arşive hazırlar ve kaydın bir kopyasını kaynak kişiye ya da ailesine geri vermenin yolunu planlar.
- M63-D08Derleyicinin etkisiProgramda
Derleyicinin varlığının, sorularının ve beklentisinin anlatımı nasıl değiştirdiğini gözlemcinin paradoksu kavramıyla açıklar ve Kúnos'un ya da Boratav'ın bir derlemesindeki derleyici müdahalesini kendi kaydındaki bir müdahaleyle karşılaştırır.