İçeriğe geç

Bölüm IV · Dünyayı dolaşan masallar · Modül 27

Ormandaki çocuklar ve yiyen yaratık

8 ders programda

Terk edilen çocuklar, ormandaki ev, çocukları yemek isteyen cadı, dev ya da kurt: bu masallar açlığın, korkunun ve kurtuluşun dilini konuşur. Modül ATU 327A (Hansel ve Gretel), ATU 333 (Kırmızı Başlıklı Kız) ve ATU 123 (kurt ve oğlaklar) tiplerini karşılaştırır; Perrault'nun cezalandıran sonunu, Grimm'in avcısını ve Fransız sözlü geleneğinden derlenen «Büyükannenin Masalı»nı yan yana koyar. Rus Baba Yaga'sı ve Türk masallarının devanası aynı tabloya girer: ikisi de hem yutan hem yardım eden figürlerdir. Yamyamlık ve çocuk terk etme motifleri adıyla ele alınır.

Masal merceği. Dersin merkezinde belirli masallar durur. Her masal hangi derlemeden, kimden ve hangi tip numarasıyla geldiği söylenerek anlatılır; bir derleme varyantlardan biridir, masalın «asıl metni» değildir.

Bu modülün sonunda

  • ATU 327A, ATU 333 ve ATU 123 tiplerini hasmın türü ve kurtuluşun yolu bakımından ayırır.
  • Perrault, Grimm ve «Büyükannenin Masalı» metinlerinde Kırmızı Başlıklı Kız'ın sonunu karşılaştırır.
  • Baba Yaga ile devananın yutan ve yardım eden yüzlerini metinden örnekle gösterir.
  • Grimm baskılarında anne figürünün üvey anneye dönüşmesini kaynakla izler.

Dersler

  1. M27-D01Hansel ve Gretel: ATU 327AProgramda

    Grimm'in «Hansel ve Gretel»inde terk edilme, şeker ev, cadının fırını ve dönüş aşamalarını çıkarır ve kurtuluşu küçük çocuğun değil kız kardeşin hilesinin sağladığını metinden gösterir.

  2. M27-D02Anne mi üvey anne miProgramda

    Grimm'in 1812 baskısındaki çocukları terk eden annenin sonraki baskılarda üvey anneye dönüşmesini metinden izler ve bu değişikliğin açlık temasını nasıl yumuşattığını açıklar.

  3. M27-D03Küçük Parmak ve devProgramda

    Perrault'nun «Le Petit Poucet»sinde terk edilen kardeşleri, devin evini ve yedi fersahlık çizmeleri çıkarır ve hilenin kahramanı ile devin cezasını Hansel ve Gretel ile karşılaştırır.

  4. M27-D04Kırmızı Başlıklı Kız: Perrault ve GrimmProgramda

    Perrault'nun kurdun kızı yemesiyle biten 1697 metnini ve manzum ahlâk dersini Grimm'in avcıyla kurtaran sonuyla karşılaştırır ve iki metnin okura ne öğrettiğini ayrı cümlelerle yazar.

  5. M27-D05Büyükannenin MasalıProgramda

    Paul Delarue'nün yayımladığı Fransız sözlü varyantında iğneler ve toplu iğneler yolunu, büyükannenin etinin yenmesini ve kızın kendi hilesiyle kaçışını çıkarır ve bu varyantın Perrault'dan önceki sözlü geleneğe ışık tutup tutmadığını tartışır.

  6. M27-D06Kurt ve yedi oğlak: ATU 123Programda

    Grimm'in «Kurt ve Yedi Oğlak» masalında kurdun kılık değiştirmesini ve karnı taşla doldurulmasını Kırmızı Başlıklı Kız'daki karşılıklarıyla karşılaştırır ve Doğu Asya'daki «kaplan nine» anlatılarının iki tip arasındaki yerini açıklar.

  7. M27-D07Baba Yaga ve devanasıProgramda

    Rus masallarının Baba Yaga'sını ve Türk masallarının devanasını hem yutan hem yardım eden figürler olarak karşılaştırır ve devananın memesini emen kahramanın onun «oğlu» sayılması motifini derleme kaydıyla gösterir.

  8. M27-D08Açlık, terk edilme ve yamyamlıkProgramda

    Bu modüldeki masallarda yeme ve yenme motiflerini listeler ve bu motiflerin kıtlık tarihiyle açıklanmasını bir kuramsal görüş olarak, kaynağını ve sınırını belirterek değerlendirir.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?