Metin odaklı araştırma masalı kâğıttaki bir nesne olarak inceledi; 20. yüzyılda dikkat masalın anlatıldığı ana, anlatıcıya ve dinleyiciye kaydı. Bu modül Malinowski'nin işlevselciliğinden Linda Dégh'in Macar anlatıcı topluluğu çalışmasına, Richard Bauman'ın performans kuramına, Dell Hymes'in konuşma etnografisine ve Parry ile Lord'un sözlü kompozisyon kuramına uzanır. Anlatıcı merkezli Rus araştırması ve Dennis Tedlock'un etnopoetiği, metnin sayfaya nasıl geçirildiği sorusunu açar. Modül, bir Türk anlatma ortamının bağlam kaydını kurmayı öğreterek kapanır.
Kuram merceği. Dersin merkezinde bir kavram, yöntem ya da yorum okulu durur; somut bir masal üzerinde gösterilir. Bir yorum masalı görmenin yollarından biridir, onun tek anlamı değildir.
Bu modülün sonunda
- Metin odaklı ve performans odaklı araştırmanın sorularını aynı masal kaydı üzerinde karşılaştırır.
- Bauman'ın performans çerçevesi işaretlerini (formel, özel dil, başvurulan gelenek) bir anlatımda gösterir.
- Sözlü kompozisyon kuramının formel ve tema kavramlarını bir masal anlatımına uygular.
- Bir anlatma ortamının bağlam kaydını anlatıcı, dinleyici, zaman ve etkileşim bilgisiyle yazar.
Dersler
- M53-D01Malinowski ve işlevProgramda
Malinowski'nin 1926 tarihli Myth in Primitive Psychology'de Trobriand anlatılarını anlatıldıkları zamana ve toplumsal işlevlerine göre ayırmasını açıklar ve aynı ayrımı kış gecesi anlatılan bir Anadolu masalının işlevine uygular.
- M53-D02Linda Dégh ve anlatıcı topluluğuProgramda
Linda Dégh'in Folktales and Society kitabında Kakasd'daki Sekel (Székely) topluluğunu ve anlatıcı Zsuzsanna Palkó'yu nasıl incelediğini açıklar ve anlatıcının repertuvarının topluluk içindeki konumuyla nasıl şekillendiğini bir örnekle gösterir.
- M53-D03Bauman: sözel sanat olarak performansProgramda
Richard Bauman'ın Verbal Art as Performance'ta performansı anlatıcının dinleyiciye karşı üstlendiği bir sorumluluk olarak tanımlamasını açıklar ve bir masal anlatımındaki çerçeve işaretlerini (tekerleme, formel, ses değişimi, geleneğe başvuru) kayıt üzerinde işaretler.
- M53-D04Hymes ve konuşma etnografisiProgramda
Dell Hymes'in konuşma etnografisi yaklaşımını ve performansa "atılım" (breakthrough into performance) kavramını açıklar ve bir anlatıcının özetlemekten tam anlatıma geçtiği anı bir kayıt dökümünde bulur.
- M53-D05Parry-Lord ve sözlü kompozisyonProgramda
Milman Parry ile Albert Lord'un Balkan destan şarkıcıları üzerinde kurduğu ve Lord'un 1960 tarihli The Singer of Tales kitabında sistemleştirdiği formel ve tema kavramlarını açıklar ve bu kavramların masal anlatıcısının açılış-kapanış formellerine ve tekrarlanan sahnelerine ne ölçüde uyduğunu tartışır.
- M53-D06Anlatıcı merkezli araştırmaProgramda
Mark Azadovskiy'in bir Sibirya kadın anlatıcısı üzerine yaptığı çalışmayı Rus anlatıcı merkezli araştırmasının örneği olarak tanıtır ve tek bir anlatıcının bütün repertuvarını incelemenin tip merkezli araştırmadan hangi soruda ayrıldığını gösterir.
- M53-D07Etnopoetik ve metnin sayfaya geçişiProgramda
Dennis Tedlock'un Zuni anlatılarını duraklama ve ses yüksekliğine göre satırlara bölerek yazıya geçirme yöntemini açıklar ve aynı masal kaydının düzyazı ve etnopoetik dökümünü yan yana koyarak hangisinin neyi kaybettiğini karşılaştırır.
- M53-D08Bağlamın kaydıProgramda
Alan Dundes'in doku, metin ve bağlam (texture, text, context) ayrımını açıklar ve kurgusal bir Anadolu köy odası anlatımı için anlatıcı, dinleyiciler, zaman, araya girişler ve anlatma nedeni bilgisini içeren bir bağlam kaydı yazar.