Yirminci yüzyılda masal hem sistemli biçimde yeniden derlendi hem de yazarların elinde eleştiriye, şiire ve karanlık fantastiğe dönüştü. Bu modül Tolkien'in masal üzerine denemesiyle başlar, Calvino'nun «İtalyan Masalları»nı, Anne Sexton'ın «Transformations»ını ve Angela Carter'ın «The Bloody Chamber»ını okur, feminist ve postmodern yeniden yazımlara geçer. Türkçede yazılmış bir yeniden yazım da aynı ölçütlerle sınanır. Her yeniden yazım kaynak masalıyla yan yana konur: neyi korudu, neyi tersine çevirdi, kimin sesini öne çıkardı?
Masal merceği. Dersin merkezinde belirli masallar durur. Her masal hangi derlemeden, kimden ve hangi tip numarasıyla geldiği söylenerek anlatılır; bir derleme varyantlardan biridir, masalın «asıl metni» değildir.
Bu modülün sonunda
- Bir yeniden yazımı kaynak masalıyla karşılaştırır ve korunan, değiştirilen, tersine çevrilen öğeleri gösterir.
- Tolkien'in masal tanımındaki temel kavramları bir masal üzerinde açıklar.
- Feminist ve postmodern yeniden yazımları amaç ve teknik bakımından ayırır.
- Aynı masalın üç yeniden yazımını sadakat ve eleştiri ekseninde karşılaştırır.
Dersler
- M35-D01Tolkien: «On Fairy-Stories»Programda
Tolkien'in «On Fairy-Stories» denemesindeki ikincil dünya, kaçış ve mutlu son dönüşü (eucatastrophe) kavramlarını açıklar ve bunları bir Grimm masalının sonu üzerinde uygular.
- M35-D02Calvino ve «İtalyan Masalları»Programda
Calvino'nun 1956 tarihli «İtalyan Masalları»nda on dokuzuncu yüzyıl derlemelerinden seçtiği bir masalı nasıl yeniden anlattığını kaynağıyla karşılaştırır ve Calvino'nun önsözde anlattığı seçme ve düzenleme ilkelerini çıkarır.
- M35-D03Anne Sexton: «Transformations»Programda
Anne Sexton'ın 1971 tarihli «Transformations»ındaki bir Grimm şiirini kaynak masalla karşılaştırır ve şiirin konuşmacı sesinin masalı çağdaş Amerikan hayatına nasıl taşıdığını gösterir.
- M35-D04Angela Carter: «The Bloody Chamber»Programda
Angela Carter'ın 1979 tarihli «The Bloody Chamber» öyküsünü Perrault'nun «Mavi Sakal»ı ile karşılaştırır ve kurtarıcının değişmesinin masalın güç ilişkisini nasıl tersine çevirdiğini gösterir.
- M35-D05Feminist yeniden yazımlarProgramda
Emma Donoghue'nun «Kissing the Witch» kitabındaki bir öyküyü kaynak masalıyla karşılaştırır ve feminist yeniden yazımın kadın kişilere ses, seçim ve ilişki açısından neyi eklediğini metinden gösterir.
- M35-D06Postmodern masalProgramda
Donald Barthelme'nin «Snow White»ını Grimm'in «Pamuk Prenses»iyle karşılaştırır ve parçalı anlatının, ironinin ve okura seslenmenin masal kalıplarını nasıl görünür kıldığını gösterir.
- M35-D07Türkçede yeniden yazımProgramda
Türkçe yazılmış çağdaş bir masal yeniden yazımını kaynak derleme kaydıyla karşılaştırır ve yazarın geleneksel bir Türk masalından neyi koruduğunu, neyi eleştiriye açtığını bir tabloda gösterir.
- M35-D08Bir masal, üç yeniden yazımProgramda
Perrault'nun «Kırmızı Başlıklı Kız»ını Sexton'ın şiiri ve Carter'ın «The Company of Wolves» öyküsüyle karşılaştırır ve üç metni kaynağa sadakat ile kaynağı eleştirme ekseninde konumlandıran bir paragraf yazar.