Tip bütün bir masalı adlandırır; motif ise masalın gelenekte tek başına yaşayabilen en küçük parçasıdır. Bu modül Stith Thompson'un Motif-Index of Folk-Literature'ını, harf bölümlerini ve numara mantığını öğretir ve motif, tip ve işlev kavramlarını aynı masal üzerinde ayırır. Hasan El-Shamy'nin Arap dünyası motif sınıflandırması, katalogların bölgesel olarak nasıl genişletildiğini gösterir. Alan Dundes'in motif kavramına yönelttiği eleştiri ve dijital motif katalogları modülü bugüne bağlar.
Kuram merceği. Dersin merkezinde bir kavram, yöntem ya da yorum okulu durur; somut bir masal üzerinde gösterilir. Bir yorum masalı görmenin yollarından biridir, onun tek anlamı değildir.
Bu modülün sonunda
- Motif, tip ve işlev kavramlarını aynı masal üzerinde örnekle ayırır.
- Thompson motif dizininin harf bölümlerini tanır ve bir motifi doğru bölüme yerleştirir.
- Thompson ve El-Shamy dizinlerini kapsam ve sınıflandırma bakımından karşılaştırır.
- Bir masaldaki motifleri listeleyerek motif analizinin neyi gösterip neyi gösteremediğini değerlendirir.
Dersler
- M50-D01Motif nedirProgramda
Thompson'un motifi "gelenekte kalıcılık gücü olan en küçük öğe" diye tanımlamasını açıklar ve bir Keloğlan masalında kişi, nesne ve olay türünden üç motifi ayırır.
- M50-D02Motif, tip ve işlevProgramda
Aynı Külkedisi varyantında bir motifi (kaybedilen ayakkabı), bir tipi (ATU 510A) ve Propp'un bir işlevini ayrı ayrı adlandırır ve üç kavramın farklı analiz düzeylerine ait olduğunu gösterir.
- M50-D03Thompson Motif-IndexProgramda
Thompson'un 1932–1936 ilk baskısı ile 1955–1958 genişletilmiş baskısını kapsam bakımından karşılaştırır ve dizinin harf bölümlerini (A mitolojik motifler, B hayvanlar, C tabu, D büyü, K aldatma, Q ödül ve ceza, Z çeşitli gibi) bir masalın motiflerine uygular.
- M50-D04Motif numarası okumakProgramda
Thompson dizininde ondalık alt bölümlemenin genelden özele nasıl ilerlediğini açıklar ve bir dönüşüm motifinin önce D (büyü) bölümüne, sonra alt başlığına nasıl yerleştirildiğini adım adım gösterir.
- M50-D05El-Shamy ve Arap-İslam dünyasıProgramda
Hasan El-Shamy'nin 1995 tarihli Folk Traditions of the Arab World motif sınıflandırmasının Thompson dizinine eklediği yeni motifleri neden gerekli gördüğünü açıklar ve bu genişletmenin Türk masallarındaki cin ve peri motiflerini sınıflandırmada nasıl işe yaradığını tartışır.
- M50-D06Motif kavramının eleştirisiProgramda
Alan Dundes'in motifi dışarıdan konmuş (etic) ve tutarsız bir birim saydığı eleştiriyi açıklar ve Thompson dizininde bir kişi, bir nesne ve bir olayın aynı türden birim gibi sıralandığı örneklerle bu eleştiriyi sınar.
- M50-D07Motif analizi ve dijital kataloglarProgramda
Bir Türk olağanüstü masalının motif listesini çıkarır, aynı motifleri dijital bir motif kataloğunda arar ve bulunan yayılımın bir köken kanıtı değil bir paylaşım kaydı olduğunu gerekçelendirir.