On dokuzuncu yüzyılın masal yorumcuları masalı daha eski bir şeyin kırıntısı saydı: Max Müller için bozulmuş güneş mitleri, Tylor ve Andrew Lang için eski inanç ve törelerin kalıntısı, Frazer ve Saintyves için unutulmuş ritüeller. Bu modül bu okulları kendi sorularıyla öğretir, Kırmızı Başlıklı Kız ve Anadolu masallarındaki bir motif üzerinde nasıl çalıştıklarını gösterir ve neden bugün "Terk edilmiş görüş" etiketi taşıdıklarını açıklar. Amaç bu okulları küçümsemek değil, masal araştırmasının bugünkü sorularının nereden doğduğunu görmektir.
Kuram merceği. Dersin merkezinde bir kavram, yöntem ya da yorum okulu durur; somut bir masal üzerinde gösterilir. Bir yorum masalı görmenin yollarından biridir, onun tek anlamı değildir.
Bu modülün sonunda
- Güneş mitolojisi, kalıntı kuramı ve ritüel kuramının bir masala sorduğu soruyu birbirinden ayırır.
- Aynı masalın bu üç okulda nasıl okunduğunu karşılaştırır.
- Bir okulun neden terk edildiğini yöntem ve kanıt eleştirisiyle açıklar.
- Bu okullardan bugün hâlâ kullanılan kavramları (kalıntı, karşılaştırma) ayırt eder.
Dersler
- M56-D01Max Müller ve güneş mitolojisiProgramda
Max Müller'in masal ve mit kahramanlarını gündoğumu, gün batımı ve şafak imgelerine bağlayan yorumunu ve "dilin hastalığı" kavramını anlatır ve bu yorumun dilbilimsel karşılaştırmaya dayandığını gösterir.
- M56-D02Andrew Lang'ın itirazıProgramda
Andrew Lang'ın güneş mitolojisine karşı antropolojik itirazını aktarır ve Müller'in yönteminin her anlatıyı güneşe bağlayabildiği için hiçbir şeyi sınamadığını, dönemin onu Müller'in kendisine uygulayan parodileriyle birlikte gösterir.
- M56-D03Tylor ve kalıntı (survival)Programda
Edward B. Tylor'ın "Primitive Culture" (1871) eserindeki kalıntı (survival) kavramını tanımlar ve bir masal motifinin eski bir inancın kalıntısı sayılmasının hangi varsayıma dayandığını açıklar.
- M56-D04Frazer, Saintyves ve ritüel kuramıProgramda
Frazer'ın "The Golden Bough" ile kurduğu ritüel-mit bağını ve Pierre Saintyves'in Perrault masallarını mevsim ve erginlenme törelerine bağlayan okumasını anlatır, Saintyves'in Kırmızı Başlıklı Kız'ı bir bahar töreni olarak okumasını örnekler.
- M56-D05Kırmızı Başlıklı Kız üç okuldaProgramda
Kırmızı Başlıklı Kız'ın güneş miti, kalıntı ve ritüel okumalarını yan yana koyar ve her okulun masalın hangi ayrıntısını seçip hangisini görmezden geldiğini tablo hâlinde gösterir.
- M56-D06Bu okullar neden terk edildiProgramda
Mitoloji okullarının varyantlara, anlatıcıya ve bağlama bakmadığını, kökeni sınanamaz bir geçmişe yerleştirdiğini gerekçelendirir ve "Terk edilmiş görüş" etiketini bu okulların bir iddiasına gerekçesiyle atar.