Türkiye'de masal araştırması Pertev Naili Boratav'ın derleme ve kataloglama çalışmasıyla bilimsel bir alan oldu ve onun Wolfram Eberhard'la birlikte hazırladığı 1953 tarihli Typen türkischer Volksmärchen bugün de temel başvuru kaynağıdır. Bu modül Boratav'ın masal çalışmalarını, Eberhard-Boratav kataloğunun yapısını ve 1948'de Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde yaşanan tasfiyeyi belgelenmiş çerçevesiyle işler. Ardından üniversite halkbilimi bölümleri, alan derlemeleri, katalog güncelleme çabaları ve kadın anlatıcı çalışmaları üzerinden bugünkü durumu çizer. Modül, Türk masal araştırmasının açıklarını adlandıran bir araştırma önerisiyle kapanır.
Kuram merceği. Dersin merkezinde bir kavram, yöntem ya da yorum okulu durur; somut bir masal üzerinde gösterilir. Bir yorum masalı görmenin yollarından biridir, onun tek anlamı değildir.
Bu modülün sonunda
- Boratav'ın masal çalışmalarını derleme, kataloglama ve yorum ayaklarıyla anlatır.
- Eberhard-Boratav kataloğunda bir tipi bulur ve ATU karşılığıyla eşleştirir.
- 1948 DTCF olayını belgelenmiş olgular ile sonraki yorumları ayırarak anlatır.
- Türk masal araştırmasındaki bir açığı tanımlayıp ona yönelik bir araştırma sorusu yazar.
Dersler
- M55-D01Boratav ve "Az Gittik Uz Gittik"Programda
Pertev Naili Boratav'ın Az Gittik Uz Gittik derlemesindeki bir masalı, derlemenin kaynak notlarıyla birlikte okur ve Boratav'ın derleme metnine yaklaşımını Grimmlerin düzenleme pratiğiyle karşılaştırır.
- M55-D02Eberhard-Boratav kataloğu (TTV)Programda
Eberhard ile Boratav'ın 1953'te Wiesbaden'de yayımlanan Typen türkischer Volksmärchen kataloğunun kendi tip numaralarını neden Aarne-Thompson sisteminden ayrı kurduğunu açıklar ve bir tip girdisinin bölümlerini (özet, motifler, varyant listesi) okur.
- M55-D03TTV ile ATU arasında eşleştirmeProgramda
Bir Türk olağanüstü masalının Eberhard-Boratav tipini bulur, aynı masalın ATU karşılığını arar ve iki katalog arasında birebir karşılığı olmayan bir tipin neden ayrı tutulduğunu gerekçelendirir.
- M55-D04Boratav ve 1948 tasfiyesiProgramda
1948'de Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Boratav, Behice Boran ve Niyazi Berkes hakkında açılan davayı ve kadrolarının kaldırılmasını belgelenmiş olgular olarak sıralar ve bu olguları sonraki anı ve yorumlardan Tarihsel kayıt etiketiyle ayırır.
- M55-D05Üniversitede halkbilimiProgramda
Boratav'dan sonra halkbiliminin Türk dili ve edebiyatı bölümleri içinde ve ayrı halkbilimi bölümleri olarak nasıl yeniden kurumsallaştığını anlatır ve bu kurumlarda yazılmış bir masal tezini konu, yöntem ve derleme sahası bakımından okur.
- M55-D06Alan derlemeleri ve katalog güncellemeProgramda
Eberhard-Boratav kataloğundan sonra yapılan il ve yöre masal derlemelerinin kataloğa eklenmemiş tipler ve varyantlar ürettiğini açıklar ve bir yöre derlemesindeki masalın katalogda karşılığı olup olmadığını sınayarak güncelleme ihtiyacını gösterir.
- M55-D07Kadın anlatıcı çalışmalarıProgramda
Kadın anlatıcıların repertuvarını, anlatma ortamını ve kadın kahramanlı masallara verdiği biçimi inceleyen çalışmaların hangi soruyu sorduğunu açıklar ve bir kadın anlatıcı kaydında akıllı kız masalının anlatıcının yorumuyla nasıl değiştiğini çözümler.
- M55-D08Araştırma açıklarıProgramda
Türk masal araştırmasında güncel bir tip kataloğunun, sayısallaştırılmış bir derleme arşivinin ve anlatıcı merkezli çalışmaların eksikliğini kanıtıyla tanımlar ve bu açıklardan birine yönelik yöntemi ve kaynağı belirtilmiş bir araştırma sorusu yazar.