Kuzey Amerika'nın Çakal ve Kuzgun hilecileri, Latin Amerika'da İspanyol masalıyla yerli anlatının karışımı, Maori'nin Māui'si ve Avustralya Aborjin anlatıları bu modülün konusudur. Bu anlatıların önemli bir kısmı kutsal ya da topluluğa ait bilgidir; modül hangisinin «masal» sayılabileceğini, kimin anlatma hakkı olduğunu ve Boas'tan Stith Thompson'a derleyicilerin bu anlatıları nasıl çerçevelediğini her derste sorar. Latin Amerika'nın hileci Pedro Urdemales'i, Keloğlan ve Nasreddin Hoca anlatılarıyla karşılaştırılarak Türk masalına bağlanır. «Dreaming» kavramının çeviri olarak doğuşu ve kullanım sınırları ayrıca işlenir.
Masal merceği. Dersin merkezinde belirli masallar durur. Her masal hangi derlemeden, kimden ve hangi tip numarasıyla geldiği söylenerek anlatılır; bir derleme varyantlardan biridir, masalın «asıl metni» değildir.
Bu modülün sonunda
- Çakal ve Kuzgun hilecilerini yaratıcı ve bozguncu rolleriyle bir anlatı üzerinde çözümler.
- Bir yerli anlatının derlenmesinde izin, kutsallık ve çeviri sorunlarını adlandırır.
- Pedro Urdemales anlatılarını Türk hileci kahramanlarıyla karşılaştırır.
- «Dreaming» teriminin kaynağını ve Aborjin anlatılarına uygulanmasının sınırlarını açıklar.
Dersler
- M23-D01Çakal: hileci ve yaratıcıProgramda
Kuzey Amerika yerli anlatılarında Çakal (Coyote) figürünün hem dünyaya bir düzen getiren hem açgözlülükle her şeyi bozan iki yüzünü bir anlatı üzerinde çıkarır ve hilecinin ahlâk dersi vermeyen konumunu açıklar.
- M23-D02Kuzgun ışığı çalıyorProgramda
Kuzeybatı kıyısı halklarının Kuzgun (Raven) anlatısında ışığın kutulardan çalınıp dünyaya salınmasını çıkarır ve anlatının bir yaradılış hikâyesi mi masal mı olduğunu tür ölçütleriyle tartışır.
- M23-D03Derleyicinin bakışı: Boas ve ThompsonProgramda
Franz Boas'ın «Tsimshian Mythology» (1916) çalışmasını ve Stith Thompson'ın «Tales of the North American Indians» (1929) seçkisini tanıtır ve yerli anlatıların «mit» ya da «masal» olarak sınıflandırılmasının ve topluluk izni olmadan yayımlanmasının doğurduğu sorunları adlandırır.
- M23-D04Pedro Urdemales ve KeloğlanProgramda
İspanyol kökenli hileci Pedro Urdemales anlatılarının Meksika ve Şili varyantlarından birini çıkarır ve onu Keloğlan ve Nasreddin Hoca anlatılarıyla, saflığı kullanan hile sahneleri bakımından karşılaştırır.
- M23-D05Brezilya ve And anlatılarıProgramda
Brezilya'nın kaplumbağa (jabuti) hileci masallarını ve Quechua dilinde 1600 dolaylarında yazıya geçen Huarochirí el yazmasındaki tilki anlatısını tanıtır ve İspanyol-Portekiz masalı ile yerli anlatının karıştığı bir örneği çözümler.
- M23-D06Pasifik ve Maori: MāuiProgramda
Māui'nin balık gibi ada çekmesi ve güneşi yavaşlatması anlatılarını çıkarır ve George Grey'in 1855 tarihli «Polynesian Mythology» derlemesini bir sömürge valisinin derlemesi olarak konumlandırır.
- M23-D07Aborjin anlatıları ve «Dreaming»Programda
Spencer ve Gillen'ın Arrernte dilindeki bir sözcüğü «Dreaming» olarak çevirmesini ve W. E. H. Stanner'ın 1953 tarihli denemesini tanıtır ve Aborjin anlatılarını «masal» diye sunmanın, gizli ve kutsal bilgiyi yayımlamanın doğurduğu sorunları bir derleme üzerinde denetler.