Aynı masal dört yaşındaki bir çocuğa, bir ortaokul sınıfına ve bir huzurevi salonuna aynı biçimde anlatılmaz. Anadolu'da beşik başında söylenen tekerleme ile köy odasında yetişkinlere anlatılan uzun masal arasındaki fark, dinleyiciye göre anlatmanın eski bir bilgi olduğunu gösterir. Bu modül yaş gruplarına, karma ve çok kültürlü kitlelere göre masal seçmeyi ve uyarlamayı Anadolu hayvan masallarından Grimm'e ve Binbir Gece'ye uzanan örneklerle çalıştırır. Yaş sınırları kesin kurallar değil, uygulayıcı deneyiminden gelen yol göstericilerdir.
Atölye merceği. Anlatmak, yazmak ya da derlemek için uygulama. Her ders bir alıştırmayla biter; ölçülebilir etki iddiaları kanıt etiketiyle verilir.
Bu modülün sonunda
- Bir yaş grubu için masal seçer ve seçimini uzunluk, yapı ve korku dozu ölçütleriyle gerekçelendirir.
- Bir masala katılım araçları yerleştirir ve hangisinin anlatıyı böldüğünü değerlendirir.
- Karma ya da çok kültürlü bir dinleyici için katmanlı bir anlatım planı kurar.
- Korkan ya da dikkati dağılan bir dinleyiciye anlatıyı kesmeden yanıt verir.
Dersler
- M39-D01Okul öncesi dinleyici (3–5 yaş)Programda
Okul öncesi dinleyici için kısa, tekrarlı ve zincirleme masallar seçer ve bir zincirleme hayvan masalını, çocukların tekrar eden dizeye katılacağı biçimde beş dakikanın altında anlatır.
- M39-D02İlkokul çağı (6–9 yaş)Programda
İlkokul çağındaki dinleyici için üçlemeli, sınavlı ve ödüllü masallar (ör. Keloğlan masalları) seçer ve bir masalı on beş dakikalık bir anlatıma uyarlar.
- M39-D03Büyük çocuk (10–13 yaş)Programda
Bu yaştaki dinleyicinin «masal çocuk işidir» direncini tanır ve bir masalı hileci, bilmeceli ya da karanlık yanını öne çıkararak (ör. Grimm'in «Rumpelstilzchen»indeki ad bilmecesi) bu yaş için yeniden çerçeveler.
- M39-D04Yetişkin dinleyiciProgramda
Yetişkinlere anlatırken çocuksulaştıran tonu bırakır ve Binbir Gece'nin Şehrazat çerçevesini yetişkinlere yönelik bir akşam programı için yeniden kurar.
- M39-D05Karma ve çok kültürlü dinleyiciProgramda
Yaşları ve dilleri karışık bir dinleyici için katmanlı bir anlatım kurar ve farklı kültürlerden gelen dinleyicilerin kendi geleneklerindeki benzer masalı anlatmasına alan açan bir kapanış tasarlar.
- M39-D06Yaşlılarla masal ve anıProgramda
Huzurevinde ya da aile içi bir buluşmada masalı anı çağrısıyla birleştirir («Bu masalı size kim anlatırdı?») ve dinleyicinin hatırladığı varyantı kaynak kişi bilgisiyle kaydeder.
- M39-D07Katılımlı anlatımProgramda
Tekrarlanan dize, soru, ses efekti ve şarkı gibi katılım araçlarını bir masala yerleştirir ve katılımın anlatıyı böldüğü noktayı bir prova kaydında ayırt eder.
- M39-D08Dinleyiciyi okumak, korkuyu yönetmekProgramda
Dinleyicinin sıkılma, korku ve heyecan işaretlerini okur ve dev ya da cadı sahnesinde korkan bir çocuğu masalı bırakmadan güvene alan iki anlatıcı hamlesini uygular.