Evde anlatılan masal hem bir yakınlık ritüelidir hem de üzerine çok sayıda ölçülebilir iddia yüklenen bir uygulamadır: dil gelişimini hızlandırır, uykuyu kolaylaştırır, ekranın yerini tutar. Bu modül bu iddiaları birer vaat olarak değil, kanıt etiketiyle sınanacak önermeler olarak ele alır; ortak kitap okuma ve diyalojik okuma araştırmaları en çok sınanmış olanlardır. Beşik başı tekerlemesinden Grimm ve Andersen'in çocuk baskılarına uzanan örneklerle ebeveyn kendi masal düzenini kurar. Korku, ölüm ve kayıp gibi zor temalarda masalın sınırı ve uzman desteğinin gerektiği yer de burada çizilir.
Atölye merceği. Anlatmak, yazmak ya da derlemek için uygulama. Her ders bir alıştırmayla biter; ölçülebilir etki iddiaları kanıt etiketiyle verilir.
Bu modülün sonunda
- Çocuğun yaşına uygun, sürdürülebilir bir ev içi masal düzeni kurar.
- Sesli okuma ve dil gelişimi üzerine bir iddiayı kanıt etiketiyle değerlendirir.
- Diyalojik okumanın soru türlerini bir resimli masal kitabında uygular.
- Korku, ölüm ve kayıp içeren bir masalı çocuğun durumuna göre seçer ya da erteler.
Dersler
- M40-D01Uyku öncesi masalıProgramda
Uyku öncesi masalının bir ritüel olarak işleyişini (aynı saat, aynı açılış tekerlemesi, yeniden istenen masal) tarif eder ve evde sürdürülebilir on dakikalık bir masal düzeni kurar.
- M40-D02Sesli okumak ile anlatmakProgramda
Kitaptan sesli okuma ile kitapsız anlatmayı göz teması, dil düzeyi ve çocuğun katılımı bakımından karşılaştırır ve iki yöntemin etkisini doğrudan karşılaştıran çalışmaların azlığını kanıt etiketiyle belirtir.
- M40-D03Sesli okuma ve dil gelişimi: kanıtProgramda
Bus, van IJzendoorn ve Pellegrini'nin 1995 meta-analizi başta olmak üzere ortak kitap okuma araştırmalarını okur ve «masal dil gelişimini artırır» iddiasını etki büyüklüğü, ilişki ile neden ayrımı ve kanıt etiketiyle değerlendirir.
- M40-D04Diyalojik okuma (dialogic reading)Programda
Whitehurst ve arkadaşlarının 1988'de tanımladığı diyalojik okumanın soru türlerini bir resimli masal kitabı üzerinde uygular ve yöntemin etkisine dair bulguların yaşa ve gruba göre değiştiğini kanıt etiketiyle değerlendirir.
- M40-D05Korku ve kötülükProgramda
Masaldaki kötülüğün ve cezanın çocuğa nasıl anlatılacağını tartışır ve Bettelheim'in «çocuk korkusuyla masal aracılığıyla baş eder» tezini kuramsal görüş olarak, çocuğun gerçek tepkisini gözlemlemekle karşılaştırır.
- M40-D06Ölüm ve kayıp masallarıProgramda
Ölümü işleyen bir masalı (ör. Grimm'in «Ölüm Vaftiz Babası» ya da Andersen'in «Küçük Kibritçi Kız»ı) seçerken çocuğun yaşını ve yakın bir kayıp yaşayıp yaşamadığını hesaba katar ve yas tutan çocukta masalın uzman desteğinin yerine geçmediğini belirtir.
- M40-D07«Ekran yerine masal» iddiasıProgramda
«Ekran yerine masal» iddiasını parçalarına ayırır, ekran süresi araştırmalarının çoğunun ilişkisel olduğunu gösterir ve iddianın hangi kısmının kanıtla, hangi kısmının değer tercihiyle desteklendiğini etiketler.
- M40-D08Ailenin kendi masallarıProgramda
Büyükanne ve büyükbabadan dinlenen masalları ve aile hikâyelerini kaynak kişi ve tarih bilgisiyle kayda geçirir ve çocukla birlikte ailenin kendi masalını tekerlemeli bir açılışla anlatır.