Propp'un biçimbilimi 1960'lardan itibaren yapısalcı antropoloji ve göstergebilimle yeniden okundu ve yeni modellere dönüştü. Bu modül Lévi-Strauss ile Propp arasındaki tartışmayı, Alan Dundes'in motifem ve allomotif kavramlarını, Greimas'ın eyleyen modelini ve Claude Bremond'un olasılık dallanmalarını karşılaştırır. Max Lüthi'nin 1947 tarihli Avrupa halk masalı çözümlemesi, yapıyı değil üslubu merkeze alan bir alternatif olarak işlenir. Modül, yapısal analizin sınırlarını ve bilişsel anlatı biliminin masala sorduğu yeni soruları somut masallar üzerinde tartışarak kapanır.
Kuram merceği. Dersin merkezinde bir kavram, yöntem ya da yorum okulu durur; somut bir masal üzerinde gösterilir. Bir yorum masalı görmenin yollarından biridir, onun tek anlamı değildir.
Bu modülün sonunda
- Lévi-Strauss'un paradigmatik ve Propp'un sözdizimsel çözümlemesini aynı masal üzerinde karşılaştırır.
- Greimas eyleyen modelini ve Bremond dallanma modelini bir masala uygular.
- Lüthi'nin üslup kavramlarını (tek boyutluluk, yüzeysellik, yalıtım) bir Türk ve bir Avrupa masalında gösterir.
- Yapısal analizin açıklayabildiğini ve açıklayamadığını bir sentez yazısında ayırır.
Dersler
- M52-D01Lévi-Strauss ve Propp tartışmasıProgramda
Lévi-Strauss'un Propp'u biçimi içerikten ayırdığı için eleştirmesini ve Propp'un cevabını özetler ve aynı masalı bir kez olay sırasına (sözdizimsel), bir kez karşıtlık çiftlerine (paradigmatik) göre çözümleyerek iki yaklaşımın farkını gösterir.
- M52-D02Dundes: motifem ve allomotifProgramda
Dundes'in 1964 tarihli The Morphology of North American Indian Folktales çalışmasındaki motifem (motifeme) ve allomotif kavramlarını tanımlar ve bir yasak-çiğneme-sonuç diziminin farklı masallarda farklı allomotiflerle doldurulduğunu bir Türk ve bir Kuzey Amerika yerli anlatısı üzerinde gösterir.
- M52-D03Greimas ve eyleyen modeliProgramda
Greimas'ın 1966 tarihli Sémantique structurale'deki altı eyleyeni (özne, nesne, gönderen, alıcı, yardımcı, karşıt) tanımlar ve Propp'un yedi eylem alanının bu modele nasıl indirgendiğini bir Keloğlan masalı üzerinde gösterir.
- M52-D04Bremond ve olasılıklar mantığıProgramda
Bremond'un 1973 tarihli Logique du récit'deki dallanma modelini açıklar ve bir masalın her düğümünde anlatının seçmediği yolu da göstererek bir iyi ve kötü kız masalının iki kızın hikâyesini nasıl ayrıştırdığını çözümler.
- M52-D05Lüthi'nin biçim ve üslup analiziProgramda
Max Lüthi'nin 1947 tarihli Das europäische Volksmärchen kitabındaki tek boyutluluk, yüzeysellik, soyut üslup ve yalıtım kavramlarını bir Grimm masalında ve bir Türk olağanüstü masalında gösterir ve kavramların Avrupa dışı masala ne ölçüde taşınabildiğini tartışır.
- M52-D06Yapısal analizin sınırlarıProgramda
Yapısal çözümlemenin anlatıcıyı, dinleyiciyi, dili ve tarihsel bağlamı dışarıda bıraktığını gösterir ve aynı masalın iki varyantında yapı aynıyken anlamın nasıl değiştiğini bir örnekle ortaya koyar.
- M52-D07Bilişsel anlatı bilimi ve masalProgramda
Frederic Bartlett'in 1932 tarihli Remembering kitabındaki "Hayaletlerin Savaşı" yeniden anlatma deneyini açıklar ve yabancı bir anlatının bellekte tanıdık kalıplara doğru nasıl değiştiğini bir masalın zincirleme yeniden anlatımında sınayarak yapısal ve bilişsel açıklamayı karşılaştırır.