Vladimir Propp 1928'de masalı motiflere ya da konulara göre değil, kişilerin olay örgüsündeki işlevine göre çözümledi. Bu modül Morfologiya skazki'nin 31 işlevini, yedi eylem alanını ve hamle (move) kavramını Afanasyev'in Rus masalları külliyatı üzerinden öğretir. Kitabın Batı'ya 1958 İngilizce çevirisiyle gecikmeli ulaşması ve Propp'un 1946 tarihli tarihsel kökler kitabı, biçim ile tarihin nasıl birbirine bağlandığını gösterir. Modül, Propp'un şemasını bir Türk masalına uygulatarak ve eleştirileri tartarak kapanır.
Kuram merceği. Dersin merkezinde bir kavram, yöntem ya da yorum okulu durur; somut bir masal üzerinde gösterilir. Bir yorum masalı görmenin yollarından biridir, onun tek anlamı değildir.
Bu modülün sonunda
- Propp'un 31 işlevinden bir masalda geçenleri sırasıyla işaretler.
- Bir masalın kişilerini yedi eylem alanına dağıtır.
- Tek hamleli ve çok hamleli masalları ayırır ve hamle sınırını gösterir.
- Propp şemasını bir Türk masalına uygular ve şemanın uymadığı yerleri gerekçesiyle not eder.
Dersler
- M51-D01Morfologiya skazki (1928)Programda
Propp'un 1928'de Leningrad'da yayımlanan kitabında masalı konuya göre sınıflamayı neden reddettiğini açıklar ve "işlev" kavramını aynı olayın farklı kişilerce yapıldığı iki masal sahnesiyle gösterir.
- M51-D02Afanasyev külliyatıProgramda
Propp'un incelemesini Afanasyev derlemesindeki yüz olağanüstü masala dayandırmasının sonuçlarını tartışır ve bulguların bu sınırlı külliyatın dışına genellenmesinde hangi sorunun doğduğunu adlandırır.
- M51-D03Otuz bir işlevProgramda
Başlangıç durumundan uzaklaşma, yasak ve yasağın çiğnenmesi ile başlayıp evlenme ile biten işlev dizisini sıralar ve Afanasyev'in «Kaz-Kuğular» masalında geçen işlevleri sırasıyla işaretler.
- M51-D04Yedi eylem alanıProgramda
Kötü, bağışçı, yardımcı, aranan kişi ve babası, gönderici, kahraman ve sahte kahraman eylem alanlarını tanımlar ve bir masalda tek bir kişinin birden çok alanı, birden çok kişinin tek bir alanı doldurabildiğini örnekle gösterir.
- M51-D05Hamle (move) ve çok hamleli masalProgramda
Bir kötülük ya da eksiklikle açılıp giderilmesiyle kapanan hamleyi tanımlar ve iki hamleli bir olağanüstü masalda hamle sınırını ve hamlelerin birbirine bağlanma biçimini gösterir.
- M51-D06Batı'da gecikmeli alımlanışProgramda
Morfologiya'nın 1958 İngilizce çevirisiyle Batı'da tanınmasının yapısalcı anlatı çalışmalarına etkisini açıklar ve otuz yıllık gecikmenin Propp'un hangi bağlamdan koparılarak okunmasına yol açtığını tartışır.
- M51-D07Masalın tarihsel kökleri (1946)Programda
Propp'un 1946 tarihli Istoricheskie korni volshebnoi skazki kitabında olağanüstü masalın yapısını erginlenme ritüellerine ve ölüm tasavvurlarına bağlama önerisini açıklar ve bu öneriyi bir "orman kulübesi" sahnesi üzerinde Kuramsal görüş etiketiyle değerlendirir.
- M51-D08Propp'u bir Türk masalına uygulamakProgramda
Eberhard-Boratav kataloğunda yer alan bir Türk olağanüstü masalını işlevlere böler, kişileri eylem alanlarına dağıtır ve şemaya uymayan sahneleri (fazladan sınav, eksik işlev, yer değiştiren sıra) bir tabloda gösterir.
- M51-D09Propp'a yöneltilen eleştirilerProgramda
Propp'a yöneltilen eleştirileri (dar külliyat, işlev sırasının katılığı, anlamın ve bağlamın dışarıda kalması, hayvan masalları ile fıkralara uygulanamaması) sıralar ve her birini bir önceki derste çözümlenen Türk masalı üzerinde sınar.